Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την αναβολή μέρους των νέων κανόνων της ΕΕ για τις εκπομπές μεθανίου από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, καθώς η ενεργειακή κρίση και οι ανησυχίες για την επάρκεια εφοδιασμού αυξάνουν τις πολιτικές πιέσεις για περισσότερο χρόνο προσαρμογής, σύμφωνα με το Reuters.
.
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός για το μεθάνιο προβλέπει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι εισαγωγείς θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι το αργό πετρέλαιο, το φυσικό αέριο ή ο άνθρακας που εισάγουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση παράγεται υπό καθεστώς παρακολούθησης, αναφοράς και επαλήθευσης των εκπομπών μεθανίου αντίστοιχο με εκείνο που εφαρμόζεται στην ΕΕ.
Σε μεταγενέστερα στάδια, το πλαίσιο προβλέπει αναφορά της έντασης μεθανίου των εισαγόμενων καυσίμων από το 2028 και, από τον Αύγουστο του 2030, συμμόρφωση των νέων ή ανανεωμένων συμβάσεων με ανώτατο όριο έντασης μεθανίου που θα καθορίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι παραβάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε κυρώσεις που καθορίζονται από τα κράτη-μέλη και, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν έως και το 20% του ετήσιου κύκλου εργασιών.
Το μεθάνιο θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο για την κλιματική πολιτική, καθώς είναι το δεύτερο σημαντικότερο αέριο του θερμοκηπίου ως προς τη συμβολή του στην υπερθέρμανση μετά το διοξείδιο του άνθρακα. Αν και παραμένει στην ατμόσφαιρα για μικρότερο χρονικό διάστημα από το CO2, έχει πολύ υψηλότερη ικανότητα παγίδευσης θερμότητας. Για τον λόγο αυτό, η γρήγορη μείωση των εκπομπών του θεωρείται ένα από τα εργαλεία που μπορούν να επιβραδύνουν την αύξηση της θερμοκρασίας σε σχετικά σύντομο χρονικό ορίζοντα.
Στον κλάδο πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι εκπομπές μεθανίου προέρχονται μεταξύ άλλων από διαρροές σε γεωτρήσεις, αγωγούς και άλλες υποδομές παραγωγής και μεταφοράς. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιχειρεί για πρώτη φορά να επεκτείνει συστηματικές απαιτήσεις παρακολούθησης και επαλήθευσης και στα καύσιμα που παράγονται εκτός ΕΕ αλλά καταναλώνονται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η εφαρμογή του πλαισίου βρίσκεται όμως πλέον στο επίκεντρο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης γύρω από την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron έχει ζητήσει αναβολή ενός έτους, υποστηρίζοντας ότι οι νέες απαιτήσεις μπορούν να δημιουργήσουν νομικούς κινδύνους για τους εισαγωγείς σε μια περίοδο κατά την οποία η προσφορά ενέργειας είναι ήδη περιορισμένη. Περισσότερα από δώδεκα κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, έχουν επίσης ζητήσει καθυστέρηση ή αναστολή εφαρμογής, ενώ η Ιταλία και η Τσεχία έχουν ταχθεί υπέρ μεγαλύτερης, τριετούς αναβολής.
Η πίεση έχει αυξηθεί μετά τις φετινές διαταραχές στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου και τη μείωση των διαθέσιμων ενεργειακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο περισσότερου χρόνου προσαρμογής ώστε οι κανόνες να μην αποθαρρύνουν προμηθευτές σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες αποτελούν τον μεγαλύτερο προμηθευτή υγροποιημένου φυσικού αερίου της Ευρώπης, έχουν επίσης εκφράσει ανησυχίες για τις επιπτώσεις των κανόνων στις εμπορικές ροές LNG, σύμφωνα με το Reuters. Η βασική ένσταση των κυβερνήσεων και των εταιρειών που ζητούν καθυστέρηση είναι ότι ορισμένοι παραγωγοί δεν διαθέτουν ακόμη τις απαραίτητες διαδικασίες επαλήθευσης και θα μπορούσαν να αποφύγουν την ευρωπαϊκή αγορά εάν θεωρήσουν υψηλό τον κίνδυνο προστίμων ή νομικών διαφορών.
Ήδη από τον Ιούλιο, πάντως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε επιχειρήσει να δημιουργήσει μεγαλύτερη ευελιξία χωρίς να αλλάξει τις ίδιες τις ημερομηνίες των υποχρεώσεων. Με επίσημη σύσταση προς τα κράτη-μέλη, πρότεινε να μην εφαρμόζονται συγκεκριμένες κυρώσεις σε παραβάσεις των υποχρεώσεων των εισαγωγέων για τα έτη 2027, 2028 και 2029, εκτός από περιπτώσεις δόλιας μη συμμόρφωσης. Η Επιτροπή υπογράμμισε ταυτόχρονα ότι οι ίδιες οι υποχρεώσεις του κανονισμού εξακολουθούν να ισχύουν.
Η νέα συζήτηση αφορά πλέον ενδεχόμενη πιο επίσημη μετάθεση του χρονοδιαγράμματος. Μια αναβολή της έναρξης έως τον Ιανουάριο του 2028 θα έδινε, σύμφωνα με το Reuters, περισσότερο χρόνο στους εισαγωγείς για να υπογράψουν συμβάσεις προμήθειας και να εξασφαλίσουν ότι ανεξάρτητοι φορείς επαλήθευσης μπορούν να πιστοποιήσουν τα δεδομένα εκπομπών των παραγωγών τους.
Το κατά πόσο οι κανόνες αποτελούν πράγματι σοβαρή απειλή για τον ευρωπαϊκό ενεργειακό εφοδιασμό παραμένει αντικείμενο διαφωνίας.
Μελέτη της Wood Mackenzie που υποστηρίχθηκε από τον κλάδο πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτίμησε ότι σχεδόν οι μισές εισαγωγές αερίου της ΕΕ θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν δυσκολίες συμμόρφωσης. Αντίθετα, έρευνα της Rystad για το Environmental Defense Fund κατέληξε ότι υπάρχουν επαρκείς διαθέσιμοι όγκοι φυσικού αερίου που μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις παρακολούθησης του μεθανίου, αν και απαιτείται ακόμη η σχετική επαλήθευση από τις εταιρείες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει το τελικό περιεχόμενο ή το χρονοδιάγραμμα πιθανής νομοθετικής αλλαγής. Οποιαδήποτε τροποποίηση του κανονισμού θα πρέπει να περάσει από τις συνήθεις διαπραγματεύσεις και να εγκριθεί από τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η εξέλιξη αναδεικνύει μια ευρύτερη πρόκληση για την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική: την προσπάθεια να διατηρηθούν οι κλιματικοί στόχοι και η πίεση για μείωση των εκπομπών σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, ενώ παράλληλα η ΕΕ προσπαθεί να εξασφαλίσει επαρκείς και οικονομικά προσιτές ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας.
Πηγή: Reuter
