Quotes

Δεν είναι πολιτική επιλογή, είναι φυσικός νόμος

Ο στόχος για μηδενικές καθαρές εκπομπές δεν αποτελεί πολιτική προτίμηση αλλά επιστημονική αναγκαιότητα. Αυτό υποστηρίζει ο πρόεδρος της Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), Τζιμ Σκία, προειδοποιώντας ότι η ανάσχεση της υπερθέρμανσης του πλανήτη «καθορίζεται από τη φυσική και τη χημεία, όχι από ιδεολογίες». Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Βρετανός φυσικός, που εξελέγη το 2023 στην ηγεσία του κορυφαίου επιστημονικού οργάνου του ΟΗΕ για το Κλίμα, ξεκαθαρίζει ότι «αν θέλουμε να σταματήσει η υπερθέρμανση του πλανήτη, πρέπει να επιτύχουμε μηδενικές καθαρές εκπομπές. Και αυτό δεν είναι πολιτική επιλογή». Ο όρος «net zero» περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που παράγονται ισοσταθμίζονται πλήρως από εκείνες που αφαιρούνται από την ατμόσφαιρα. Καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών προέρχεται από την καύση ορυκτών καυσίμων, η επίτευξη του στόχου συνεπάγεται βαθιές αλλαγές στην ενέργεια, τη βιομηχανία και τις μεταφορές. Η παρέμβαση του Σκία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η πολιτική και επιχειρηματική στήριξη στην κλιματική δράση εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Οι οικονομικές πιέσεις και η άνοδος λαϊκιστικών κινημάτων έχουν ενισχύσει τις αμφισβητήσεις, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες ο πρόεδρος Donald Trump έχει δηλώσει ότι η χώρα θα αποχωρήσει από το IPCC και από σειρά διεθνών οργανισμών που σχετίζονται με το κλίμα, την ανάπτυξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο επικεφαλής του IPCC σημειώνει ότι οι ΗΠΑ δεν συμμετείχαν στις συνεδριάσεις του 2025 και αναγνωρίζει πως η Ουάσιγκτον υπήρξε διαχρονικά «σημαντικός χρηματοδότης» του οργανισμού. Περισσότεροι από 50 Αμερικανοί επιστήμονες εργάζονται στον επόμενο κύκλο εκθέσεων, ωστόσο –όπως επισημαίνει– κανείς δεν έχει οριστεί επισήμως από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, ενώ επιστήμονες από υπηρεσίες όπως η Nasa δεν θα λάβουν μέρος. Την ίδια στιγμή, δεκάδες ειδικοί που προτάθηκαν από την Κίνα και τη Ρωσία θα συμβάλουν στις επόμενες αξιολογήσεις. Συνολικά, περίπου 145 χώρες –υπεύθυνες για τα τρία τέταρτα των παγκόσμιων εκπομπών– έχουν ανακοινώσει ή εξετάζουν στόχους για κλιματική ουδετερότητα, σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις. Τα τελευταία τρία χρόνια καταγράφηκαν ως τα θερμότερα στην ιστορία των μετρήσεων. Οι εκθέσεις του IPCC θεωρούνται οι πλέον έγκυρες παγκόσμιες αξιολογήσεις για την επιστήμη του κλίματος και έχουν διαμορφώσει καθοριστικά τη διεθνή πολιτική. Ωστόσο, κυβερνήσεις δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει στις ημερομηνίες δημοσίευσης ορισμένων κρίσιμων αναφορών των επόμενων ετών. Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και η Κίνα έχουν πιέσει για καθυστερήσεις, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει τον χρονισμό της δεύτερης παγκόσμιας «απογραφής» του ΟΗΕ το 2028. Η διαδικασία αυτή αποσκοπεί στην αξιολόγηση της προόδου ως προς τον περιορισμό της ανόδου της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 2°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα και, ιδανικά, στον στόχο του 1,5°C, όπως ορίζει η Paris Agreement του 2015.