Από την έγκαιρη ανίχνευση δασικών πυρκαγιών έως την καταμέτρηση απειλούμενων ζώων, περιβαλλοντικές οργανώσεις χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη, την ίδια στιγμή που εκφράζουν ανησυχίες για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού και τις εκπομπές των κέντρων δεδομένων που τη στηρίζουν. Το δίλημμα αναδεικνύει ρεπορτάζ του Reuters, ενόψει της COP31, όπου αναμένεται να συζητηθούν οι όροι βιώσιμης ανάπτυξης και χρήσης της τεχνολογίας.
Και οι 15 μεγάλες περιβαλλοντικές, αναπτυξιακές και οργανώσεις προστασίας της φύσης με τις οποίες μίλησε το Reuters δήλωσαν ότι χρησιμοποιούν κάποια μορφή AI, εκφράζοντας παράλληλα προβληματισμό για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των υποδομών της. Πολλές θεωρούν ότι, προς το παρόν, τα οφέλη υπερβαίνουν το κόστος, καθώς η τεχνολογία επιτρέπει εργασίες που προηγουμένως ήταν δύσκολες, δαπανηρές ή πρακτικά αδύνατες.
Η Conservation International, για παράδειγμα, άρχισε πρόσφατα να χρησιμοποιεί AI για την αξιολόγηση θερμών σημείων που εντοπίζουν δορυφόροι στην Καμπότζη, αποστέλλοντας ειδοποιήσεις σε πραγματικό χρόνο σε κοινοτικές περιπολίες δασών για πιθανές πυρκαγιές. Η Ali Swanson, επικεφαλής AI της οργάνωσης, αναγνωρίζει το περιβαλλοντικό κόστος, υποστηρίζει όμως ότι η τεχνολογία μπορεί να επιταχύνει τη δράση και να βελτιώσει την αξιοποίηση των δεδομένων, καθώς οι κρίσεις του κλίματος και της βιοποικιλότητας γίνονται πιο επείγουσες.
Ηλεκτρική ενέργεια και νερό στο επίκεντρο
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας που παραθέτει το Reuters, η ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των κέντρων δεδομένων παγκοσμίως αναμένεται να φθάσει τις 945 τεραβατώρες έως το 2030, περίπου διπλάσια από τη σημερινή και αντίστοιχη με την ετήσια κατανάλωση της Ιαπωνίας. Οι σχετικές εκπομπές υπολογίζονται σε περισσότερους από 300 εκατ. μετρικούς τόνους διοξειδίου του άνθρακα.
Παράλληλα, η ετήσια κατανάλωση νερού των κέντρων δεδομένων προβλέπεται να αυξηθεί από περίπου 560 δισ. λίτρα το 2023 σε 1,2 τρισ. λίτρα το 2030. Ερευνητές του Ινστιτούτου Νερού, Περιβάλλοντος και Υγείας του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών εκτιμούν ότι η έκταση που καταλαμβάνουν παγκοσμίως θα μπορούσε να υπερδιπλασιαστεί έως το 2030.
Microsoft, Amazon και Google έχουν αναφέρει αύξηση εκπομπών που συνδέεται εν μέρει με την επέκταση των κέντρων δεδομένων. Η Amazon δήλωσε στο Reuters ότι τα προϊόντα AI της συγκαταλέγονται στα πιο βιώσιμα, επικαλούμενη αγορές ενέργειας χαμηλών εκπομπών και προσπάθειες αποδοτικότερης χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας και νερού. Microsoft και Google δεν απάντησαν στα αιτήματα σχολιασμού.
Καταμετρήσεις άγριας ζωής μέσα σε ώρες
Στην Κένυα, η Save the Elephants χρησιμοποιεί μηχανική μάθηση για να βελτιώσει τις απογραφές πληθυσμών και να μελετήσει την επικοινωνία των ελεφάντων. Όπως εξήγησε ο διευθύνων σύμβουλος Frank Pope, μια εναέρια έρευνα στη μεγαλύτερη προστατευόμενη περιοχή της χώρας παρήγαγε πέρυσι περίπου 200.000 εικόνες, τις οποίες εννέα άνθρωποι χρειάστηκαν εννέα μήνες για να εξετάσουν. Μοντέλα AI εκπαιδευμένα σε πλατφόρμες γραφικών GeForce της Nvidia μπορούν πλέον να ολοκληρώσουν αντίστοιχες αναλύσεις μέσα σε ώρες.
Σύμφωνα με τον Pope, οι συγκρίσεις έδειξαν ότι οι ανθρώπινες καταμετρήσεις δεν εντόπιζαν περίπου το ένα τρίτο των ελεφάντων, σχεδόν τις μισές ζέβρες και καμηλοπαρδάλεις και τα τρία τέταρτα των ορύγων. Ο ίδιος υποστήριξε ότι τα ακριβέστερα δεδομένα μπορούν να συμβάλουν στην εξασφάλιση χρηματοδότησης για την προστασία της φύσης.
Στο Jane Goodall Institute, η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται για την ψηφιοποίηση χειρόγραφων σημειώσεων δεκαετιών σχετικά με τη συμπεριφορά χιμπαντζήδων στο Εθνικό Πάρκο Γκόμπε της Τανζανίας. Με εργαλείο που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την Amazon Web Services, οι σημειώσεις μπορούν να σαρωθούν, να μεταφραστούν και να οργανωθούν μέσα σε λεπτά. Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο επιστήμης διατήρησης της φύσης του Ινστιτούτου, Lilian Pintea, ο συνολικός χρόνος του έργου περιορίζεται έτσι από τα αρχικά εκτιμώμενα 13–15 χρόνια σε περίπου δύο.
Λιγότερες ενεργοβόρες εφαρμογές και επεξεργασία στην πηγή
Ορισμένες οργανώσεις επιχειρούν να περιορίσουν το αποτύπωμα της δικής τους χρήσης. Το World Resources Institute περιορίζει ενεργοβόρες εφαρμογές, όπως η παραγωγή εικόνων και βίντεο, και αποθηκεύει αποτελέσματα ερωτημάτων ώστε οι ίδιες αναζητήσεις να μη χρειάζονται νέα επεξεργασία.
Η Nature Conservancy χρησιμοποιεί AI για να αναλύει βίντεο από εμπορικά αλιευτικά σκάφη και να καταγράφει τις ποσότητες αλιευμάτων ανά είδος. Αντί να μεταφέρει μεγάλους όγκους βίντεο σε κεντρικά κέντρα δεδομένων, έχει εγκαταστήσει ψηφιακές κάμερες με δυνατότητα επεξεργασίας πάνω στα σκάφη. Σύμφωνα με την οργάνωση, η προσέγγιση μειώνει τις ανάγκες μεταφοράς δεδομένων και την κατανάλωση ενέργειας.
Η Greenpeace αμφισβητεί την επέκταση των υποδομών
Η Greenpeace International αναφέρει ότι χρησιμοποιεί ορισμένα εργαλεία AI κυρίως επειδή οι πλατφόρμες λογισμικού στις οποίες βασίζεται ενσωματώνουν σχετικές λειτουργίες. Θεσπίζει εσωτερικές κατευθύνσεις για διαφάνεια, ανθρώπινη εποπτεία και συνειδητή χρήση, δηλώνει όμως ότι θα προτιμούσε να αποφύγει την τεχνολογία λόγω των περιβαλλοντικών επιπτώσεών της. Η Katrin Xueying Wu, υπεύθυνη εκστρατειών για το κλίμα και την ενέργεια, θέτει το ερώτημα αν είναι αναγκαία εξαρχής η κατασκευή όλων αυτών των μεγάλων κέντρων δεδομένων.
Αντίθετα, ο επικεφαλής επιστήμονας της BirdLife International, Stuart Butchart, υποστηρίζει ότι οι οργανώσεις οφείλουν να εξετάσουν σοβαρά την AI εφόσον μπορεί να τις βοηθήσει να προστατεύσουν αποτελεσματικότερα τον πλανήτη με τους περιορισμένους πόρους τους.
Το δίλημμα αναμένεται να απασχολήσει την COP31, όπου, σύμφωνα με το Reuters, η Τουρκία θα καλέσει κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και άλλους φορείς να υπογράψουν δέσμευση αρχών για τη βιώσιμη ανάπτυξη και εφαρμογή της AI. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ζητά επίσης από τις μεγάλες εταιρείες του κλάδου να δημοσιοποιούν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων τους.
Πηγή: Reuters,
