Η ETS (Emissions Trading System) της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται στο επίκεντρο νέας πολιτικής συζήτησης, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να χορηγήσει πρόσθετα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών CO₂ σε βιομηχανικούς κλάδους ήδη από το 2026, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters.
.
Η προτεινόμενη παρέμβαση στο ETS αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας ευρωπαϊκών βιομηχανιών απέναντι σε διεθνείς ανταγωνιστές, ανταποκρινόμενη στις πιέσεις κρατών-μελών όπως η Ιταλία, η Πολωνία και η Τσεχία για μεγαλύτερη ευελιξία στο βασικό εργαλείο της Ε.Ε. για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές και σχέδιο συμπερασμάτων της συνόδου κορυφής της Ε.Ε., οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να στηρίξουν πρόταση της Κομισιόν για ξεχωριστή νομοθετική παρέμβαση σχετικά με τα λεγόμενα «fallback benchmarks», δηλαδή τους κανόνες που καθορίζουν τον αριθμό των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών που λαμβάνουν οι βιομηχανίες με βάση την κατανάλωση καυσίμων και τη θερμική παραγωγή.
Στο πλαίσιο του συστήματος ETS, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες υποχρεούνται να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, δημιουργώντας οικονομικό κίνητρο για τη μείωση των εκπομπών τους. Παράλληλα, ένα μέρος των δικαιωμάτων κατανέμεται δωρεάν προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος μεταφοράς παραγωγικής δραστηριότητας εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ωστόσο, η νέα πρόταση προβλέπει αύξηση των δωρεάν κατανομών, γεγονός που προκαλεί ανησυχίες σε ορισμένα κράτη-μέλη και περιβαλλοντικές οργανώσεις, καθώς θα μπορούσε να μειώσει τα κίνητρα για περαιτέρω περιορισμό των εκπομπών CO₂.
Έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιοποιήθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα επιβεβαιώνει ότι εξετάζεται «ξεχωριστή πρόταση με στόχο την αύξηση της δωρεάν κατανομής που καθορίζεται βάσει των fallback benchmarks». Η ρύθμιση προβλέπεται να εφαρμοστεί αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2026, επιτρέποντας σε βιομηχανίες όπως τα διυλιστήρια και οι χημικές επιχειρήσεις να λάβουν επιπλέον δωρεάν δικαιώματα εκπομπών μέσα στο τρέχον έτος.
Η συζήτηση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο αναθεώρησης του ETS, την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει στα μέσα Ιουλίου, στο πλαίσιο της προσπάθειας εξισορρόπησης των στόχων για την κλιματική ουδετερότητα με τις ανάγκες διατήρησης της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.
