Ο πλανήτης βρίσκεται σε βαθύτερη κλιματική ανισορροπία από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην καταγεγραμμένη ιστορία, προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO), επισημαίνοντας ότι η Γη συσσωρεύει πλέον πολύ περισσότερη θερμότητα από όση μπορεί να αποβάλει.
.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση, το αυξανόμενο «ενεργειακό έλλειμμα» –που οφείλεται κυρίως στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου όπως το διοξείδιο του άνθρακα– οδήγησε πέρυσι σε πρωτοφανή θέρμανση των ωκεανών και επιτάχυνε την τήξη των πάγων. Οι επιστήμονες εκφράζουν ανησυχία ότι η επικείμενη θερμή φάση El Niño, που αναμένεται να εκδηλωθεί μέσα στο 2026, μπορεί να οδηγήσει σε νέα ρεκόρ θερμοκρασιών τα επόμενα χρόνια.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, κάλεσε εκ νέου τις χώρες να εγκαταλείψουν τα ορυκτά καύσιμα και να επιταχύνουν τη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τονίζοντας ότι πρόκειται για ζήτημα «κλιματικής, ενεργειακής και εθνικής ασφάλειας». «Ο πλανήτης ωθείται πέρα από τα όριά του. Όλοι οι βασικοί δείκτες του κλίματος “αναβοσβήνουν” κόκκινο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα τελευταία 11 χρόνια είναι τα θερμότερα από το 1850, ενώ το 2025 η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ήταν περίπου 1,43°C υψηλότερη από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Αν και η φυσική ψύξη από το φαινόμενο La Niña περιόρισε ελαφρώς την άνοδο, το 2025 συγκαταλέγεται στα τρία θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η υπερθέρμανση ενδέχεται να επιταχύνεται, αν και οι τιμές παραμένουν εντός των μακροπρόθεσμων προβλέψεων. Ωστόσο, το εύρος των δεδομένων δείχνει ότι η κλιματική αλλαγή εξελίσσεται ταχύτερα από ποτέ.
Κεντρικός δείκτης είναι η επιπλέον θερμότητα που απορροφά η Γη. Περισσότερο από το 90% αυτής της ενέργειας καταλήγει στους ωκεανούς, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στη θαλάσσια ζωή, ενισχύοντας την ένταση των καταιγίδων και συμβάλλοντας στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Η θερμότητα στα ανώτερα 2 χιλιόμετρα των ωκεανών κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό, ενώ ο ρυθμός θέρμανσης τις τελευταίες δύο δεκαετίες είναι υπερδιπλάσιος σε σχέση με τα τέλη του 20ού αιώνα.
Παράλληλα, οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τουλάχιστον δύο εκατομμυρίων ετών, εξαιτίας ανθρώπινων δραστηριοτήτων όπως η καύση ορυκτών καυσίμων.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές: οι παγετώνες κατέγραψαν μία από τις χειρότερες χρονιές την περίοδο 2024–2025, ενώ οι θαλάσσιοι πάγοι στους πόλους κινήθηκαν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ταυτόχρονα, η άνοδος της θερμοκρασίας ενισχύει τα ακραία καιρικά φαινόμενα και ευνοεί την εξάπλωση ασθενειών όπως ο δάγκειος πυρετός.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο νοτιοδυτικός τομέας των ΗΠΑ, όπου καταγράφεται έντονο κύμα καύσωνα με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 40°C, έως και 15 βαθμούς πάνω από τα κανονικά επίπεδα. Σύμφωνα με ανάλυση επιστημόνων, τέτοια ένταση θερμότητας θα ήταν «σχεδόν αδύνατη» χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
Οι ερευνητές στρέφουν πλέον την προσοχή τους στον Ειρηνικό Ωκεανό, καθώς οι προβλέψεις συγκλίνουν στην πιθανότητα εμφάνισης El Niño στο δεύτερο μισό του 2026. Σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη ανθρωπογενή θέρμανση, το φαινόμενο αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα παγκόσμια ρεκόρ θερμοκρασίας έως το 2027.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η διαταραχή της φυσικής ισορροπίας του πλανήτη από ανθρώπινες δραστηριότητες θα έχει συνέπειες που θα διαρκέσουν εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια.
Πηγή: BBC
