Η ανθεκτικότητα και οι προοπτικές βιώσιμης ανάπτυξης του κλάδου της ζυθοποιίας στην Ελλάδα βρέθηκαν στο επίκεντρο της μελέτης που παρουσίασαν χθες το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και η Αθηναϊκή Ζυθοποιία, σκιαγραφώντας μια αγορά που μετασχηματίζεται, διατηρώντας ταυτόχρονα ισχυρό αποτύπωμα στην οικονομία.
Όπως τόνισε ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, η μπίρα αποτελεί μια «ιδιόρρυθμη αγορά», με στενή διασύνδεση με τον τουρισμό και την εγχώρια κατανάλωση. Πέρα από την παραγωγή, λειτουργεί και ως εξαγωγικό προϊόν, ενισχυόμενο από τη δυναμική του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η ελληνική ζυθοποιία αναδεικνύεται ως ένας κλάδος με ισχυρή ανθεκτικότητα, σημαντική οικονομική συνεισφορά και αυξανόμενη προσαρμοστικότητα στις απαιτήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης.
Αναφορικά με την κλιματική κρίση, ο κ. Βέττας επισήμανε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία που να δείχνουν σημαντική επίδραση στα πρωτογενή προϊόντα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή μπίρας, ενώ οι υψηλότερες θερμοκρασίες φαίνεται να επηρεάζουν θετικά την κατανάλωση. «Ένας από τους παράγοντες κατανάλωσης στην Ελλάδα είναι η υψηλή θερμοκρασία. Οπότε οι υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν λόγω της κλιματικής κρίσης μόνο θετικά έχουν επιδράσει προς το παρόν στην Κατανάλωση» σημείωσε σχετικά.
Ένας κλάδος που αναπτύσσεται και διαφοροποιείται
Η μελέτη, όπως ανέφερε ο κ. Γιώργος Μανιάτης, Συντονιστής Κλαδικών Μελετών στον ΙΟΒΕ, διαρθρώνεται σε τρεις βασικές ενότητες: τα μεγέθη και τις τάσεις του κλάδου, τη συνολική του επίδραση στην οικονομία και το επίπεδο ανταγωνιστικότητας στην αγορά μπίρας.
Τα τελευταία χρόνια, ο κλάδος χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισμό και σημαντικές διαφοροποιήσεις στα μερίδια αγοράς, ενώ η είσοδος μικρών παραγωγών έχει αλλάξει τη δομή του. Ενδεικτικό είναι ότι οι παραγωγικές μονάδες αυξήθηκαν σε 76 το 2025 από μόλις 11 το 2008, με την απασχόληση να φτάνει τα 1.800 άτομα. Μετά την πανδημία, η εγχώρια παραγωγή σημείωσε αύξηση της τάξης του 10%, με το 10%-11% να κατευθύνεται σε εξαγωγές. Το 2024, ο κύκλος εργασιών του κλάδου ανήλθε στα 626 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο της περιόδου.
Μετατόπιση κατανάλωσης και προκλήσεις κόστους
Σημαντική είναι η μεταβολή στα κανάλια κατανάλωσης. Η αγορά HORECA –παραδοσιακά βασικός πυλώνας για τη ζυθοποιία– έχει υποχωρήσει στο περίπου 51%, επηρεασμένη από την οικονομική κρίση και την πανδημία, με τη λιανική να αποκτά πλέον μεγαλύτερο μερίδιο.
Παράλληλα, η κατά κεφαλήν κατανάλωση στην Ελλάδα παραμένει χαμηλή, στα 41 λίτρα, συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που αφήνει περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης.
Ωστόσο, οι πληθωριστικές πιέσεις, το αυξημένο ενεργειακό κόστος και η φορολογία έχουν οδηγήσει σε άνοδο των τιμών, με την Ελλάδα να εφαρμόζει τον 6ο υψηλότερο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στην μπίρα στην ΕΕ και το φορολογικό βάρος να φτάνει το 41,8% της τελικής τιμής.
Ισχυρό οικονομικό αποτύπωμα στην ελληνική αγορά
Η συμβολή του κλάδου στην ελληνική οικονομία παραμένει καθοριστική. Η συνολική προστιθέμενη αξία ανέρχεται σε 576 εκατ. ευρώ, ενώ δημιουργούνται άμεσα και έμμεσα 12.300 θέσεις εργασίας. Συνολικά, με την ευρύτερη αλυσίδα αξίας (διανομή, εστίαση κ.ά.), ο κλάδος υποστηρίζει πάνω από 70.000 θέσεις εργασίας. Ταυτόχρονα, η συνεισφορά στα δημόσια έσοδα, μέσω φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Βιωσιμότητα: πρόοδος με προκλήσεις
Σε όρους βιωσιμότητας, ο κλάδος εμφανίζει σαφή σημάδια ανάκαμψης σε σχέση με τη δεκαετία του 2010, όταν η κατανάλωση είχε καταγράψει σημαντική πτώση. Τα περιθώρια κέρδους έχουν βελτιωθεί, ενισχύοντας τις προοπτικές βιώσιμης ανάπτυξης.
Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, οι μικρότερες ζυθοποιίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις βιωσιμότητας, κυρίως λόγω κόστους και ανταγωνισμού.
Παράλληλα, καταγράφεται στροφή των καταναλωτών προς ελληνικές μπίρες, τάση που ενισχύεται και από τους ξένους επισκέπτες, ενδυναμώνοντας την τοπική παραγωγή και την εγχώρια ταυτότητα του προϊόντος.
Επενδύσεις σε καινοτομία και νέα προϊόντα η απάντηση στη μειωμένη ζήτηση
Ο Γενικός Διευθυντής της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, η οποία αποτελεί ηγέτη της αγοράς με μερίδιο αγοράς 54% το 2024, Sebastian Sanchez, σημείωσε ότι, παρά τις ήπιες πιέσεις που αναμένονται για το φετινό καλοκαίρι, η στρατηγική της εταιρείας παραμένει αμετάβλητη, με έμφαση στη βιώσιμη ανάπτυξη και την εγρήγορση απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις.
Όπως ανέφερε, ενώ η κατανάλωση μπίρας μειώνεται στη Βόρεια Ευρώπη, στη Νότια Ευρώπη παραμένει σταθερή, δημιουργώντας ευκαιρίες ανάπτυξης από μια χαμηλότερη βάση. Στο πλαίσιο αυτό, η καινοτομία, η ανάπτυξη νέων προϊόντων και η διατήρηση προσιτών τιμών αποτελούν βασικές προτεραιότητες για τη βιομηχανία.
Δείτε αναλυτικά τη μελέτη ΕΔΩ