Η COP31, η επόμενη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, θα αποτελέσει ακόμη έναν κρίσιμο σταθμό στις διεθνείς προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις που οδηγούν στις τελικές αποφάσεις της συνόδου δεν περιορίζονται στις δύο εβδομάδες της επίσημης διοργάνωσης.
.
Σύμφωνα με ανάλυση της BBVA, η προετοιμασία μιας COP αποτελεί μια διαδικασία που διαρκεί ολόκληρο τον χρόνο και περιλαμβάνει τεχνικές συναντήσεις, διπλωματικές διαβουλεύσεις, διεθνή φόρουμ και συντονισμό μεταξύ κρατών, οργανισμών και επιστημονικών φορέων.
Οι COP αποτελούν τις ετήσιες συναντήσεις των 197 χωρών που έχουν επικυρώσει τη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), τη διεθνή συμφωνία πάνω στην οποία στηρίχθηκαν μεταγενέστερες πρωτοβουλίες όπως το Πρωτόκολλο του Κιότο και η Συμφωνία του Παρισιού.
Ο καθοριστικός ρόλος των τεχνικών διαπραγματεύσεων
Οι συζητήσεις για κάθε COP ξεκινούν πολλούς μήνες πριν από την έναρξη της συνόδου. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ενδιάμεσες τεχνικές συναντήσεις της Βόννης, όπου διαμορφώνονται οι βασικές θεματικές ενότητες, εξετάζεται η πρόοδος των κρατών και αναζητούνται σημεία σύγκλισης μεταξύ των διαπραγματευτικών ομάδων.
Οι συνεδριάσεις αυτές θεωρούνται κρίσιμες, καθώς καθορίζουν τα θέματα που τελικά θα τεθούν προς έγκριση στις πολιτικές διαπραγματεύσεις των αρχηγών κρατών και υπουργών κατά τη διάρκεια της COP.
Παράλληλα, πραγματοποιούνται ανεπίσημες διαβουλεύσεις και υψηλού επιπέδου συναντήσεις, με στόχο την άμβλυνση διαφορών και τη δημιουργία συνθηκών συναίνεσης πριν από την τελική φάση των διαπραγματεύσεων.
Η σημασία της χώρας που φιλοξενεί τη σύνοδο
Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος της χώρας που φιλοξενεί την COP. Η χώρα που ασκεί την προεδρία της διάσκεψης λειτουργεί ως διαμεσολαβητής μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών και καλείται να προωθήσει συναινετικές λύσεις, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο τα εθνικά της συμφέροντα.
Ο ρόλος αυτός δεν περιορίζεται στη διάρκεια της συνόδου. Η προεδρεύουσα χώρα παραμένει ενεργή καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, συντονίζοντας διαβουλεύσεις και προωθώντας την εφαρμογή των αποφάσεων μέχρι την επόμενη COP.
Τα φόρουμ που διαμορφώνουν την ατζέντα
Εκτός από τις συνεδριάσεις της Βόννης, σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία των κλιματικών διαπραγματεύσεων διαδραματίζουν και άλλες διεθνείς διοργανώσεις.
Οι σύνοδοι του G20 συμβάλλουν στον καθορισμό των βασικών πολιτικών προτεραιοτήτων που θα συζητηθούν στις COP, ενώ το Climate Week NYC φέρνει κοντά κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και διεθνείς οργανισμούς με στόχο την επιτάχυνση της εφαρμογής των κλιματικών δεσμεύσεων.
Παράλληλα, το Copenhagen Climate Ministerial επιτρέπει στους αρμόδιους υπουργούς να καθορίσουν πολιτικές θέσεις και να προωθήσουν ζητήματα όπως η ηλεκτροδότηση της οικονομίας, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η κλιματική χρηματοδότηση.
Συμμαχίες για την ενεργειακή μετάβαση
Καθοριστική θεωρείται και η συμβολή διεθνών οργανισμών όπως ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA). Αν και δεν συμμετέχει άμεσα στις διαπραγματεύσεις, παρέχει επιστημονικά δεδομένα, ενεργειακά σενάρια και τεχνική τεκμηρίωση που χρησιμοποιούνται από κυβερνήσεις και διαπραγματευτές.
Η ανάγκη αξιόπιστων δεδομένων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και αβεβαιότητας σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση.
Η πρόκληση της συναίνεσης
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των διαπραγματεύσεων για το κλίμα είναι ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται συνήθως με συναίνεση. Για τον λόγο αυτό, οι πολύμηνες προπαρασκευαστικές διαδικασίες θεωρούνται απαραίτητες, καθώς βοηθούν τα κράτη να εντοπίσουν συγκλίσεις και να περιορίσουν τα σημεία αντιπαράθεσης πριν από την τελική σύνοδο.
Καθώς η παγκόσμια κοινότητα πλησιάζει την COP31, η επιτυχία της επόμενης συνόδου θα εξαρτηθεί όχι μόνο από όσα θα συμβούν κατά τη διάρκειά της, αλλά και από το κατά πόσο οι διεθνείς διαβουλεύσεις που προηγούνται θα καταφέρουν να μετατρέψουν τις πολιτικές δεσμεύσεις σε εφαρμόσιμες λύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Πηγή: BBVA
