Η ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες προκλήσεις για τη βιωσιμότητα, με μια νέα έκθεση του Ινστιτούτου Νερού, Περιβάλλοντος και Υγείας του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών (UNU-INWEH) να προειδοποιεί ότι το υδατικό αποτύπωμα της AI θα μπορούσε να φτάσει τα 9,3 τρισ. λίτρα ετησίως έως το 2030.
.
Σύμφωνα με την έκθεση, η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στις οικιακές ανάγκες νερού περίπου 1,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων στην Υποσαχάρια Αφρική, αναδεικνύοντας μια λιγότερο γνωστή πτυχή του περιβαλλοντικού κόστους της ψηφιακής μετάβασης.
Η μελέτη, με τίτλο Environmental Cost of AI’s Energy Use: Carbon, Water and Land Footprints, εξετάζει όχι μόνο τις εκπομπές άνθρακα αλλά και τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στη χρήση νερού, γης και ενέργειας. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι έως το τέλος της δεκαετίας τα κέντρα δεδομένων που υποστηρίζουν εφαρμογές AI θα καταναλώνουν περίπου 945 τεραβατώρες (TWh) ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, σχεδόν τριπλάσια ποσότητα από τη συνολική ετήσια κατανάλωση ηλεκτρισμού του Πακιστάν, του Μπανγκλαντές και της Νιγηρίας μαζί.
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται κυρίως στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα των data centers, ωστόσο η κατανάλωση νερού και η χρήση γης αποτελούν εξίσου σημαντικές παραμέτρους του συνολικού περιβαλλοντικού αποτυπώματος της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο διευθυντής του UNU-INWEH, καθηγητής Kaveh Madani, υπογράμμισε ότι η έκθεση δεν στρέφεται κατά της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά αποτελεί έκκληση για πιο υπεύθυνη ανάπτυξη και χρήση της. Όπως ανέφερε, η AI βελτιώνει ήδη τη ζωή δισεκατομμυρίων ανθρώπων, ωστόσο είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστούν έγκαιρα οι ακούσιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ώστε η τεχνολογική πρόοδος να παραμείνει βιώσιμη και δίκαιη.
Η έκθεση σημειώνει ότι το ChatGPT επεξεργάζεται περίπου 2,5 δισεκατομμύρια αιτήματα ημερησίως, με τη δημιουργία απαντήσεων να αντιστοιχεί στο 80%-90% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Η δραστηριότητα αυτή μεταφράζεται σε περίπου 383 GWh ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως.
Παράλληλα, τα κέντρα δεδομένων παγκοσμίως κατανάλωσαν περίπου 448 TWh ηλεκτρικής ενέργειας το 2025. Αν θεωρούνταν ανεξάρτητο κράτος, θα αποτελούσαν τον 11ο μεγαλύτερο καταναλωτή ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, ξεπερνώντας ακόμη και τη Σαουδική Αραβία.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι τεχνολογικές βελτιώσεις και η ενεργειακή αποδοτικότητα ενδέχεται να μην αρκούν για τη μείωση του συνολικού αποτυπώματος της AI. Καθώς τα συστήματα γίνονται φθηνότερα και πιο αποδοτικά, η αυξανόμενη χρήση τους μπορεί να υπερκαλύψει τα οφέλη από την εξοικονόμηση πόρων.
Όπως καταλήγει η έκθεση, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων, ωστόσο η ανάπτυξή της θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα φυσικά όρια του πλανήτη, καθώς και τις επιπτώσεις στις κοινότητες που φιλοξενούν τις σχετικές υποδομές ή παρέχουν τους κρίσιμους φυσικούς πόρους που απαιτούνται για την τεχνολογική της εξέλιξη.
Πηγή: United Nations University Institute for Water, Environment and Health (UNU-INWEH), Sustainability Online.
