Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε νέα πρωτοβουλία για την ενίσχυση της λειτουργίας και της προβλεψιμότητας του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS), προτείνοντας τροποποιήσεις στον μηχανισμό Market Stability Reserve (MSR).
.
Η πρόταση, που ακολουθεί σχετική δέσμευση της Προέδρου της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, στοχεύει στη βελτίωση της σταθερότητας της αγοράς άνθρακα, προσαρμόζοντας τον τρόπο διαχείρισης της προσφοράς δικαιωμάτων εκπομπών. Συγκεκριμένα, προτείνεται η κατάργηση του υφιστάμενου μηχανισμού ακύρωσης δικαιωμάτων που υπερβαίνουν τα 400 εκατ., επιτρέποντας τη διατήρησή τους ως αποθεματικό για την υποστήριξη της αγοράς σε περιόδους αστάθειας.
Ο μηχανισμός MSR λειτουργεί εξισορροπητικά, περιορίζοντας την προσφορά δικαιωμάτων όταν υπάρχει πλεόνασμα και ενισχύοντάς την σε περιπτώσεις έλλειψης. Με την προτεινόμενη αλλαγή, η Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την ευελιξία του εργαλείου, ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα σε μελλοντικές εξελίξεις, όπως πιθανές πιέσεις στην προσφορά τα επόμενα χρόνια.
Το EU ETS αποτελεί βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής πολιτικής για την απανθρακοποίηση, συμβάλλοντας σημαντικά στη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων, στην ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και στην προώθηση επενδύσεων σε ανανεώσιμες και χαμηλών εκπομπών πηγές ενέργειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, οι εγχώριες εκπομπές στην ΕΕ μειώθηκαν κατά 39% την περίοδο 1990–2024, ενώ η οικονομία κατέγραψε ανάπτυξη 71%.
Η ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος συνδέεται και με το σημερινό περιβάλλον αυξημένης μεταβλητότητας στις τιμές ενέργειας και γεωπολιτικών εντάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επιδιώκει να διασφαλίσει ότι το EU ETS παραμένει ένα αξιόπιστο και αποτελεσματικό εργαλείο, ικανό να στηρίζει την ενεργειακή μετάβαση και την ανταγωνιστικότητα.
Ο μηχανισμός MSR λειτουργεί από το 2019 και έχει συμβάλει στην απορρόφηση του πλεονάσματος δικαιωμάτων που είχε δημιουργηθεί μετά την κρίση του 2008. Μέχρι το τέλος του 2024, είχαν ακυρωθεί συνολικά 3,2 δισ. δικαιώματα εκπομπών.
Η πρόταση θα υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για έγκριση μέσω της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας, ενώ συνολική αναθεώρηση του EU ETS αναμένεται τον Ιούλιο του 2026.
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή
