Νέο πακέτο προτάσεων για την απλούστευση των εταιρικών γνωστοποιήσεων στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Taxonomy κατέθεσε η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
.
Η τελική έκθεση, με ημερομηνία 29 Οκτωβρίου 2026, αφορά επιλεγμένους βασικούς δείκτες του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού για τις γνωστοποιήσεις της Taxonomy και αποτελεί την απάντηση της ESMA στο αίτημα τεχνικής συμβουλής που είχε απευθύνει η Κομισιόν τον Μάρτιο.
Η ESMA αναφέρει ότι στόχος είναι η μείωση του διοικητικού βάρους χωρίς να υπονομευθούν η χρησιμότητα, η συγκρισιμότητα και η αξιοπιστία των στοιχείων που δημοσιοποιούν μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις και διαχειριστές κεφαλαίων. Η τελική θέση διαμορφώθηκε μετά από δημόσια διαβούλευση από την 1η Ιουλίου έως τις 12 Αυγούστου 2026.
OpEx μόνο για έρευνα και ανάπτυξη
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον δείκτη OpEx, δηλαδή τις λειτουργικές δαπάνες. Σήμερα οι μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις καλούνται να δημοσιοποιούν τρεις βασικούς δείκτες: κύκλο εργασιών, κεφαλαιουχικές δαπάνες και λειτουργικές δαπάνες που είναι επιλέξιμες ή ευθυγραμμισμένες με την ευρωπαϊκή Taxonomy.
Η ESMA διαπιστώνει ότι ο σημερινός δείκτης OpEx συνεπάγεται δυσανάλογο βάρος για τις επιχειρήσεις, ενώ η πρόσθετη πληροφορία που παρέχει σε σχέση με τους δείκτες κύκλου εργασιών και κεφαλαιουχικών δαπανών είναι περιορισμένη.
Για τον λόγο αυτό εισηγείται ο υποχρεωτικός OpEx να περιοριστεί στις μη κεφαλαιοποιημένες δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης (R&D), διατηρώντας παράλληλα τις υπάρχουσες εξαιρέσεις που συνδέονται με την αρχή της ουσιώδους σημασίας.
Η ESMA θεωρεί ότι η συγκεκριμένη λύση προσφέρει σαφέστερη σύνδεση με τα λογιστικά στοιχεία και ειδικότερα με το IAS 38 για τα άυλα περιουσιακά στοιχεία, μειώνοντας ταυτόχρονα το κόστος συμμόρφωσης.
Χωρίς νέο εθελοντικό «OpEx+»
Η Αρχή δεν προτείνει τη δημιουργία ενός νέου τυποποιημένου εθελοντικού δείκτη «OpEx+», ο οποίος θα μπορούσε να περιλαμβάνει ευρύτερες λειτουργικές δαπάνες σχετικές με την πράσινη μετάβαση. Στη διαβούλευση υπήρξαν ανησυχίες ότι ένας τέτοιος δείκτης θα αύξανε την πολυπλοκότητα, θα είχε περιορισμένη συγκρισιμότητα και θα μπορούσε στην πράξη να καταλήξει να θεωρείται υποχρεωτικός από την αγορά, παρότι τυπικά θα ήταν εθελοντικός.
Η ESMA επισημαίνει επίσης ότι οι εθελοντικές γνωστοποιήσεις μπορούν να δημιουργήσουν κινδύνους «πράσινου ξεπλύματος» εάν δεν συνοδεύονται από σαφείς κανόνες και δυνατότητα συμφωνίας με τους υποχρεωτικούς δείκτες.
Για τον λόγο αυτό ζητά να αποσαφηνιστεί πώς αντιμετωπίζονται οι εθελοντικές γνωστοποιήσεις της Taxonomy σε σχέση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα αναφορών βιωσιμότητας και να υπάρχουν δικλίδες για διαφάνεια και συγκρισιμότητα.
Εξαίρεση για τα ευρωπαϊκά πράσινα ομόλογα
Η ESMA προτείνει διαφορετική προσέγγιση όταν οι λειτουργικές δαπάνες χρησιμοποιούνται για να προσδιοριστεί πού μπορούν να διατεθούν τα έσοδα από ευρωπαϊκά πράσινα ομόλογα. Σε αυτή την περίπτωση εισηγείται να διατηρηθεί μια ευρύτερη –αλλά απλούστερη– έννοια των λειτουργικών δαπανών, ώστε να μπορούν να περιλαμβάνονται συγκεκριμένες κατηγορίες όπως ανακαινίσεις κτιρίων, βραχυπρόθεσμες μισθώσεις, συντήρηση και επισκευές.
Η λογική είναι ότι η απλούστευση των εταιρικών αναφορών δεν θα πρέπει να περιορίσει τη δυνατότητα χρηματοδότησης λειτουργικών δαπανών μέσω των ευρωπαϊκών πράσινων ομολόγων.
Όχι στον συνδυασμό OpEx και CapEx από διαχειριστές κεφαλαίων
Για τις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές δεν προτείνουν να επιτραπεί η εθελοντική ενσωμάτωση του OpEx των εταιρειών μαζί με το CapEx στους δείκτες Taxonomy.
Οι συμμετέχοντες στη διαβούλευση υποστήριξαν ότι οι δύο δείκτες αποτυπώνουν διαφορετικές οικονομικές έννοιες και ότι ο συνδυασμός τους θα αύξανε το κόστος και την πολυπλοκότητα χωρίς αντίστοιχο πληροφοριακό όφελος.
Ως εκ τούτου, οι εποπτικές αρχές εισηγούνται να μην προχωρήσει η χρήση αυτού του συνδυασμένου δείκτη, ιδιαίτερα από τους διαχειριστές κεφαλαίων.
Τέλος στον σταθμισμένο δείκτη για τους μικτούς ομίλους
Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και για τους ομίλους που δραστηριοποιούνται ταυτόχρονα σε διαφορετικούς χρηματοπιστωτικούς και μη χρηματοπιστωτικούς κλάδους.
Η ESMA και οι άλλες ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές προτείνουν να καταργηθεί η υποχρέωση υπολογισμού ενός σταθμισμένου συνολικού δείκτη που συνδυάζει διαφορετικές δραστηριότητες του ίδιου ομίλου.
Αντί γι' αυτό, το κύριο καθεστώς αναφοράς θα καθορίζεται κατά βάση από τη φύση της μητρικής εταιρείας. Οι σημαντικές δευτερεύουσες δραστηριότητες θα εξακολουθούν να εμφανίζονται, αλλά μέσω απλουστευμένων γνωστοποιήσεων.
Η ESMA εξετάζει ως πιθανό όριο ουσιώδους σημασίας το 10%, ώστε οι γνωστοποιήσεις για δευτερεύουσες δραστηριότητες να μπορούν να παραλείπονται όταν σωρευτικά βρίσκονται κάτω από αυτό το επίπεδο.
Για τις μη χρηματοπιστωτικές δευτερεύουσες δραστηριότητες, η Αρχή προτείνει να περιορίζεται η πληροφόρηση στους βασικούς δείκτες επιλεξιμότητας και ευθυγράμμισης για τον κύκλο εργασιών και τις κεφαλαιουχικές δαπάνες.
Περισσότερη σύνδεση με τα ESRS
Η έκθεση προτείνει επίσης σειρά μικρότερων αλλά πρακτικά σημαντικών αλλαγών με στόχο να περιοριστούν οι επαναλαμβανόμενες γνωστοποιήσεις.
Μεταξύ άλλων, η ESMA εισηγείται:
-
δυνατότητα παραπομπών στις γνωστοποιήσεις των ESRS,
-
διευκολύνσεις σε περιπτώσεις εξαγορών και πωλήσεων επιχειρήσεων,
-
εξαιρέσεις σχετικά με συγκριτικά στοιχεία και πληροφορίες που παραλείπονται,
-
εφαρμογή των νέων αλλαγών σταδιακά σε διάστημα ενός έτους,
-
δυνατότητα υποβολής μόνο στοιχείων επιλεξιμότητας κατά το πρώτο έτος για νέες οικονομικές δραστηριότητες και επιχειρήσεις που υποβάλλουν αναφορές για πρώτη φορά.
Παράλληλα, προτείνεται να καταργηθεί ο προσαρμοσμένος δείκτης κύκλου εργασιών για βιώσιμα ομόλογα, να γίνει εθελοντική η γνωστοποίηση του κύκλου εργασιών από εσωτερικές πωλήσεις και να εισαχθεί φίλτρο ουσιώδους σημασίας για τις συνοδευτικές πληροφορίες.
Οι επιχειρήσεις ζητούν λιγότερη πολυπλοκότητα
Η δημόσια διαβούλευση συγκέντρωσε 57 απαντήσεις, από τις οποίες 53 κρίθηκαν έγκυρες. Τη μεγαλύτερη συμμετοχή είχαν μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις και φορείς εκπροσώπησης εκδοτών, ενώ συμμετείχαν επίσης επενδυτές, διαχειριστές κεφαλαίων, ελεγκτές, πάροχοι δεδομένων και αξιολογήσεων και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών.
Το επαναλαμβανόμενο μήνυμα ήταν ότι η ευρωπαϊκή Taxonomy εξακολουθεί να θεωρείται περίπλοκη σε ορισμένα σημεία και ότι οι αλλαγές πρέπει να μειώνουν το κόστος αναφοράς χωρίς να καθιστούν τα στοιχεία λιγότερο συγκρίσιμα ή χρήσιμα για τους επενδυτές.
Η ίδια η ESMA σημειώνει ότι οι προηγούμενες αλλαγές του πακέτου Omnibus έχουν ήδη εισαγάγει, μεταξύ άλλων, όριο ουσιώδους σημασίας 10%, περιορισμό των απαιτούμενων σημείων δεδομένων και αναβολή ορισμένων δεικτών για χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις έως το 2028.
Οι νέες προτάσεις αποτελούν πλέον τεχνική συμβουλή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δεν συνιστούν ακόμη τελικούς κανόνες. Η Κομισιόν θα τις εξετάσει στο πλαίσιο της αναθεώρησης του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού για τις γνωστοποιήσεις της ευρωπαϊκής Taxonomy.
Πηγή: ESMA,
