Νέα πίεση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για χαλάρωση των κανόνων εταιρικής βιωσιμότητας ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, με τον Αμερικανό πρέσβη στην ΕΕ, Άντριου Πάζντερ, να ζητά από τις Βρυξέλλες να περιορίσουν τις απαιτήσεις που αφορούν το περιβάλλον και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
.
Η Ουάσιγκτον συνδέει πλέον άμεσα το ζήτημα με την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2025.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Πάζντερ υποστήριξε ότι «ήρθε η ώρα η ΕΕ να εκπληρώσει» τη δέσμευσή της ώστε οι αμερικανικές επιχειρήσεις να μη βρίσκονται αντιμέτωπες με, όπως τις χαρακτήρισε, «αδικαιολόγητους περιορισμούς» στο εμπόριο. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται δύο από τα σημαντικότερα κομμάτια της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για το ESG: η Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) και η Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD).
Νέα ένταση γύρω από CSRD και CSDDD
Οι δηλώσεις απειλούν να επαναφέρουν την αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών για το εύρος εφαρμογής των δύο οδηγιών. Τόσο η CSRD όσο και η CSDDD έχουν ήδη υποστεί σημαντικές αλλαγές και περιορισμούς έπειτα από πιέσεις εντός και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωστόσο εξακολουθούν να προβλέπουν υποχρεώσεις για ορισμένες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται η έδρα τους.
Αυτό ακριβώς το εξωεδαφικό στοιχείο αποτελεί μία από τις βασικές ενστάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Η CSRD αφορά τη δημοσιοποίηση πληροφοριών σχετικά με κινδύνους και επιπτώσεις βιωσιμότητας, ενώ η CSDDD εισάγει απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας σχετικά με τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις των εταιρικών δραστηριοτήτων και των αλυσίδων αξίας.
Σε επιστολή που συνόδευε την ανάρτηση του Πάζντερ, η αμερικανική κυβέρνηση αναγνώρισε ότι η ΕΕ έχει προχωρήσει σε «ορισμένες θετικές μεταρρυθμίσεις», υποστήριξε όμως ότι οι αλλαγές αυτές δεν αντιμετωπίζουν πλήρως τις ανησυχίες των ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ μιλούν για άνισους όρους ανταγωνισμού
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, το κόστος συμμόρφωσης και η εφαρμογή των ευρωπαϊκών οδηγιών σε επιχειρήσεις εκτός ΕΕ ενδέχεται να δυσκολεύουν τις αμερικανικές εταιρείες να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το επιχείρημα αυτό βρίσκεται εδώ και καιρό στον πυρήνα της κριτικής που ασκείται στις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις ESG από επιχειρηματικούς και πολιτικούς κύκλους στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει ιδιαίτερα επιφυλακτικά κανόνες οι οποίοι μπορεί να επιβάλουν υποχρεώσεις σε μη ευρωπαϊκές επιχειρήσεις λόγω του μεγέθους ή της δραστηριότητάς τους στην ενιαία αγορά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν σχολίασε άμεσα τις νέες δηλώσεις, σύμφωνα με το Bloomberg.
Στο επίκεντρο και τα climate transition plans
Το ζήτημα αποκτά πρόσθετη σημασία καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επεξεργάζεται αυτή την περίοδο τις κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της οδηγίας εταιρικής δέουσας επιμέλειας. Οι ΗΠΑ προειδοποιούν τις Βρυξέλλες να μη χρησιμοποιήσουν τις οδηγίες εφαρμογής ως τρόπο επαναφοράς απαιτήσεων για climate transition plans οι οποίες έχουν περιοριστεί κατά τη διαδικασία αναθεώρησης του κανονιστικού πλαισίου.
Η προειδοποίηση δείχνει ότι η σύγκρουση γύρω από την ευρωπαϊκή νομοθεσία βιωσιμότητας δεν έχει κλείσει παρά τις παραχωρήσεις που έχουν ήδη γίνει. Αντίθετα, οι κανόνες για ESG reporting, due diligence και κλιματική μετάβαση μετατρέπονται όλο και περισσότερο σε ζήτημα διεθνούς εμπορικής πολιτικής.
Για την ΕΕ, η πρόκληση είναι να διατηρήσει τον στόχο προστασίας του περιβάλλοντος και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων χωρίς να ενισχύσει τις ενστάσεις ότι το κανονιστικό της πλαίσιο επιβαρύνει υπερβολικά την ανταγωνιστικότητα. Για τις ΗΠΑ, το βασικό αίτημα είναι να περιοριστεί η δυνατότητα των ευρωπαϊκών κανόνων να επηρεάζουν εταιρείες που έχουν έδρα εκτός της Ένωσης.
Η νέα παρέμβαση του Πάζντερ δείχνει ότι η συζήτηση για τη CSRD και τη CSDDD περνά πλέον πέρα από τα όρια της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη βιωσιμότητα. Οι δύο οδηγίες εξελίσσονται σε ένα ακόμη πεδίο διαπραγμάτευσης στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ, με το τελικό εύρος των υποχρεώσεων για τις επιχειρήσεις να αποκτά γεωοικονομική διάσταση
Πηγή: Bloomberg – Frances Schwartzkopff
