Ένα νέο παγκόσμιο πλαίσιο διαφάνειας για τον κλιματικό κίνδυνο στον δημόσιο τομέα θέτει σε εφαρμογή το International Public Sector Accounting Standards Board (IPSASB), παρουσιάζοντας το IPSASB SRS 1 – Climate-related Disclosures, το πρώτο πρότυπο βιωσιμότητας που σχεδιάστηκε ειδικά για κυβερνήσεις και φορείς του δημόσιου τομέα. Το πρότυπο θα εφαρμοστεί υποχρεωτικά για χρήσεις που ξεκινούν από την 1η Ιανουαρίου 2028, με δυνατότητα προαιρετικής πρόωρης υιοθέτησης.
.
Η εξέλιξη αυτή καλύπτει ένα διαχρονικό κενό στη δημόσια λογοδοσία, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπήρχε ενιαία διεθνής βάση για το πώς τα κράτη αποτυπώνουν και γνωστοποιούν την έκθεσή τους σε κλιματικούς κινδύνους και ευκαιρίες, παρά τον καθοριστικό ρόλο τους στην κλιματική πολιτική, τις δημόσιες επενδύσεις και τις εκπομπές.
Το νέο πρότυπο ευθυγραμμίζεται δομικά με το IFRS S2 για τις κλιματικές γνωστοποιήσεις, επεκτείνοντας έννοιες όπως η διακυβέρνηση, η στρατηγική, η διαχείριση κινδύνων και οι δείκτες επιδόσεων στο περιβάλλον του δημόσιου τομέα. Στόχος είναι η ενίσχυση της συγκρισιμότητας μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, στοιχείο κρίσιμο για επενδυτές, πιστωτές και οίκους αξιολόγησης που ενσωματώνουν ολοένα και περισσότερο τον κλιματικό κίνδυνο στην αποτίμηση κρατικού και υποκρατικού χρέους.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του IPSASB, Thomas Müller-Marqués Berger, «οι κυβερνήσεις διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στην κλιματική δράση, καθώς οι αποφάσεις τους διαμορφώνουν αποτελέσματα σε ολόκληρη την οικονομία». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι νέες γνωστοποιήσεις ενισχύουν τη δημόσια χρηματοοικονομική διαχείριση και διευκολύνουν την πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίου για τη χρηματοδότηση της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική κρίση.
Η πρωτοβουλία αναπτύχθηκε με τη στήριξη της World Bank, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της για τη διεθνή αναπτυξιακή χρηματοδότηση και τη διακυβέρνηση. Όπως σημείωσε ο Arturo Herrera, Global Director for Governance της Παγκόσμιας Τράπεζας, η μετατόπιση της προσοχής από τον ιδιωτικό στον δημόσιο τομέα καθιστά πλέον διαθέσιμη μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις κλιματικές επιπτώσεις στις δημόσιες οικονομίες.
Στην πράξη, το IPSASB SRS 1 ανεβάζει τον κλιματικό κίνδυνο από επίπεδο πολιτικής συζήτησης σε υποχρέωση χρηματοοικονομικής αναφοράς. Για υπουργεία Οικονομικών, δημόσια ταμεία και ελεγκτικούς θεσμούς, αυτό σημαίνει συστηματική αποτίμηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής σε δημόσια περιουσιακά στοιχεία, υποδομές, υποχρεώσεις και παροχή υπηρεσιών. Για τις αγορές, ανοίγει ένας πιο καθαρός δίαυλος σύνδεσης μεταξύ κλιματικής έκθεσης και δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το νέο πρότυπο ενισχύει τη θεσμική αρχιτεκτονική που συνδέει τους κλιματικούς στόχους με τη δημοσιονομική διακυβέρνηση και τις κεφαλαιαγορές. Καθώς οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενα κόστη προσαρμογής και αυστηρότερη εποπτεία της δημόσιας δαπάνης, η κλιματική γνωστοποίηση μετατρέπεται σε βασικό πυλώνα σύγχρονης και αξιόπιστης δημόσιας οικονομικής διαχείρισης.
