Η Alliance of CEO Climate Leaders του World Economic Forum καλεί τις κυβερνήσεις ενόψει της COP31 να περάσουν από τις δεσμεύσεις στην υλοποίηση. Η πράσινη οικονομία ξεπέρασε τα 5 τρισ. δολάρια το 2024 και προβλέπεται να φθάσει τα 7,1 τρισ. έως το 2030, ενώ οι επιχειρήσεις ζητούν σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, ταχύτερη κινητοποίηση κεφαλαίων, επενδύσεις σε δίκτυα και καθαρή ενέργεια και μεγαλύτερη έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα.
.
Η μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών δεν αποτελεί πλέον μόνο κλιματική υποχρέωση αλλά στρατηγική οικονομική ευκαιρία, σύμφωνα με την Alliance of CEO Climate Leaders του World Economic Forum. Ενόψει της COP31, η συμμαχία, που εκπροσωπεί περισσότερες από 125 εταιρείες και οργανισμούς με συνολικά έσοδα 4 τρισ. δολαρίων και πάνω από 13 εκατ. εργαζομένους, ζητά ταχύτερη εφαρμογή των πολιτικών μετάβασης και περισσότερο προβλέψιμα επενδυτικά πλαίσια. Από το 2019 έως το 2024, τα μέλη της συμμαχίας μείωσαν συνολικά τις Scope 1 και Scope 2 εκπομπές τους κατά περίπου 34%, ενώ οι Scope 3 παραμένουν ένα από τα μεγαλύτερα πεδία πρόκλησης.
Η πράσινη αγορά προς τα 7,1 τρισ. δολάρια
Παρά τη γεωπολιτική αστάθεια και την άνιση πολιτική στήριξη, οι «πράσινες» αγορές συνεχίζουν να αναπτύσσονται με υψηλότερους ρυθμούς από τις συμβατικές. Μεταξύ 2020 και 2024, τα green revenues αυξήθηκαν με σύνθετο ετήσιο ρυθμό 12%, περίπου διπλάσιο από εκείνον των συμβατικών εσόδων, ενώ η συνολική πράσινη αγορά, που είχε ήδη ξεπεράσει τα 5 τρισ. δολάρια το 2024, εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 7,1 τρισ. δολάρια έως το 2030.
Η Alliance θεωρεί ότι οι λύσεις χαμηλών εκπομπών γίνονται ταυτόχρονα πιο ανταγωνιστικές οικονομικά και πιο σημαντικές για την ενεργειακή ασφάλεια. Η αγορά χαμηλών εκπομπών ενέργειας εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 3,7 τρισ. δολάρια ετησίως έως το 2030, καθώς η μεταβλητότητα των τιμών των ορυκτών καυσίμων, η άνοδος της ζήτησης για ηλεκτροδότηση, ψύξη, ψηφιακές υποδομές και τεχνητή νοημοσύνη αυξάνει την ανάγκη για καθαρότερη και πιο προβλέψιμη ενέργεια.
Energy efficiency με άμεσο οικονομικό όφελος
Η ενεργειακή απόδοση παρουσιάζεται ως μία από τις πιο ώριμες επενδυτικές επιλογές της μετάβασης. Περίπου το 70% των βιομηχανικών επιχειρήσεων που συμμετείχαν σε σχετική έρευνα του International Energy Agency ανέφεραν αποδόσεις άνω του 10% από επενδύσεις ενεργειακής αποδοτικότητας της τελευταίας πενταετίας. Οι σωρευτικές παρεμβάσεις δύο δεκαετιών εξοικονομούν ήδη στα κράτη-μέλη του IEA περίπου 680 δισ. δολάρια ετησίως σε ενεργειακούς λογαριασμούς, ενώ οι παγκόσμιες επενδύσεις στον συγκεκριμένο τομέα αναμενόταν να προσεγγίσουν τα 800 δισ. δολάρια το 2025. Pasted text
Η οικονομική λογική είναι αντίστοιχη και στην κλιματική προσαρμογή. Η αυξανόμενη έκθεση σε φυσικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους ενισχύει τη ζήτηση για ανθεκτικές υποδομές, συστήματα νερού, climate analytics, εργαλεία risk management και καλύτερα κλιματικά δεδομένα. Η συγκεκριμένη αγορά προβλέπεται να φθάσει τα 1,6 τρισ. δολάρια έως το 2030. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Alliance, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα μπορούσαν να μειώσουν το παγκόσμιο ΑΕΠ έως και κατά 22% μέχρι το τέλος του αιώνα, ενώ επενδύσεις mitigation και adaptation θα μπορούσαν να αποτρέψουν απώλειες 10 έως 15 ποσοστιαίων μονάδων.
Κυκλικότητα και γεωργία ως νέες αγορές ανάπτυξης
Η κυκλική οικονομία, το zero waste και η αποδοτικότερη χρήση πόρων αναδεικνύονται επίσης σε επενδυτικές αγορές με ισχυρή αναπτυξιακή προοπτική. Η σχετική αγορά εκτιμάται ότι μπορεί να φθάσει τα 500 δισ. δολάρια έως το 2030, καθώς οι επιχειρήσεις αναζητούν τρόπους να περιορίσουν την εξάρτηση από πρώτες ύλες, να μειώσουν τις εκπομπές και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των supply chains. Παράλληλα, η βιώσιμη γεωργία και χρήση γης αναμένεται να διαμορφώσει αγορά περίπου 200 δισ. δολαρίων έως το 2030, με αναγεννητική γεωργία, sustainable livestock και αποκατάσταση οικοσυστημάτων να προσελκύουν αυξανόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον.
Το βασικό πρόβλημα είναι πλέον η ταχύτητα
Η Alliance σημειώνει ότι αρκετές τεχνολογίες που είναι απαραίτητες για την απανθρακοποίηση, ιδιαίτερα στους hard-to-abate κλάδους, πλησιάζουν την εμπορική ωριμότητα αλλά δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί στην απαιτούμενη κλίμακα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα low-carbon fuels, το πράσινο υδρογόνο, η προηγμένη βιοενέργεια, οι τεχνολογίες carbon management, τα AI-enabled optimization tools και νέες εφαρμογές κυκλικής οικονομίας.
Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τους CEOs, είναι διπλό: ταχύτερη ανάπτυξη των ήδη ώριμων λύσεων και ταυτόχρονα δημιουργία επαρκούς ζήτησης και επενδυτικής βεβαιότητας ώστε να κλιμακωθούν οι τεχνολογίες της επόμενης γενιάς.
Η απανθρακοποίηση γίνεται παράγοντας ανταγωνιστικότητας
Η γεωπολιτική αστάθεια, οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού, η μεταβλητότητα των ενεργειακών τιμών και οι φυσικοί κλιματικοί κίνδυνοι επηρεάζουν πλέον άμεσα την εταιρική απόδοση. Η Alliance υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις με χαμηλότερες εκπομπές, πρόσβαση σε low-carbon energy και περισσότερο διαφοροποιημένες και ανθεκτικές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορούν να προστατεύσουν καλύτερα τα περιθώρια κέρδους και την πρόσβασή τους στις αγορές. Pasted text
Η κλιματική στρατηγική συνδέεται έτσι όλο και περισσότερο με supply chain resilience, cost management και competitiveness. Κυκλικότητα, redesign προϊόντων, process efficiency, εναλλακτικά υλικά, nature-based solutions και στενότερη συνεργασία με προμηθευτές μπορούν να μειώσουν ταυτόχρονα εκπομπές και εξαρτήσεις.
Τι ζητούν οι CEOs από την COP31
Για την COP31, η βασική προτεραιότητα είναι η υλοποίηση. Η Alliance ζητά από τις κυβερνήσεις σταθερά και επενδύσιμα ρυθμιστικά πλαίσια, σαφείς sectoral transition pathways και μεγαλύτερη διεθνή ευθυγράμμιση των sustainability standards ώστε να μειωθούν ο κατακερματισμός και η επικάλυψη απαιτήσεων.
Ζητά επίσης μεγαλύτερη κινητοποίηση κεφαλαίων μέσω blended finance, εγγυήσεων και πράσινων δημόσιων προμηθειών, καθώς και ενίσχυση της διεθνούς κλιματικής χρηματοδότησης για τις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον στόχο της Baku to Belém Roadmap για τουλάχιστον 1,3 τρισ. δολάρια ετησίως έως το 2035. Pasted text
Η ηλεκτροδότηση, η ενεργειακή αποδοτικότητα και η προσιτή low-carbon energy πρέπει, σύμφωνα με την Alliance, να μετατραπούν σε οικονομικές προτεραιότητες. Αυτό προϋποθέτει επενδύσεις σε δίκτυα, storage, permitting και δεξιότητες, ενώ η ανάπτυξη AI και digital infrastructure θα πρέπει να υποστηρίζεται από καθαρή ενέργεια με παράλληλη διαχείριση του ενεργειακού, υδατικού και ευρύτερου περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Οι επιχειρήσεις καλούνται επίσης να επιταχύνουν
Το μήνυμα δεν απευθύνεται μόνο στις κυβερνήσεις. Η Alliance ζητά από τις επιχειρήσεις να επιταχύνουν επενδύσεις σε ηλεκτροδότηση, energy και water efficiency, low-carbon procurement και circular operating models, καθώς και να μειώσουν τις εκπομπές και τους κινδύνους στις εφοδιαστικές αλυσίδες τους.
Οι εταιρείες καλούνται επίσης να διατηρήσουν αξιόπιστα και διαφανή transition plans, να χρησιμοποιήσουν corporate procurement και advance market commitments για να ενισχύσουν τη ζήτηση νέων τεχνολογιών και να αξιοποιήσουν AI και digital tools για μεγαλύτερη αποδοτικότητα και καλύτερη διαχείριση climate risk, χωρίς να αγνοούν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των ίδιων των ψηφιακών τεχνολογιών.
Η κεντρική θέση των CEOs είναι ότι η πράσινη μετάβαση δεν αποτελεί ένα μελλοντικό οικονομικό στοίχημα. Έχει ήδη δημιουργήσει αγορές τρισεκατομμυρίων δολαρίων και ο ανταγωνισμός μεταφέρεται πλέον στο ποιοι θα μπορέσουν να κινητοποιήσουν γρηγορότερα κεφάλαια, τεχνολογία και υποδομές. Για την COP31, επομένως, το ζητούμενο δεν είναι μια νέα γενιά υποσχέσεων αλλά το κλείσιμο του λεγόμενου delivery gap μεταξύ στόχων και πραγματικών επενδύσεων.
