Μπορεί η γεωργία να αποτελέσει μέρος της λύσης στην κλιματική κρίση και τη διατροφική ασφάλεια και όχι μέρος του προβλήματος; Μπορεί το έδαφος να λειτουργήσει ως «δεξαμενή άνθρακα», να ανακτήσει τη γονιμότητά του και ταυτόχρονα να στηρίξει βιώσιμες τοπικές οικονομίες; Αυτά τα ερωτήματα βρέθηκαν στο επίκεντρο της πρώτης εκδήλωσης του νέου κύκλου «Προστασία της Φύσης Lab» της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ), με θέμα «Αναγεννητική Γεωργία: Καλλιεργώντας τη Γη, θεραπεύοντας το κλίμα» που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026 στο Ίδρυμα Παναγιώτη και Έφης Μιχελή.
.
Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Δρ. Δημήτρης Βολουδάκης, Γεωπόνος και Γενικός Διευθυντής Προγραμμάτων του οργανισμού «Νέα Γεωργία Νέα Γενιά», ο οποίος ανέπτυξε το θεωρητικό και επιστημονικό πλαίσιο της αναγεννητικής γεωργίας, παρουσιάζοντάς την ως μια ολιστική προσέγγιση διαχείρισης της γης που υπερβαίνει τη λογική της απλής «βιωσιμότητας».
Όπως τόνισε, η αναγεννητική γεωργία δεν περιορίζεται στο να «μειώνει τη ζημιά», αλλά στοχεύει στο να αποκαθιστά ενεργά τα οικοσυστήματα, ενισχύοντας τη βιολογική δραστηριότητα του εδάφους, αυξάνοντας τη βιοποικιλότητα και βελτιώνοντας τον κύκλο του νερού. «Το έδαφος δεν είναι ένα αδρανές υπόστρωμα, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η υγεία του εδάφους αποτελεί τη βάση για την υγεία ολόκληρου του αγροδιατροφικού συστήματος.
Αναφέρθηκε σε βασικές πρακτικές της αναγεννητικής γεωργίας, όπως η αμειψισπορά, η μόνιμη κάλυψη του εδάφους με φυτά, η μείωση ή κατάργηση της εντατικής άροσης, η ενσωμάτωση ζώων στα αγροτικά συστήματα και τα αγροδασικά μοντέλα. Όπως εξήγησε, τέτοιες πρακτικές βελτιώνουν τη δομή του εδάφους, μειώνουν τη διάβρωση και αυξάνουν την ανθεκτικότητα των καλλιεργειών απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα, αλλά και τη δέσμευση άνθρακα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο γεγονός ότι η αναγεννητική γεωργία δεν είναι ένα παγκόσμιο επιστημονικό και παραγωγικό ρεύμα, το οποίο υιοθετείται όλο και περισσότερο, από αγρότες, οργανισμούς και επιχειρήσεις, ως απάντηση στην υποβάθμιση των εδαφών, την απώλεια βιοποικιλότητας και την κλιματική αστάθεια.
Από τη θεωρία στην πράξη πέρασε η παρουσίαση της Χριστίνας Δημούδη, Corporate Communications Manager του Metaxa Hospitality Group, που συμμετέχει στο πανελλαδικό δίκτυο τουριστικών επιχειρήσεων βραβευμένων με το οικολογικό σήμα ποιότητας Green Key της ΕΕΠΦ από το 2016. Η κ. Δημούδη ανέδειξε το πρόγραμμα «Αναγεννητική Γεωργία για το Οροπέδιο Λασιθίου» του Ομίλου ως ένα ζωντανό παράδειγμα εφαρμογής των αρχών αυτών στην ελληνική πραγματικότητα. Πρόκειται για ένα πιλοτικό πρόγραμμα που υλοποιείται σε συνεργασία με τοπικούς παραγωγούς και επιστημονικούς φορείς, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του εδάφους, τη μείωση των εισροών, την αναβάθμιση της τοπικής αγροτικής παραγωγής και τη σύνδεσή της με τον βιώσιμο τουρισμό.
Όπως επισημάνθηκε, το πρόγραμμα αντιμετωπίζει τη γεωργία ως μέρος ενός ευρύτερου οικοσυστήματος που συνδέει διατροφή, περιβάλλον, οικονομία και πολιτισμό, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία τόσο για τους παραγωγούς όσο και για την τοπική κοινωνία.
Τη διάσταση αυτή ανέδειξε και η Μαριγιάννα Χαλκιαδάκη, Sustainability Manager του Ομίλου, η οποία τόνισε τον κοινωνικό χαρακτήρα της αναγεννητικής γεωργίας, υπογραμμίζοντας ότι ενισχύει τη διατροφική ασφάλεια, την αυτάρκεια, τη γνώση και τη συνεργασία στις τοπικές κοινότητες. Όπως σημείωσε, η αναγέννηση της γης συμβαδίζει με την αναγέννηση των ανθρώπινων σχέσεων γύρω από την παραγωγή τροφής.
Η εκδήλωση εντάσσεται στον νέο κύκλο δράσεων της ΕΕΠΦ με τίτλο «Η Γη μιλάει: Γη, Τροφή, Νερό και Κοινότητες σε μια νέα σχέση», ο οποίος φιλοδοξεί να ανοίξει έναν δημόσιο διάλογο γύρω από τα μεγάλα ζητήματα, κλιματική κρίση, επισιτιστική επάρκεια, βιωσιμότητα των φυσικών πόρων, συνδέοντάς τα με τον ρόλο των τοπικών κοινωνιών στη μετάβαση σε ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο.
Στη συνέχεια του κύκλου θα ακολουθήσουν ομιλίες για το αποτύπωμα της διατροφής μας και τον ρόλο του καταναλωτή, τη διαχείριση του νερού ως καθοριστικό παράγοντα για την ανθεκτικότητα της γεωργίας και των οικοσυστημάτων, καθώς και παρουσίαση συλλογικών πρωτοβουλιών που επαναπροσδιορίζουν τη σχέση μας με τη φύση και την τροφή.
Οι ομιλίες του «Προστασία της Φύσης Lab» βρίσκονται στο κανάλι YouTube της ΕΕΠΦ, με διερμηνεία στη νοηματική γλώσσα και υποστηρίζονται από το Bodossaki Lectures on Demand-BLOD, την ηλεκτρονική βιβλιοθήκη διαλέξεων (blod.gr) του Ιδρύματος Μποδοσάκη.
