Η συζήτηση γύρω από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών επανέρχεται στο προσκήνιο της ευρωπαϊκής πολιτικής, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να εξετάζει αλλαγές που ενδέχεται να επηρεάσουν την πορεία της πράσινης μετάβασης. Το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), βασικός πυλώνας της ευρωπαϊκής κλιματικής στρατηγικής από το 2005, βρίσκεται αντιμέτωπο με πιέσεις χαλάρωσης, με το επιχείρημα ότι επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
.
Η συζήτηση για το μέλλον του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές. Μετά από πολιτικά σήματα για πιθανή μεταρρύθμιση, η τιμή του άνθρακα υποχώρησε από τα περίπου 92 ευρώ ανά τόνο σε επίπεδα κάτω των 70 ευρώ, γεγονός που ενίσχυσε την αβεβαιότητα στους επενδυτές και έστειλε μήνυμα αστάθειας στην αγορά πράσινων επενδύσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται σε ισορροπία μεταξύ της ανάγκης στήριξης της βιομηχανίας και της διατήρησης της κλιματικής φιλοδοξίας. Ωστόσο, χώρες όπως η Ιταλία έχουν ήδη ζητήσει την αναστολή του ETS μέχρι να ολοκληρωθεί μια «εκτενής αξιολόγηση», ενώ Πολωνία και Τσεχία εξασφάλισαν καθυστέρηση σε νέο μηχανισμό που θα επιβάρυνε νοικοκυριά και οδικές μεταφορές από το 2027.
Την ίδια στιγμή, η χαλάρωση της απαγόρευσης νέων κινητήρων εσωτερικής καύσης από το 2035, που αποφασίστηκε τον Δεκέμβριο για να κατευναστούν ανησυχίες χωρών όπως η Γερμανία και η Ιταλία, ενισχύει την εντύπωση ότι η Ευρώπη υποχωρεί από την αρχική της πορεία.
Για τις επιχειρήσεις που επένδυσαν νωρίς σε καθαρές τεχνολογίες, η μετατόπιση αυτή δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους. Εταιρείες που επένδυσαν σε πράσινο χάλυβα, πράσινα χημικά και εξηλεκτρισμό ζητούν σταθερότητα πολιτικής, προειδοποιώντας ότι η αλλαγή κανόνων ευνοεί όσους καθυστέρησαν να κινηθούν.
Παράλληλα, η πιθανότητα αναστολής του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) εάν αυξηθούν οι τιμές για τους αγρότες εντείνει την ανησυχία της βιομηχανίας. Στελέχη της αγοράς προειδοποιούν ότι η αποδυνάμωση εργαλείων όπως το ETS ή το CBAM στέλνει λανθασμένο μήνυμα: ότι οι πρωτοπόροι της πράσινης μετάβασης ενδέχεται τελικά να τιμωρηθούν.
Η αβεβαιότητα αυτή δεν επηρεάζει μόνο τις επιχειρήσεις αλλά και τη συνοχή της ενιαίας αγοράς. Ορισμένα κράτη-μέλη που υποστηρίζουν τις υφιστάμενες κλιματικές πολιτικές εξετάζουν ακόμη και εθνικές πρωτοβουλίες, εάν η ευρωπαϊκή πορεία αποδυναμωθεί.
Η αναθεώρηση του ETS αναμένεται το καλοκαίρι, όμως ήδη η πολιτική συζήτηση επηρεάζει την εμπιστοσύνη και τη ροή κεφαλαίων. Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι η υποχώρηση από προβλέψιμες κλιματικές πολιτικές ενδέχεται να πλήξει την ευρωπαϊκή ηγεσία στην ενέργεια και να αποθαρρύνει νέες επενδύσεις.
Σε μια περίοδο όπου η πράσινη μετάβαση συνδέεται άμεσα με την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα και τη συνέπεια της κλιματικής της στρατηγικής.
Πηγή: Financial Times
