Υπάρχει μια παρεξήγηση στον τρόπο που μετράμε το κόστος της κλιματικής κρίσης. Κοιτάμε τις καταστροφές – τα κατεστραμμένα εργοστάσια, τις πλημμυρισμένες πόλεις, τις ζημιές σε υποδομές. Αλλά το πραγματικό κόστος δεν βρίσκεται εκεί. Βρίσκεται σε αυτό που δεν παράχθηκε ποτέ.
.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν κοστίζουν μόνο σε ζημιές. Κοστίζουν σε διακοπή λειτουργίας. Και αυτό το κόστος είναι ήδη τεράστιο.
Η περίπτωση της Rio Tinto είναι ενδεικτική. Οι κυκλώνες στη βόρεια Αυστραλία δεν κατέστρεψαν απλώς εγκαταστάσεις – εμπόδισαν την παραγωγή και τη μεταφορά περίπου 8 εκατ. τόνων σιδηρομεταλλεύματος, οδηγώντας σε απώλεια εσόδων άνω των 800 εκατ. δολαρίων. Και αυτό είναι μόνο ένα επεισόδιο σε μια αλυσίδα γεγονότων που επαναλαμβάνονται όλο και συχνότερα.
Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται παντού. Από τις πυρκαγιές στον Καναδά μέχρι τις πλημμύρες στη νοτιοανατολική Ασία και τις καταιγίδες στις ΗΠΑ, η οικονομική ζημιά δεν εξαντλείται στην αποκατάσταση. Αντίθετα, το μεγαλύτερο πλήγμα έρχεται από τη διακοπή της παραγωγής, τη μείωση της παραγωγικότητας και τις καθυστερήσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από τον τυφώνα Harvey στο Τέξας το 2017 δείχνει το μέγεθος του προβλήματος: οι άμεσες ζημιές για τις επιχειρήσεις ανήλθαν σε 52 εκατ. δολάρια, αλλά οι απώλειες εσόδων εκτοξεύτηκαν στα 1,08 δισ. δολάρια – περίπου 20 φορές υψηλότερες.
Κι όμως, αυτό το «αόρατο κόστος» παραμένει υποτιμημένο. Είναι λιγότερο θεαματικό, πιο δύσκολο να μετρηθεί και συχνά διαχέεται σε όλη την αλυσίδα αξίας. Όταν ένα εργοστάσιο κλείνει λόγω πλημμύρας, δεν πλήττεται μόνο η ίδια η εταιρεία, αλλά και οι προμηθευτές, οι πελάτες και ολόκληρα οικοσυστήματα παραγωγής.
Οι εκτιμήσεις γίνονται ακόμη πιο ανησυχητικές σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με ανάλυση της MSCI, οι διακοπές λειτουργίας λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απώλειες άνω του 1 τρισ. δολαρίων ετησίως σε δυνητικά έσοδα για μεγάλες επιχειρήσεις.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το μέγεθος των απωλειών, αλλά και η αδυναμία πρόβλεψης. Οι περισσότερες εταιρείες εξακολουθούν να αξιολογούν τους κινδύνους με βάση τις άμεσες επιπτώσεις στις δικές τους εγκαταστάσεις, αγνοώντας τις ευπάθειες των παγκόσμιων εφοδιαστικών τους αλυσίδων. Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό ρίσκο.
Σε έναν κόσμο αλληλεξαρτώμενο, μια πλημμύρα στην Ασία ή μια ξηρασία στην Ευρώπη μπορεί να διακόψει την παραγωγή χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Κι όμως, η ορατότητα πέρα από τους άμεσους προμηθευτές παραμένει περιορισμένη.
Η αγορά προσπαθεί να προσαρμοστεί. Νέα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων, ασφαλιστικά προϊόντα και μοντέλα πρόβλεψης υπόσχονται καλύτερη διαχείριση του κινδύνου. Αλλά η πραγματικότητα είναι σκληρή: αυτά μπορούν να μετριάσουν το κόστος, όχι να το εξαλείψουν.
Γιατί όσο ο πλανήτης θερμαίνεται, οι διακοπές λειτουργίας θα γίνονται πιο συχνές, πιο έντονες και πιο απρόβλεπτες.
Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν οι επιχειρήσεις μπορούν να προστατευτούν πλήρως. Είναι αν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο, σε έναν κόσμο που αλλάζει τόσο γρήγορα.
Και εκεί, η απάντηση γίνεται όλο και πιο αβέβαιη.
Πηγή: Financial Times (Moral Money newsletter)
