Η αποσύνδεση των αμοιβών ανώτατων στελεχών από στόχους ESG επανέρχεται στο προσκήνιο μετά την απόφαση της Apple να καταργήσει τον μηχανισμό που συνέδεε τα μπόνους του διευθύνοντος συμβούλου και άλλων στελεχών με δείκτες όπως οι εκπομπές άνθρακα και η χρήση ανανεώσιμης ενέργειας. Η εξέλιξη εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση, καθώς μεγάλες εταιρείες αναθεωρούν τον ρόλο των κλιματικών στόχων στα πακέτα αποδοχών.
.
Από το 2021, η Apple επέτρεπε στο διοικητικό συμβούλιο να προσαρμόζει τα ετήσια μπόνους έως και κατά 10% ανάλογα με την επίδοση σε περιβαλλοντικούς δείκτες σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Η κατάργηση του λεγόμενου ESG modifier φέρνει την εταιρεία δίπλα σε άλλες πολυεθνικές που έχουν επίσης χαλαρώσει ή καταργήσει αντίστοιχες συνδέσεις μεταξύ κλιματικών επιδόσεων και αμοιβών.
Περιορισμένη επίδραση των στόχων ESG στις επιδόσεις
Έρευνες δείχνουν ότι οι στόχοι ESG που συνδέονταν με αμοιβές συχνά ήταν εύκολα επιτεύξιμοι και δεν συνδέονταν απαραίτητα με ουσιαστική βελτίωση περιβαλλοντικών επιδόσεων. Μελέτη του 2024 από ακαδημαϊκούς των πανεπιστημίων Berkeley και Stanford διαπίστωσε ότι εταιρείες του δείκτη S&P 500 απέτυχαν να επιτύχουν χρηματοοικονομικούς στόχους περίπου στο 22% των περιπτώσεων, ενώ οι στόχοι ESG δεν επιτυγχάνονταν μόλις στο 2%, ένδειξη ότι τα κριτήρια ήταν συχνά λιγότερο απαιτητικά.
Οι ερευνητές δεν εντόπισαν σαφή συσχέτιση μεταξύ επίτευξης ESG στόχων και βελτίωσης των συνολικών ESG αξιολογήσεων των εταιρειών, γεγονός που θέτει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των κινήτρων αυτών.
Κόστος για τους μετόχους και όφελος για τα στελέχη
Η σύνδεση μπόνους με ESG στόχους μεταφραζόταν συχνά σε πρόσθετες αποδοχές για τα στελέχη χωρίς σαφή περιβαλλοντικά οφέλη. Για παράδειγμα, ο διευθύνων σύμβουλος της Apple έλαβε επιπλέον αμοιβή εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων σε προηγούμενα έτη λόγω επίτευξης σχετικών στόχων, ποσό που αντιστοιχούσε σε μικρό μέρος του συνολικού πακέτου αποδοχών αλλά ανέδειξε τη λειτουργία του μηχανισμού.
Το φαινόμενο της «ηθικής άδειας»
Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν και τον κίνδυνο του λεγόμενου “moral licensing”, κατά τον οποίο η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων μπορεί να δημιουργεί την αίσθηση ότι έχει γίνει επαρκής πρόοδος, μειώνοντας τα κίνητρα για περαιτέρω δράση. Στο εταιρικό περιβάλλον, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι η επίτευξη εύκολων ESG στόχων δεν οδηγεί σε βαθύτερες αλλαγές στρατηγικής.
Θα επηρεαστεί πραγματικά η κλιματική δράση;
Παρότι η απομάκρυνση των ESG δεικτών από τα πακέτα αμοιβών θεωρείται από ορισμένους ως οπισθοχώρηση, δεν είναι σαφές ότι θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στις πραγματικές εκπομπές ή στις εταιρικές στρατηγικές για το κλίμα. Πολλές εταιρείες συνεχίζουν να επενδύουν σε στόχους απανθρακοποίησης μέσω άλλων μηχανισμών, όπως δεσμεύσεις καθαρών μηδενικών εκπομπών και ρυθμιστικές απαιτήσεις.
Η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον στο κατά πόσο τα κίνητρα αμοιβών μπορούν να σχεδιαστούν έτσι ώστε να αντανακλούν πραγματικές επιδόσεις και όχι τυπική συμμόρφωση, καθώς οι επενδυτές και οι ρυθμιστικές αρχές ζητούν μεγαλύτερη λογοδοσία.
Πηγή: Bloomberg
