Κοινή γραμμή για την αντιμετώπιση των ολοένα εντονότερων πιέσεων στους υδατικούς πόρους της Μεσογείου χάραξαν οι 43 χώρες της Ένωσης για τη Μεσόγειο (UfM), οι οποίες συμφώνησαν σε ένα νέο πλαίσιο περιφερειακής συνεργασίας έως το 2030. Η συμφωνία επετεύχθη στη Ρώμη, κατά τη 2η Υπουργική Συνάντηση της UfM για το νερό, που πραγματοποιήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου, για πρώτη φορά από το 2017.
.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο αυξανόμενων πιέσεων από την κλιματική αλλαγή και έντονης λειψυδρίας στην περιοχή της Μεσογείου, ενώ αποτελεί και ένα από τα βήματα προετοιμασίας ενόψει της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Νερό, που θα πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο στο Αμπού Ντάμπι. Οι υπουργοί και οι υψηλόβαθμοι εκπρόσωποι των χωρών ενέκριναν τη Δεύτερη Υπουργική Διακήρυξη της UfM για το Νερό, η οποία καθορίζει τις βασικές προτεραιότητες για την περίοδο 2026-2030, με στόχο την επίτευξη των σχετικών Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υδατικών πόρων.
Από τις δεσμεύσεις στα έργα
Σημαντικό μέρος της νέας συμφωνίας αποτελεί η Rome Initiative on Water, μια πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να μετατρέψει τους εθνικούς στόχους σε συγκεκριμένα έργα που μπορούν να προσελκύσουν χρηματοδότηση. Η πρωτοβουλία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις χώρες της Νότιας και Ανατολικής Μεσογείου, οι οποίες αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολίες στην πρόσβαση σε τεχνική υποστήριξη και χρηματοδότηση για έργα βιώσιμης διαχείρισης του νερού. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ενέκριναν τρία στρατηγικά πλαίσια που είχαν προετοιμαστεί στο πλαίσιο της περιφερειακής πλατφόρμας της UfM για το νερό. Το πρώτο αφορά τη σύνδεση νερού, ενέργειας, τροφίμων και οικοσυστημάτων (WEFE Nexus), με στόχο οι πολιτικές για το νερό να σχεδιάζονται σε συνάρτηση με τους υπόλοιπους κρίσιμους τομείς. Το δεύτερο αφορά τη χρηματοδότηση του νερού, από τις εθνικές χρηματοδοτικές στρατηγικές και τα τιμολόγια έως τη χρηματοδότηση για το κλίμα και τον ρόλο των δημόσιων αναπτυξιακών τραπεζών και του ιδιωτικού τομέα.
Στο τραπέζι και η τεχνητή νοημοσύνη
Η τρίτη κατεύθυνση αφορά την ψηφιοποίηση του τομέα του νερού, έναν τομέα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία καθώς οι χώρες αναζητούν τρόπους για αποτελεσματικότερη παρακολούθηση και διαχείριση των διαθέσιμων υδατικών πόρων. Το νέο περιφερειακό πλαίσιο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πρόγραμμα ανάπτυξης δεξιοτήτων γύρω από το νερό και την τεχνητή νοημοσύνη, εντάσσοντας έτσι τις νέες ψηφιακές τεχνολογίες στην προσπάθεια αντιμετώπισης της υδατικής κρίσης. «Η Μεσόγειος είναι μία από τις πιο ευάλωτες περιοχές του κόσμου στη λειψυδρία και στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής», δήλωσε η Ευρωπαία Επίτροπος για το Περιβάλλον, την Ανθεκτικότητα του Νερού και την Ανταγωνιστική Κυκλική Οικονομία, Jessika Roswall, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για βιώσιμη διαχείριση του νερού, κλιματική προσαρμογή, χρηματοδότηση και υποδομές.
Η νέα συμφωνία θέτει πλέον ως ορίζοντα το 2030, με το ζητούμενο να είναι η μετάβαση από τις κοινές δεσμεύσεις σε συγκεκριμένες επενδύσεις και έργα που θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα της Μεσογείου απέναντι στην κλιματική αλλαγή και τη λειψυδρία.
