Σε φάση υλοποίησης περνούν το 2027 αρκετές από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις για τις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές, με την ESMA να θέτει στο επίκεντρο την εποπτεία των ESG rating providers, τα European Green Bonds, την απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου, τη μετάβαση στο T+1 και την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην εποπτεία.
.
Η European Securities and Markets Authority παρουσίασε το ετήσιο Work Programme 2027, το οποίο σηματοδοτεί, σύμφωνα με την Αρχή, μετάβαση από την προετοιμασία στην πρακτική εφαρμογή σημαντικών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Savings and Investments Union (SIU).
Η πρόεδρος της ESMA Verena Ross χαρακτήρισε το 2027 σημαντικό ορόσημο για τη SIU, καθώς αρκετές στρατηγικές πρωτοβουλίες εισέρχονται πλέον στη φάση παράδοσης. Παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις των ευρωπαϊκών νομοθετικών οργάνων για το Market Integration and Supervision Package, η ESMA σχεδιάζει να προχωρήσει στην απλούστευση του κανονιστικού, reporting και εποπτικού πλαισίου και να ενισχύσει τη χρήση δεδομένων και τεχνολογίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αγορά του sustainable finance έχει η διεύρυνση των άμεσων εποπτικών αρμοδιοτήτων της Αρχής. Το 2027 η ESMA θα επεξεργάζεται αιτήσεις και θα αρχίσει την εποπτεία των ESG rating providers, στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού κανονιστικού καθεστώτος για τους παρόχους αξιολογήσεων ESG.
Παράλληλα, θα προχωρήσει η εποπτεία των external reviewers των European Green Bonds, δηλαδή των φορέων που αξιολογούν τη συμμόρφωση των πράσινων ομολόγων με το ευρωπαϊκό πρότυπο, ενώ η ESMA θα προσαρμοστεί και στις διευρυμένες αρμοδιότητές της απέναντι στους benchmark administrators.
Η εξέλιξη ενισχύει τον ρόλο της ESMA στην ευρωπαϊκή αγορά βιώσιμων χρηματοδοτήσεων, καθώς η Αρχή αποκτά πιο άμεση παρουσία σε δύο κρίσιμα τμήματα της αγοράς: στις ESG αξιολογήσεις που χρησιμοποιούνται από επενδυτές και επιχειρήσεις και στην εξωτερική επαλήθευση των European Green Bonds.
Σημαντικός άξονας του προγράμματος είναι επίσης η απλούστευση και η μείωση του διοικητικού βάρους. Τέσσερις flagship πρωτοβουλίες της ESMA θα περάσουν σε νέα φάση μέσα στο 2027: η απλούστευση του transaction reporting, η ενοποίηση του reporting για τα funds, η βελτίωση του retail investor journey και η ενίσχυση της risk-based supervision.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι περιττές υποχρεώσεις, να αυξηθεί η χρηστικότητα των εποπτικών δεδομένων και να γίνει αποτελεσματικότερη η εποπτεία. Η ESMA έχει επιλέξει να εξετάζει το regulatory burden περισσότερο οριζόντια, αντί να αντιμετωπίζει κάθε τεχνικό πρότυπο ή κανονισμό απομονωμένα.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει παράλληλα την εφαρμογή του European Single Access Point (ESAP), το οποίο έχει σχεδιαστεί ως κεντρικό ευρωπαϊκό σημείο πρόσβασης σε δημόσιες χρηματοοικονομικές πληροφορίες και sustainability-related εταιρικά δεδομένα. Η πρώτη φάση δημόσιας λειτουργίας του αποτελεί ένα από τα βασικά παραδοτέα του 2027.
Στις υποδομές της αγοράς, το 2027 θα είναι κομβικό και λόγω της μετάβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον κύκλο διακανονισμού T+1, δηλαδή την ολοκλήρωση των συναλλαγών μία εργάσιμη ημέρα μετά την εκτέλεσή τους. Η ESMA θα παρακολουθεί την προετοιμασία της αγοράς για τη μετάβαση, η οποία έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο του 2027.
Στο πεδίο των clearing markets, η Αρχή θα αξιολογήσει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων EMIR 3, με στόχο να εξετάσει την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών clearing houses και τη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από ορισμένες συστημικά σημαντικές υπηρεσίες εκκαθάρισης που παρέχονται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ψηφιακή ανθεκτικότητα αποτελεί ακόμη έναν βασικό άξονα. Η ESMA θα συνεχίσει, μαζί με τις άλλες European Supervisory Authorities, την εποπτεία των Critical ICT Third-Party Service Providers, ενώ θα παρακολουθεί την εφαρμογή του Digital Operational Resilience Act (DORA) στο σύνολο των εποπτικών της αρμοδιοτήτων.
Παράλληλα, θα συνεχιστεί η συνεργασία με τις εθνικές αρμόδιες αρχές για τη σύγκλιση της εποπτείας των crypto-asset service providers (CASPs) στο πλαίσιο του MiCA. Το πρόγραμμα προβλέπει και περαιτέρω ανάπτυξη εργαλείων για την κοινή παρακολούθηση της αγοράς crypto-assets σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Έμφαση δίνεται και στην τεχνητή νοημοσύνη. Η ESMA σχεδιάζει να αναπτύξει περαιτέρω τη Data Platform της και να χρησιμοποιήσει AI-based εργαλεία για την υποστήριξη της εποπτικής διαδικασίας. Παράλληλα θα ενισχύσει τις δυνατότητές της στην κυβερνοασφάλεια και θα συνεχίσει την εξέταση των επιπτώσεων της AI στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Η tokenisation παραμένει επίσης στις προτεραιότητες, καθώς η Αρχή θα συνεχίσει να εξετάζει τις δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει η τεχνολογία στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές και τη μετάβαση από πειραματικές εφαρμογές σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Στο μέτωπο της προστασίας των επενδυτών, η ESMA θα υποστηρίξει την εφαρμογή της Retail Investment Strategy, δίνοντας έμφαση στην παροχή σαφέστερης και πιο προσβάσιμης πληροφόρησης στους ιδιώτες επενδυτές.
Το Work Programme δείχνει συνολικά ότι το 2027 θα είναι έτος κατά το οποίο αρκετές από τις μεταρρυθμίσεις που προετοιμάζονταν τα προηγούμενα χρόνια θα περάσουν στην επιχειρησιακή εφαρμογή. Για το sustainable finance ειδικότερα, η έναρξη εποπτείας των ESG rating providers και των external reviewers των European Green Bonds αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές, καθώς μεγαλύτερο μέρος της ESG πληροφοριακής αλυσίδας περνά πλέον σε άμεσο ευρωπαϊκό εποπτικό έλεγχο.
Ταυτόχρονα, η ESMA επιχειρεί να ισορροπήσει δύο στόχους που βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης για τις κεφαλαιαγορές: αφενός ισχυρότερη και περισσότερο ενοποιημένη εποπτεία και αφετέρου απλούστερους κανόνες και μικρότερο reporting burden για τους συμμετέχοντες στην αγορά.
