Ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες καταγράφουν φέτος οι ευρωπαϊκές θάλασσες, με την κλιματική αλλαγή να ευθύνεται για σημαντικό μέρος της θέρμανσης, σύμφωνα με νέα ανάλυση της World Weather Attribution.
.
Οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1990-2020 σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές ακτές, με τη δυτική Μεσόγειο, τον Βισκαϊκό Κόλπο και τις ακτές της Ιβηρικής Χερσονήσου να συγκαταλέγονται στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο.
Σε ορισμένες ζώνες, οι θερμοκρασίες είναι πάνω από 6 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από τα συνήθη επίπεδα.
Έως και 2 βαθμούς πρόσθετης θέρμανσης στη Μεσόγειο
Η World Weather Attribution συνέκρινε τις θερμοκρασίες επιφάνειας της θάλασσας του Ιουλίου με κλιματικά μοντέλα, προκειμένου να εκτιμήσει πόσο έχει επηρεάσει η ανθρωπογενής υπερθέρμανση τις φετινές συνθήκες.
Η ανάλυση έδειξε ότι η κλιματική αλλαγή αύξησε κατά περίπου 2 βαθμούς Κελσίου τη μέση θερμοκρασία στη Μεσόγειο.
Αντίστοιχα, η πρόσθετη θέρμανση υπολογίζεται σε περίπου 1,4 βαθμούς γύρω από τον Βισκαϊκό Κόλπο και τις δυτικές ακτές της Ιβηρικής, ενώ γύρω από την Ιρλανδία και τις δυτικές ακτές της Βρετανίας φτάνει περίπου τον 1,3 βαθμό.
Θαλάσσιοι καύσωνες σε έως και 90% των ακτών
Η έκταση των marine heatwaves είναι επίσης εντυπωσιακή.
Φέτος, θαλάσσιοι καύσωνες επηρέασαν περίπου το 90% των ακτών γύρω από τον Βισκαϊκό Κόλπο και την Ιβηρική Χερσόνησο και περίπου το 80% της δυτικής Μεσογείου.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι χωρίς την ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη, η οποία βρίσκεται σήμερα περίπου 1,4 βαθμούς πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, τα αντίστοιχα ποσοστά θα ήταν κοντά στο 40% και στις δύο περιοχές.
Η διαφορά δείχνει ότι η κλιματική αλλαγή δεν αυξάνει μόνο τη θερμοκρασία της θάλασσας, αλλά και την πιθανότητα πολύ μεγαλύτερες εκτάσεις να βιώνουν παρατεταμένες συνθήκες ασυνήθιστα υψηλής θερμοκρασίας.
Πίεση στα θαλάσσια οικοσυστήματα
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές αλλαγές στα θαλάσσια οικοσυστήματα και στις τροφικές αλυσίδες.
Η μεταβολή των συνθηκών μπορεί να επηρεάσει τους πληθυσμούς θαλάσσιων θηλαστικών και πτηνών, ενώ παράλληλα ευνοεί τη μετακίνηση ειδών από θερμότερα νερά προς βορειότερες περιοχές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η νοτιοδυτική Αγγλία, όπου αλιείς αναφέρουν από το 2025 σημαντική αύξηση στις εμφανίσεις κοινού χταποδιού, ενός είδους που συνδέεται με θερμότερα νερά στα ανοικτά της Βόρειας Αφρικής.
Τα θερμότερα νερά μπορούν να ενισχύσουν ακραίες καταιγίδες
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στη θαλάσσια βιοποικιλότητα.
Οι θερμότερες θάλασσες μπορούν να τροφοδοτήσουν ισχυρότερα καιρικά συστήματα, καθώς περισσότερη θερμότητα και υγρασία διοχετεύονται στην ατμόσφαιρα.
Οι ερευνητές αναφέρουν ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τις φονικές πλημμύρες στην περιοχή της Βαλένθια στην Ισπανία το φθινόπωρο του 2024, υπογραμμίζοντας τη σύνδεση μεταξύ αυξημένων θαλάσσιων θερμοκρασιών και εντονότερων ακραίων φαινομένων.
Η φετινή εικόνα των ευρωπαϊκών θαλασσών δείχνει έτσι ότι η κλιματική αλλαγή δεν αποτυπώνεται μόνο στις θερμοκρασίες του αέρα και στους καύσωνες στην ξηρά. Επηρεάζει ολοένα περισσότερο και τα θαλάσσια συστήματα, με συνέπειες για τη βιοποικιλότητα, την αλιεία και την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Πηγή: DPA
