Οι επιχειρήσεις της Αττικής αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο ότι η πράσινη μετάβαση συνδέεται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα και το λειτουργικό τους κόστος, ωστόσο δυσκολεύονται να μετατρέψουν τον σχεδιασμό σε πραγματικές επενδύσεις.
.
Αυτό είναι ένα από τα βασικά συμπεράσματα της δεύτερης θεματικής μελέτης του Παρατηρητηρίου Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Αττικής «Athens Forward», με αντικείμενο την «Πράσινη Οικονομία και Αειφόρο Ανάπτυξη».
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Grant Thornton και βασίστηκε στις απαντήσεις 309 επιχειρήσεων του λεκανοπεδίου, καταγράφοντας τόσο τον βαθμό προόδου προς πιο βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα όσο και τα σημαντικότερα εμπόδια που εξακολουθούν να περιορίζουν τις πράσινες επενδύσεις.
Από τη στρατηγική στην εφαρμογή
Το πρώτο βασικό εύρημα είναι ότι η βιωσιμότητα έχει αρχίσει να αποκτά ουσιαστική θέση στον στρατηγικό σχεδιασμό πολλών επιχειρήσεων.
Η εξοικονόμηση ενέργειας, η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και η υιοθέτηση πιο αποδοτικών πρακτικών αντιμετωπίζονται πλέον όχι μόνο ως περιβαλλοντικές επιλογές, αλλά και ως παράγοντες που μπορούν να βελτιώσουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα.
Ωστόσο, η μετάβαση από την πρόθεση στην επένδυση παραμένει δύσκολη.
Το αυξημένο κόστος, η έλλειψη εξειδικευμένης γνώσης, η αβεβαιότητα σχετικά με την απόδοση των επενδύσεων και οι περιορισμένοι οργανωτικοί πόροι αποτελούν σημαντικά εμπόδια, ιδιαίτερα για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Η χρηματοδότηση δεν αρκεί
Η πρόσβαση σε κεφάλαια αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πράσινη μετάβαση, όμως η έρευνα δείχνει ότι τα χρηματοδοτικά εργαλεία από μόνα τους δεν είναι αρκετά.
Οι επιχειρήσεις χρειάζονται παράλληλα τεχνική καθοδήγηση, σαφή πληροφόρηση και υποστήριξη ώστε να μπορούν να επιλέξουν τις κατάλληλες επενδύσεις και να οργανώσουν ώριμα επιχειρηματικά σχέδια.
Η δυσκολία αξιολόγησης των διαθέσιμων λύσεων μπορεί να οδηγήσει ακόμη και επιχειρήσεις που έχουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση να μην αξιοποιούν πλήρως τις δυνατότητες που τους προσφέρονται.
Η γραφειοκρατία παραμένει βασικό εμπόδιο
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα είναι η πολυπλοκότητα των διοικητικών και κανονιστικών διαδικασιών.
Για πολλές επιχειρήσεις, η προετοιμασία μιας πράσινης επένδυσης απαιτεί χρόνο, εξειδικευμένα στελέχη και πρόσθετο κόστος. Οι μικρότερες επιχειρήσεις βρίσκονται σε ακόμη δυσκολότερη θέση, καθώς συνήθως δεν διαθέτουν οργανωμένα τμήματα που μπορούν να παρακολουθούν συνεχώς τις αλλαγές στο θεσμικό και χρηματοδοτικό περιβάλλον.
Η απλούστευση των διαδικασιών και η συγκέντρωση της απαραίτητης πληροφόρησης θεωρούνται, σύμφωνα με τη μελέτη, κρίσιμες προϋποθέσεις για την επιτάχυνση των επενδύσεων.
Οι επιχειρήσεις ζητούν ένα ολοκληρωμένο σύστημα στήριξης
Το τέταρτο βασικό συμπέρασμα είναι ότι η αγορά δεν αναζητά μία μόνο λύση.
Οι επιχειρήσεις ζητούν ένα συνδυασμό χρηματοδότησης, ενημέρωσης, συμβουλευτικής, τεχνικής υποστήριξης και ανάπτυξης δεξιοτήτων.
Η ανάγκη είναι εντονότερη στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, όπου οι περιορισμένοι οικονομικοί και ανθρώπινοι πόροι καθιστούν δυσκολότερη την προσαρμογή στις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφέρεια Αττικής επιδιώκει να αναλάβει ρόλο διασύνδεσης μεταξύ επιχειρήσεων, χρηματοδοτικών εργαλείων, επιμελητηρίων, πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων.
Στόχος είναι η πράσινη μετάβαση να μην αντιμετωπίζεται ως μια επιπλέον κανονιστική υποχρέωση, αλλά ως επένδυση που μπορεί να μειώσει το κόστος, να βελτιώσει την παραγωγικότητα και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων.
95,5 εκατ. ευρώ για 1.044 επενδυτικά σχέδια
Η Περιφέρεια συνδέει τα συμπεράσματα της έρευνας και με το πρόγραμμα «Attiki On», μέσω του οποίου έχουν εγκριθεί 1.044 επενδυτικά σχέδια μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Η συνολική χρηματοδότηση φτάνει τα 95,5 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους.
Τα σχέδια καλύπτουν μεταξύ άλλων ενεργειακές αναβαθμίσεις, ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό, ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας και επενδύσεις που μπορούν να μειώσουν το ενεργειακό και λειτουργικό κόστος.
Ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς υπογράμμισε ότι η πράσινη μετάβαση «δεν αποτελεί μια θεωρητική συζήτηση του μέλλοντος», καθώς επηρεάζει ήδη το ενεργειακό κόστος, την παραγωγικότητα και την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε νέες αγορές.
Όπως σημείωσε, στόχος είναι η Περιφέρεια να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις εθνικές πολιτικές, συνδέοντας τις επιχειρήσεις με τη χρηματοδότηση, την τεχνική γνώση και την επιστημονική κοινότητα.
Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η πράσινη μετάβαση της επιχειρηματικότητας στην Αττική δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων.
Χρειάζεται ένα οικοσύστημα που θα μειώνει την αβεβαιότητα και το διοικητικό βάρος και θα επιτρέπει ιδιαίτερα στις μικρότερες επιχειρήσεις να μετατρέπουν τη βιωσιμότητα από στρατηγική πρόθεση σε πραγματική επένδυση.
