Μια απόφαση με δυνητικά ευρύτερες συνέπειες για την αδειοδότηση έργων ορυκτών καυσίμων εξέδωσε το High Court of Australia, στην πρώτη υπόθεση για την κλιματική αλλαγή που έφθασε στο ανώτατο δικαστήριο της χώρας.
.
Το δικαστήριο απέρριψε την έφεση της MACH Energy στην υπόθεση για την επέκταση του ανθρακωρυχείου Mount Pleasant στη Νέα Νότια Ουαλία, αφήνοντας σε ισχύ προηγούμενη δικαστική κρίση που εμπόδιζε την προώθηση του σχεδίου με τον τρόπο που είχε εγκριθεί. Η εταιρεία επιδίωκε να παρατείνει τη λειτουργία του ορυχείου έως το 2048 και να διπλασιάσει την παραγωγή, επιτρέποντας την εξόρυξη επιπλέον 406 εκατ. τόνων άνθρακα.
Η σημασία της απόφασης δεν περιορίζεται στο συγκεκριμένο έργο. Το δικαστήριο έκρινε ότι η αρμόδια Independent Planning Commission της Νέας Νότιας Ουαλίας δεν εξέτασε επαρκώς κατά πόσο θα έπρεπε να επιβάλει όρους για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου του project.
Στο επίκεντρο το 98% των εκπομπών
Το κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης ήταν οι Scope 3 emissions — οι έμμεσες εκπομπές που θα προκύψουν κυρίως όταν ο άνθρακας που εξορύσσεται στην Αυστραλία εξαχθεί και καεί σε άλλες χώρες.
Οι συγκεκριμένες εκπομπές υπολογίζεται ότι αντιστοιχούν περίπου στο 98% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου του έργου. Το High Court σημειώνει στην επίσημη περίληψη της υπόθεσης ότι η Επιτροπή δεν είχε επιβάλει όρους για τη μείωση αυτών των Scope 3 εκπομπών.
Ο δικαστής Τζέιμς Έντελμαν επισήμανε ότι η Επιτροπή, εστιάζοντας ουσιαστικά μόνο στο 2% των εκπομπών που συνδέονται άμεσα με το έργο, δεν εξέτασε εάν θα μπορούσαν να επιβληθούν όροι ώστε οι συνολικές εκπομπές να περιοριστούν στον μεγαλύτερο πρακτικά δυνατό βαθμό.
Η υπόθεση αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία για μια από τις πιο δύσκολες συζητήσεις γύρω από το corporate climate accountability: κατά πόσο οι εκπομπές που δημιουργούνται από τη χρήση ενός προϊόντος μετά την εξαγωγή του πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν εγκρίνεται η παραγωγή του.
Το όριο των αυστραλιανών κανόνων για τις εκπομπές
Στην Αυστραλία, έργα που προκαλούν περισσότερους από 100.000 μετρικούς τόνους CO₂-equivalent σε άμεσες Scope 1 και Scope 2 εκπομπές υπόκεινται σε κανόνες που προβλέπουν ετήσια μείωση εκπομπών κατά 4,9% ή χρήση offsets και carbon credits.
Οι εκπομπές όμως που δημιουργούνται στο εξωτερικό από την τελική καύση των εξαγόμενων ορυκτών καυσίμων δεν καλύπτονται με τον ίδιο τρόπο.
Η σημερινή απόφαση δεν δημιουργεί από μόνη της ένα γενικό αυστραλιανό καθεστώς για τις Scope 3 εκπομπές. Αναδεικνύει, όμως, ότι οι αρμόδιες αρχές δεν μπορούν απλώς να αγνοούν τη συντριπτική πλειονότητα του κλιματικού αποτυπώματος ενός έργου όταν το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο απαιτεί να εξεταστούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις και οι διαθέσιμοι όροι περιορισμού τους.
Η πρώτη climate case στο High Court
Η απόφαση της 7ης Οκτωβρίου έχει και ιστορική διάσταση, καθώς πρόκειται για την πρώτη υπόθεση κλιματικής αλλαγής που κρίθηκε από το High Court of Australia. Το δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της MACH Energy με επιδίκαση δικαστικών εξόδων.
Την αρχική προσφυγή είχε κινήσει η τοπική περιβαλλοντική οργάνωση Denman Aberdeen Muswellbrook Scone Healthy Environment Group, η οποία αμφισβήτησε τον τρόπο με τον οποίο αξιολογήθηκαν οι κλιματικές συνέπειες της επέκτασης.
Η πρόεδρός της, Γουέντι Γουέιλς, υποστήριξε μετά την απόφαση ότι η εξαγωγή άνθρακα δεν μπορεί να αποσυνδέεται από τις κλιματικές επιπτώσεις που δημιουργεί η καύση του εκτός Αυστραλίας.
Η MACH Energy δήλωσε ότι αναγνωρίζει την απόφαση του δικαστηρίου, εκφράζοντας παράλληλα την απογοήτευσή της για την έκβαση της υπόθεσης.
Η βιομηχανία προειδοποιεί για επενδυτική αβεβαιότητα
Η απόφαση προκάλεσε ήδη αντιδράσεις από τον αυστραλιανό εξορυκτικό και ενεργειακό κλάδο.
Ο επικεφαλής του Chamber of Minerals and Energy of Western Australia, Άαρον Μόρεϊ, υποστήριξε ότι δημιουργείται νέα αβεβαιότητα και για τη βιομηχανία LNG της χώρας, προειδοποιώντας ότι επενδύσεις θα μπορούσαν να μετακινηθούν σε ανταγωνιστικές αγορές.
Αντίστοιχα, η Minerals Council of Australia έκανε λόγο για αρνητικό μήνυμα προς τους εμπορικούς και επενδυτικούς εταίρους της χώρας ως προς τον λεγόμενο sovereign risk. Οι απόψεις αυτές αποτελούν τη θέση των βιομηχανικών φορέων και όχι συμπέρασμα του δικαστηρίου.
Η αντιπαράθεση έχει ιδιαίτερη οικονομική βαρύτητα για την Αυστραλία, έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς άνθρακα και LNG παγκοσμίως.
Τι αλλάζει για τα νέα έργα ορυκτών καυσίμων
Για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, η απόφαση δημιουργεί σημαντικό προηγούμενο για μελλοντικές εγκρίσεις έργων στη Νέα Νότια Ουαλία, καθώς ενισχύει την απαίτηση να εξετάζεται ολόκληρο το κλιματικό αποτύπωμα ενός project και όχι μόνο οι εκπομπές που παράγονται άμεσα στις εγκαταστάσεις του.
Από νομική άποψη, πάντως, η απόφαση είναι πιο συγκεκριμένη: αφορά το αν η αρμόδια αρχή εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της βάσει της περιβαλλοντικής και χωροταξικής νομοθεσίας της Νέας Νότιας Ουαλίας και εάν εξέτασε επαρκώς την επιβολή όρων για τη μείωση των εκπομπών.
Η διάκριση έχει σημασία. Το High Court δεν αποφάσισε ότι κάθε νέο ανθρακωρυχείο ή έργο ορυκτών καυσίμων πρέπει αυτομάτως να απορρίπτεται λόγω των Scope 3 εκπομπών του. Η απόφαση όμως καθιστά δυσκολότερο να αντιμετωπίζονται αυτές οι εκπομπές ως άσχετες μόνο και μόνο επειδή παράγονται εκτός αυστραλιανού εδάφους.
Και αυτό μεταφέρει τη συζήτηση για το climate risk ένα βήμα πιο πέρα: από τη μέτρηση των άμεσων εταιρικών εκπομπών, στην ευθύνη για το συνολικό αποτύπωμα των προϊόντων που εξορύσσονται, χρηματοδοτούνται και εξάγονται.
