Το ESG δεν είναι «υποχρέωση» μόνο για τους μεγάλους, αντιθέτως μπορεί να λειτουργήσει ως κρυφό όπλο ανταγωνιστικότητας για τις ΜμΕ, όταν ενσωματώνεται σε καθημερινές διοικητικές ρουτίνες, όπως αποδεικνύεται από πρόσφατη ερευνητική μελέτη. Η μελέτη “Do ESG-Related Managerial Capabilities Pay Off for SMEs? Evidence From the Small and Medium-Sized Enterprise ESG Capability Measure (SM-ESG)” που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Corporate Social Responsibility and Environmental Management (2026)* δείχνει ότι οι «ESG διοικητικές ικανότητες» συσχετίζονται με καλύτερη εμπορική επίδοση και με δημιουργία αξίας για τον ιδιοκτήτη.
.
Στην πράξη, πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν το ESG ως κάτι «για τους άλλους»: για εισηγμένες, για πολυεθνικές, για εταιρείες με τμήματα βιωσιμότητας και budgets. Όμως το τοπίο αλλάζει: ευρωπαϊκές εξελίξεις στη δέουσα επιμέλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας (όπως η CS3D) σημαίνει ότι οι απαιτήσεις «τρέχουν» προς τα κάτω, και οι ΜΜΕ τις συναντούν ως προμηθευτές, συνεργάτες και κρίκοι αλυσίδων αξίας. Εκεί ακριβώς πατάει η νέα έρευνα: αντί να μετρήσει τις επιδόσεις ESG με τον τρόπο που το μετρούν οι πάροχοι ratings για μεγάλους ομίλους, προτείνει μια προσέγγιση κομμένη και ραμμένη για ΜΜΕ, με βάση το πώς η βιωσιμότητα ενσωματώνεται σε καθημερινές διοικητικές πρακτικές.
Ένας νέος ερευνητικός δείκτης για τους μικρομεσαίους
Η έρευνα βασίζεται σε ερωτηματολόγια ΜμΕ στην Ουγγαρία (περίοδος συλλογής 2016–2022) και διασταυρώνει τα ευρήματα με οικονομικά στοιχεία για το 2019, το τελευταίο προ-COVID έτος, δουλεύοντας σε δείγμα 800 μικρομεσαίων επιχειρήσεων με διαθέσιμα οικονομικά δεδομένα και θετικά βασικά μεγέθη.
Κεντρική συνεισφορά της μελέτης είναι η δημιουργία ενός δείκτη, του SM-ESG (Small and Medium-Sized Enterprise ESG capability measure), που αποτυπώνει ESG ως «διοικητικές ικανότητες» ενσωματωμένες σε ρουτίνες και αποφάσεις. Ο δείκτης βασίζεται σε ένα πλαίσιο ανταγωνιστικότητας 10 πυλώνων που μοιράζονται στις βασικές κατηγορίες Environmental–Social–Governance και χαρτογραφεί τις πρακτικές των ΜμΕ μέσα από καθημερινά στοιχεία λειτουργίας όπως η τεχνολογική θέση, η ύπαρξη πιστοποιημένων συστημάτων, οι πρακτικές για εργαζόμενους και οι ροές πληροφόρησης εντός της επιχείρησης. Πρέπει, ωστόσο, να τονίσουμε ότι οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν πως τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν είναι προ-CSRD, άρα μιλάμε για «θεωρητικά συνεπείς συσχετίσεις» αν το προσαρμόσουμε στην σημερινή κατάσταση νομοθεσιών.
Τα ευρήματα που «μιλούν» στη γλώσσα του επιχειρηματία
Το πιο ενδιαφέρον για μια ΜμΕ δεν είναι αν φαίνεται πράσινη, αλλά αν το ESG γυρίζει σε πλεονέκτημα. Η μελέτη βρίσκει ότι ο δείκτης SM-ESG εμφανίζει στατιστικά σημαντική μεσολάβηση στη σχέση μεγέθους επιχείρησης και συσσώρευσης ιδίων κεφαλαίων με μικρό αλλά υπαρκτό αποτέλεσμα. Με απλά λόγια: οι μεγαλύτερες ΜμΕ τείνουν να έχουν περισσότερους πόρους και ικανότητες να «χτίσουν» ESG-ρουτίνες, και αυτές οι ρουτίνες συνδέονται με ισχυρότερη αύξηση της καθαρής θέσης ως ένδειξη δημιουργίας αξίας για τον ιδιοκτήτη. Το δεύτερο κρίσιμο εύρημα είναι πως οι επιχειρήσεις με καλύτερες δυνατότητες marketing εμφανίζουν υψηλότερο SM-ESG. Δηλαδή, η εμπορική στρατηγική και το ESG λειτουργούν συμπληρωματικά ως μηχανισμός διαφοροποίησης.
Τι μπορούν να κρατήσουν οι ελληνικές ΜμΕ από την έρευνα;
Το μήνυμα της έρευνας είναι ότι το ESG, για μια μικρομεσαία επιχείρηση, δεν ξεκινά από «βαριά» reports αλλά από πρακτικές που ήδη ανήκουν στον πυρήνα ανταγωνιστικότητας: τεχνολογία, ποιότητα, ανθρώπινο δυναμικό, πληροφορία, στοχευμένες αποφάσεις και εξωστρέφεια. Αν το δούμε ως «κρυφό όπλο», τότε η ερώτηση για τον Έλληνα επιχειρηματία δεν είναι «θα κάνω ESG;», αλλά «ποιες καθημερινές διοικητικές θα αναβαθμίσω πρώτα ώστε να κερδίζω και μερίδιο της αγοράς, αλλά και πόντους ανθεκτικότητας;», ειδικά καθώς οι απαιτήσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας γίνονται πιο αυστηρές.
Διαβάστε ολόκληρο το paper εδώ.
* DOI: 10.1002/csr.70480
