Η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) ανακοίνωσε την κατάργηση βασικών περιορισμών στις εκπομπές από μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα και φυσικό αέριο, σηματοδοτώντας μία ακόμη σημαντική ανατροπή της κλιματικής πολιτικής που είχε θεσπιστεί επί προεδρίας Joe Biden.
.
Παράλληλα, η EPA σκοπεύει να κινηθεί ώστε να περιορίσει τη δυνατότητα μελλοντικών κυβερνήσεων να επιβάλλουν νέους κανόνες για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τον ηλεκτροπαραγωγικό τομέα.
Ο επικεφαλής της EPA, Lee Zeldin, υποστήριξε ότι η κατάργηση του μεγαλύτερου μέρους των προηγούμενων κλιματικών κανονισμών θα μπορούσε να εξοικονομήσει περίπου 310 δισ. δολάρια και να συμβάλει στη μείωση των τιμών της ενέργειας.
«Η πραγματικότητα είναι ότι η Αμερική παράγει ενέργεια καλύτερα και καθαρότερα από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο και οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής μας δεν θα πρέπει να στοχοποιούνται άδικα», δήλωσε ο Zeldin.
Η EPA υποστηρίζει ότι οι κανόνες της προηγούμενης κυβέρνησης ξεπερνούσαν τις θεσμικές αρμοδιότητες της υπηρεσίας και απαιτούσαν τεχνολογίες ελέγχου των εκπομπών οι οποίες, σύμφωνα με την ίδια, δεν είχαν αποδειχθεί επαρκώς σε εμπορική κλίμακα.
Κατά την υπηρεσία, οι συγκεκριμένες απαιτήσεις μπορούσαν στην πράξη να αναγκάσουν μονάδες ηλεκτροπαραγωγής να κλείσουν, αντί να θέσουν πρότυπα τα οποία θα μπορούσαν να επιτύχουν.
Η EPA επιδιώκει επίσης την κατάργηση και άλλων κανονισμών για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τον τομέα ηλεκτροπαραγωγής. Οι αλλαγές θα περάσουν από διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης, ενώ αναμένεται να αντιμετωπίσουν άμεσα νομικές προσφυγές.
Ο Zeldin υποστήριξε ότι το νέο πλαίσιο θα συμβάλει στη διασφάλιση «προσιτού και αξιόπιστου» ενεργειακού εφοδιασμού, περιορίζοντας παράλληλα το κόστος σε μεταφορές, θέρμανση, υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, γεωργία και μεταποίηση.
Οι κανονισμοί της κυβέρνησης Biden προέβλεπαν σημαντική μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και από οχήματα και βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Είχε εκτιμηθεί ότι η εφαρμογή των συγκεκριμένων μέτρων θα μπορούσε να αποτρέψει περίπου 4.500 πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο.
Η EPA αμφισβητεί πλέον το κατά πόσο μπορούν να συνδεθούν άμεσα συγκεκριμένες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία με τις εκπομπές του ηλεκτροπαραγωγικού τομέα, χαρακτηρίζοντας τις πιθανές σχετικές βλάβες υπερβολικά αβέβαιες και έμμεσες.
Ο Zeldin διευκρίνισε, πάντως, ότι οι προστατευτικές διατάξεις απέναντι στους λεγόμενους «επικίνδυνους ατμοσφαιρικούς ρύπους» θα παραμείνουν σε ισχύ για την προστασία της ανθρώπινης υγείας.
Η απόφαση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Ο Nathaniel Keohane, πρόεδρος του Center for Climate and Energy Solutions, χαρακτήρισε την κίνηση «ένα τεράστιο βήμα προς τα πίσω», υποστηρίζοντας ότι η EPA αγνοεί την επιστημονική και οικονομική τεκμηρίωση γύρω από τις εκπομπές άνθρακα.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια κλιματική πολιτική, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι σήμερα ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον κόσμο μετά την Κίνα.
Ο ηλεκτροπαραγωγικός τομέας αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο των συνολικών αμερικανικών εκπομπών, παράγοντας περίπου 1,5 δισ. τόνους ισοδύναμου CO₂ ετησίως, σύμφωνα με τις τελευταίες διαθέσιμες εκτιμήσεις.
Οι εκπομπές του αμερικανικού ενεργειακού τομέα έχουν γενικά υποχωρήσει τις τελευταίες δύο δεκαετίες, κυρίως λόγω της μειωμένης χρήσης άνθρακα, αν και την προηγούμενη χρονιά καταγράφηκε μικρή αύξηση.
Ο Donald Trump έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ της αναβίωσης της ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα και έχει ασκήσει κριτική στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ιδιαίτερα στην αιολική και την ηλιακή.
Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο κατά πόσο η χαλάρωση των περιβαλλοντικών κανόνων μπορεί να οδηγήσει πράγματι σε ουσιαστική επιστροφή του άνθρακα στο αμερικανικό ενεργειακό μείγμα.
Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι η σημαντική πτώση του κόστους τεχνολογιών όπως η ηλιακή ενέργεια έχει αλλάξει ήδη τα οικονομικά δεδομένα της ηλεκτροπαραγωγής, ανεξάρτητα από το κανονιστικό πλαίσιο.
Η EPA έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο δικαστικών συγκρούσεων σχετικά με την έκταση των αρμοδιοτήτων της στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Το 2022, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ περιόρισε μέρος της εξουσίας της υπηρεσίας να ρυθμίζει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, δικαιώνοντας 19 πολιτείες και μεγάλες εταιρείες άνθρακα που υποστήριζαν ότι η EPA δεν είχε την αρμοδιότητα να επιβάλλει τόσο ευρείους περιορισμούς στον ηλεκτροπαραγωγικό τομέα.
Η νέα απόφαση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας της κυβέρνησης Trump να ανατρέψει πολιτικές που σχεδιάστηκαν για την αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Τον Φεβρουάριο, η EPA είχε ήδη κινηθεί για την ανατροπή της λεγόμενης «endangerment finding» της εποχής Barack Obama, της επιστημονικής διαπίστωσης που αποτέλεσε βασικό νομικό θεμέλιο για τη ρύθμιση των αερίων του θερμοκηπίου ως απειλής για τη δημόσια υγεία. Και αυτή η απόφαση έχει αμφισβητηθεί δικαστικά από πολιτείες και τοπικές κυβερνήσεις.
Η νέα απορρύθμιση του ηλεκτροπαραγωγικού τομέα αναμένεται επομένως να αποτελέσει ακόμη ένα πεδίο σύγκρουσης μεταξύ της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, περιβαλλοντικών οργανώσεων, πολιτειών και ενεργειακών επιχειρήσεων, με σημαντικές συνέπειες τόσο για την αμερικανική ενεργειακή αγορά όσο και για την πορεία των παγκόσμιων εκπομπών.
Πηγή: BBC News
