Σημαντικούς περιορισμούς στον όγκο και το είδος των πληροφοριών βιωσιμότητας που μπορούν να ζητούν οι μεγάλες επιχειρήσεις από μικρότερους προμηθευτές εισάγει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), στο πλαίσιο των αλλαγών που περιλαμβάνονται στο πακέτο απλοποίησης Omnibus I.
.
Οι νέοι κανόνες επιχειρούν να περιορίσουν τη μεταφορά του διοικητικού και κανονιστικού βάρους της CSRD προς μικρότερες εταιρείες της εφοδιαστικής αλυσίδας, οι οποίες δεν υπάγονται άμεσα στις υποχρεώσεις εκθέσεων βιωσιμότητας αλλά καλούνται συχνά να παρέχουν εκτεταμένα ESG δεδομένα σε μεγαλύτερους πελάτες τους.
Η εφαρμογή της CSRD βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα European Sustainability Reporting Standards (ESRS), τα οποία απαιτούν από τις επιχειρήσεις να δημοσιοποιούν πληροφορίες όχι μόνο για τις δικές τους περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις, αλλά και για επιπτώσεις που συνδέονται με ολόκληρη την αλυσίδα αξίας τους, από τους προμηθευτές μέχρι τους πελάτες και τους τελικούς χρήστες.
Στην πράξη, η συγκεκριμένη απαίτηση έχει οδηγήσει πολλές μεγάλες επιχειρήσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της CSRD να αποστέλλουν αναλυτικά ερωτηματολόγια βιωσιμότητας στους προμηθευτές τους, ζητώντας στοιχεία για εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, περιβαλλοντικές πολιτικές, πιστοποιήσεις, εργασιακές πρακτικές και άλλους ESG δείκτες.
Το Omnibus I της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιχειρεί να περιορίσει αυτή τη μετακύλιση του κόστους συμμόρφωσης μέσω της εισαγωγής ενός λεγόμενου «value chain cap», δηλαδή ενός ανώτατου ορίου στις πληροφορίες βιωσιμότητας που μπορούν να ζητούν οι επιχειρήσεις από μικρότερους συνεργάτες και προμηθευτές.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, οι εταιρείες που υπάγονται στην CSRD δεν θα μπορούν να ζητούν από επιχειρήσεις της αλυσίδας αξίας τους με λιγότερους από 1.000 εργαζομένους περισσότερες πληροφορίες βιωσιμότητας από εκείνες που περιλαμβάνονται σε ειδικό εθελοντικό πρότυπο αναφοράς.
Η αλλαγή αυτή δημιουργεί ένα σαφέστερο όριο στις απαιτήσεις που μπορούν να επιβάλλουν οι μεγάλες επιχειρήσεις στους μικρότερους προμηθευτές τους.
Εφόσον ένας προμηθευτής απασχολεί λιγότερους από 1.000 εργαζομένους, μια εταιρεία που υποβάλλει αναφορές βάσει CSRD μπορεί να ζητά τα δεδομένα που προβλέπονται από το σχετικό εθελοντικό πρότυπο βιωσιμότητας. Δεν θα μπορεί, ωστόσο, να απαιτεί πρόσθετες, εξειδικευμένες ή περισσότερο αναλυτικές πληροφορίες αποκλειστικά επειδή η δική της αξιολόγηση ουσιαστικότητας βάσει ESRS δείχνει ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία είναι απαραίτητα για τις αναφορές της.
Το όριο συνδέεται επομένως με το μέγεθος του προμηθευτή και όχι με τις ανάγκες αναφοράς της επιχείρησης που ζητά τα στοιχεία.
Για προμηθευτές με 1.000 ή περισσότερους εργαζομένους, το συγκεκριμένο πλαφόν δεν εφαρμόζεται. Στις περιπτώσεις αυτές μπορούν να εξακολουθήσουν να ισχύουν οι ευρύτερες απαιτήσεις πληροφόρησης της αλυσίδας αξίας που προβλέπονται στα ESRS.
Το εθελοντικό πρότυπο στο οποίο θα βασίζεται το νέο όριο συνδέεται με τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εθελοντική αναφορά βιωσιμότητας από μη εισηγμένες μικρομεσαίες επιχειρήσεις και προσαρμόστηκε κατά την υιοθέτηση των αναθεωρημένων ESRS και των εθελοντικών προτύπων αναφοράς στις 3 Ιουλίου 2026.
Τα πρότυπα αυτά βρίσκονται σε διαδικασία ελέγχου από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η αρχική περίοδος ελέγχου είναι διάρκειας δύο μηνών και μπορεί να παραταθεί για επιπλέον δύο μήνες, γεγονός που σημαίνει ότι ορισμένες τεχνικές λεπτομέρειες του πλαισίου δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Παραμένει επίσης αβεβαιότητα σχετικά με το εάν το συγκεκριμένο όριο στην αλυσίδα αξίας θα εφαρμόζεται και σε ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις ή ομίλους εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαθέτουν σημαντική δραστηριότητα στην ευρωπαϊκή αγορά και πρόκειται να υπαχθούν σε ξεχωριστό καθεστώς αναφοράς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταστήσει σαφές ότι ένας από τους βασικούς στόχους του Omnibus I είναι η μείωση του διοικητικού κόστους για τις επιχειρήσεις και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι ανεξέλεγκτες απαιτήσεις για ESG δεδομένα από εταιρείες χαμηλότερα στην εφοδιαστική αλυσίδα είχαν αναδειχθεί ως μία από τις δυσανάλογες συνέπειες του αρχικού καθεστώτος της CSRD. Μεγάλες επιχειρήσεις μπορούσαν ουσιαστικά να μεταφέρουν μέρος των δικών τους υποχρεώσεων αναφοράς σε μικρότερους προμηθευτές, οι οποίοι δεν βρίσκονταν άμεσα στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και συχνά δεν διέθεταν τους οικονομικούς ή ανθρώπινους πόρους για να ανταποκριθούν σε εκτεταμένα αιτήματα ESG πληροφόρησης.
Το νέο πλαφόν επιχειρεί να αντιμετωπίσει ακριβώς αυτό το ζήτημα χωρίς να καταργεί τις βασικές υποχρεώσεις των μεγάλων επιχειρήσεων ως προς τη διαφάνεια της αλυσίδας αξίας.
Η αλλαγή δεν καταργεί επίσης την αρχή της διπλής ουσιαστικότητας, γνωστής ως double materiality, η οποία βρίσκεται στον πυρήνα της CSRD και καθορίζει ποιες πληροφορίες βιωσιμότητας θεωρούνται σημαντικές για μια επιχείρηση και τα ενδιαφερόμενα μέρη της.
Παράλληλα, εξακολουθούν να ισχύουν οι υπόλοιπες απαιτήσεις των ESRS σχετικά με την αλυσίδα αξίας, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων που σχετίζονται με τους εργαζομένους στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Για τις επιχειρήσεις, οι αλλαγές σημαίνουν ότι τα τμήματα sustainability και procurement θα χρειαστεί να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο συλλέγουν πληροφορίες από τους προμηθευτές τους.
Τα υπάρχοντα ερωτηματολόγια ESG θα πρέπει να συγκριθούν με το τελικό εθελοντικό πρότυπο αναφοράς και, για προμηθευτές με λιγότερους από 1.000 εργαζομένους, να αφαιρεθούν αιτήματα πληροφόρησης που υπερβαίνουν τα επιτρεπόμενα όρια.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις θα χρειαστεί να κατηγοριοποιήσουν τη βάση των προμηθευτών τους με βάση τον αριθμό εργαζομένων, ώστε να γνωρίζουν σε ποιες εμπορικές σχέσεις εφαρμόζεται το νέο πλαίσιο.
Η κατεύθυνση της ευρωπαϊκής πολιτικής παραμένει υπέρ της μεγαλύτερης διαφάνειας στην αλυσίδα αξίας, αλλά με σαφέστερα όρια όσον αφορά το βάρος που μπορεί να μεταφέρεται στις μικρότερες επιχειρήσεις.
Για τις εταιρείες που υπάγονται στην CSRD, αυτό σημαίνει ότι η συλλογή ESG δεδομένων από προμηθευτές θα συνεχίσει να αποτελεί σημαντικό μέρος της διαδικασίας reporting, αλλά πλέον θα πρέπει να πραγματοποιείται εντός συγκεκριμένων ορίων που λαμβάνουν υπόψη το μέγεθος και τις δυνατότητες των επιχειρήσεων της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Πηγή: Linklaters
