Σχέδιο για σημαντική αύξηση της χρηματοδότησης της κλιματικής προσαρμογής παρουσίασε ο Όμιλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, με στόχο να κινητοποιήσει τουλάχιστον 30 δισ. ευρώ έως το 2030.
.
Το νέο Adaptation Plan Phase 2 για την περίοδο 2026-2030 συνδυάζει χρηματοδότηση, εγγυήσεις και συμβουλευτική υποστήριξη, με στόχο να επιταχύνει τις επενδύσεις σε υποδομές, πόλεις και γεωργικές δραστηριότητες που είναι περισσότερο ανθεκτικές στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Το σχέδιο εγκρίθηκε από τα διοικητικά συμβούλια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων στο Λουξεμβούργο και αποτελεί μέρος του νέου οδικού χάρτη της ΕΤΕπ για το κλίμα την περίοδο 2026-2030.
«Κάθε ευρώ πρόληψης εξοικονομεί 10 ευρώ σε ζημιές»
Η πρόεδρος του Ομίλου ΕΤΕπ, Nadia Calviño, υπογράμμισε ότι οι επενδύσεις στην προσαρμογή έχουν άμεσο οικονομικό όφελος.
Όπως ανέφερε, κάθε ευρώ που επενδύεται στην πρόληψη και στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μπορεί να εξοικονομεί 10 ευρώ σε ζημιές και κόστος αποκατάστασης.
Η νέα στρατηγική επιχειρεί να μεταφέρει την προσαρμογή από τη γενική κλιματική πολιτική σε συγκεκριμένα χρηματοδοτήσιμα έργα, αντιμετωπίζοντας ένα από τα βασικά προβλήματα της ευρωπαϊκής αγοράς: πολλές ανάγκες είναι γνωστές, αλλά δεν μετατρέπονται εύκολα σε ώριμες επενδύσεις.
Από τα δίκτυα ενέργειας έως τη γεωργία
Η χρηματοδότηση θα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα έργων. Μεταξύ άλλων, η ΕΤΕπ σχεδιάζει να στηρίξει ανθεκτικά ενεργειακά δίκτυα, δημόσια κτίρια, υποδομές νερού, αρδευτικά συστήματα χαμηλότερης κατανάλωσης, αποθήκευση και επαναχρησιμοποίηση νερού, καθώς και γεωργικές πρακτικές περισσότερο ανθεκτικές σε ξηρασίες και ακραίες θερμοκρασίες.
Σημαντικό μέρος του σχεδίου αφορά και λύσεις που βασίζονται στη φύση, όπως η αποκατάσταση υγροτόπων, δασών και πλημμυρικών πεδίων, ώστε να ενισχυθεί η φυσική προστασία απέναντι σε πλημμύρες, ξηρασίες και άλλους φυσικούς κινδύνους.
Η λογική είναι ότι η ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως μέτρο κλιματικής προσαρμογής και ως τρόπος περιορισμού των μελλοντικών οικονομικών ζημιών.
Νέα εργαλεία για επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς
Η ΕΤΕπ θα επιδιώξει επίσης να διευκολύνει επιχειρήσεις, δημόσιες αρχές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να εντοπίζουν τους κλιματικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν και τις κατάλληλες επενδύσεις προσαρμογής.
Για τον σκοπό αυτό αναπτύσσεται το ClimateSET, ένα ανοικτό ψηφιακό εργαλείο σε συνεργασία με την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus. Το εργαλείο, που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία αργότερα μέσα στο έτος, θα βοηθά στην αναγνώριση τοπικών κλιματικών κινδύνων και στη σύνδεσή τους με πιθανές επενδύσεις προσαρμογής.
Παράλληλα, θα ενσωματωθεί σε αναβαθμισμένη έκδοση του Green Checker, ώστε επιχειρήσεις και χρηματοπιστωτικοί μεσάζοντες να μπορούν να εντοπίζουν ευκολότερα επενδύσεις που ανταποκρίνονται στους κλιματικούς κινδύνους της περιοχής τους.
Έμφαση και στις μικρότερες επιχειρήσεις
Ένα από τα βασικά προβλήματα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει το σχέδιο είναι η δυσκολία των μικρότερων επιχειρήσεων να αναγνωρίσουν και να χρηματοδοτήσουν έργα προσαρμογής.
Μέσω του προγράμματος TechEU, ο Όμιλος ΕΤΕπ θα στηρίξει ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ώστε να αναπτύξουν και να διαθέσουν στην αγορά τεχνολογίες όπως συστήματα ψύξης, ανθεκτικές ενεργειακές λύσεις και τεχνολογίες εξοικονόμησης νερού.
Η προσέγγιση αυτή εντάσσει την προσαρμογή και στη βιομηχανική στρατηγική της Ευρώπης, καθώς η ζήτηση για τεχνολογίες που περιορίζουν την έκθεση σε ακραία καιρικά φαινόμενα αναμένεται να αυξηθεί.
Στήριξη και σε πιο ευάλωτες χώρες
Το σχέδιο δεν περιορίζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ΕΤΕπ σκοπεύει να αυξήσει τη χρηματοδότηση και την τεχνική υποστήριξη προς χώρες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή, με έμφαση στα μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη και στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες.
Σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποστηρίζονται επενδυτικά έργα σε τομείς όπως η διαχείριση νερού, η προστασία ακτών, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, οι ανθεκτικές μεταφορές και η διαχείριση κινδύνων από φυσικές καταστροφές.
Εκτός ΕΕ, έχουν ήδη εγκριθεί επενδύσεις για ανθεκτικές υποδομές νερού στην Αργεντινή, καθώς και για ασφαλές πόσιμο νερό και βελτιωμένες υπηρεσίες αποχέτευσης στην Γκάνα.
Οι επενδύσεις αυτές εντάσσονται και στη στρατηγική Global Gateway της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επιπλέον 11,8 δισ. ευρώ για νέα έργα
Παράλληλα με την έγκριση του νέου σχεδίου προσαρμογής, τα διοικητικά συμβούλια της ΕΤΕπ και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων ενέκριναν 11,8 δισ. ευρώ νέων χρηματοδοτήσεων για σειρά έργων.
Από αυτά, τα 5,5 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της Ευρώπης.
Η χρηματοδότηση καλύπτει ενεργειακές υποδομές στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία και την Ιταλία, έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Αυστρία, την Ολλανδία και τη Ρουμανία, καθώς και επενδύσεις ενεργειακής απόδοσης στην Ισπανία και τη Σουηδία.
Η ΕΤΕπ ενέκρινε επίσης επενδύσεις στον ευρωπαϊκό κλάδο των επιστημών ζωής, με στόχο την καινοτομία, την ανάπτυξη επιχειρήσεων και την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού.
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων ενέκρινε επιπλέον χρηματοδοτήσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων σε τομείς όπως η καινοτομία, η ψηφιοποίηση και η καθαρή ενέργεια, καθώς και οκτώ επενδύσεις μέσω του TechEU.
Η νέα στρατηγική της ΕΤΕπ δείχνει ότι η κλιματική προσαρμογή μετακινείται σταδιακά από την περιφέρεια στο κέντρο της ευρωπαϊκής χρηματοδοτικής πολιτικής. Με τις ζημιές από ακραία καιρικά φαινόμενα να αυξάνονται, η πρόληψη αντιμετωπίζεται πλέον όχι μόνο ως περιβαλλοντική ανάγκη αλλά και ως επένδυση στη μακροπρόθεσμη οικονομική ανθεκτικότητα.
