Ο κόσμος έχει εισέλθει σε μια εποχή «παγκόσμιας χρεοκοπίας νερού», με σοβαρές συνέπειες για δισεκατομμύρια ανθρώπους, σύμφωνα με νέα έκθεση των Ηνωμένων Εθνών, η οποία προειδοποιεί ότι η υπερεκμετάλλευση και η ρύπανση των υδάτινων πόρων απειλούν τη σταθερότητα ολόκληρου του συστήματος.
.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι πολλές κοινωνίες αντλούν εδώ και χρόνια νερό ταχύτερα από ό,τι μπορεί να αναπληρωθεί ετησίως σε ποτάμια και εδάφη, ενώ παράλληλα εξαντλούν ή καταστρέφουν μακροπρόθεσμα αποθέματα σε υδροφορείς και υγροτόπους. Η κλιματική κρίση επιδεινώνει την κατάσταση, με την τήξη παγετώνων και τις ακραίες εναλλαγές ξηρασίας και έντονων βροχοπτώσεων να εντείνουν τις πιέσεις.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 75% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε χώρες που χαρακτηρίζονται υδατικά ανασφαλείς ή κρίσιμα υδατικά ανασφαλείς, ενώ 2 δισ. άνθρωποι κατοικούν σε περιοχές όπου το έδαφος βυθίζεται λόγω κατάρρευσης υπόγειων υδροφορέων. Οι συγκρούσεις που σχετίζονται με το νερό έχουν αυξηθεί από 20 το 2010 σε περισσότερες από 400 το 2024.
Ο επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, καθηγητής Kaveh Madani, δήλωσε ότι «πολλά κρίσιμα υδατικά συστήματα έχουν ήδη χρεοκοπήσει» και ότι «κανείς δεν γνωρίζει πότε μπορεί να καταρρεύσει ολόκληρο το σύστημα». Τόνισε ότι, παρότι δεν βρίσκονται όλες οι λεκάνες και όλες οι χώρες σε αυτή την κατάσταση, η παγκόσμια διασύνδεση μέσω εμπορίου και μετανάστευσης σημαίνει ότι οι επιπτώσεις είναι διεθνείς.
Η έκθεση καταγράφει ότι περίπου το 70% των γλυκών υδάτων που αντλούνται από τον άνθρωπο χρησιμοποιείται στη γεωργία, ενώ πάνω από το ήμισυ της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων προέρχεται από περιοχές όπου τα αποθέματα νερού μειώνονται ή είναι ασταθή. Μεγάλοι ποταμοί, όπως ο Κολοράντο και το σύστημα Murray-Darling, συχνά δεν φτάνουν πλέον στη θάλασσα, ενώ οι λεγόμενες κρίσεις «day zero», όταν πόλεις μένουν χωρίς νερό, αυξάνονται.
Σημαντικές πόλεις καταγράφουν καθίζηση εδάφους λόγω υπεράντλησης υπόγειων υδάτων, με ρυθμούς έως και 30 εκατοστά τον χρόνο σε ορισμένες περιοχές. Παράλληλα, η απώλεια υγροτόπων ισοδύναμων σε έκταση με ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία 50 χρόνια έχει περιορίσει δραστικά τη φυσική αποθήκευση νερού.
Η έκθεση καλεί σε «θεμελιώδη επαναφορά» της παγκόσμιας διαχείρισης νερού, με περιορισμό των δικαιωμάτων άντλησης ώστε να συμβαδίζουν με τα σημερινά μειωμένα αποθέματα και μετασχηματισμό υδροβόρων τομέων, όπως η γεωργία και η βιομηχανία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη των κοινοτήτων των οποίων τα μέσα διαβίωσης θα χρειαστεί να αλλάξουν.
Ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Tshilidzi Marwala, προειδοποίησε ότι η «χρεοκοπία νερού» εξελίσσεται σε παράγοντα αστάθειας, μετακινήσεων πληθυσμών και συγκρούσεων, υπογραμμίζοντας ότι η δίκαιη διαχείρισή της είναι πλέον κεντρική για τη διατήρηση της ειρήνης και της κοινωνικής συνοχής.
Πηγή: The Guardian
