Οι δύο μεγαλύτεροι proxy advisers παγκοσμίως, η Institutional Shareholder Services (ISS) και η Glass Lewis, βρίσκονται στο επίκεντρο μιας πολυεπίπεδης σύγκρουσης που συνδυάζει ρυθμιστικές αλλαγές, πολιτικές πιέσεις και ανακατατάξεις στη σχέση εταιρειών–μετόχων. Η συζήτηση για τον ρόλο και την επιρροή τους αναζωπυρώθηκε ενόψει της σεζόν γενικών συνελεύσεων του 2026, καθώς οι δύο οργανισμοί παρουσίασαν τις προσεγγίσεις τους απέναντι στις περιπτώσεις όπου οι εταιρείες επιδιώκουν να εξαιρέσουν προτάσεις μετόχων από τις ψηφοφορίες.
.
Σύμφωνα με το Responsible Investor, η ISS και η Glass Lewis υιοθετούν διαφορετικές γραμμές ως προς το πότε και πώς θα κρίνουν δικαιολογημένες τις λεγόμενες «omissions» προτάσεων, ιδίως σε ζητήματα περιβάλλοντος, κοινωνίας και εταιρικής διακυβέρνησης. Το ζήτημα συνδέεται άμεσα με την επαναφορά μιας πιο φιλικής προς τις εταιρείες προσέγγισης από την αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) στις διαδικασίες no-action, που επιτρέπουν σε εταιρείες να αποκλείουν προτάσεις μετόχων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Για τους επενδυτές, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη αβεβαιότητα και σε πιθανές αποκλίσεις στις συστάσεις των proxy advisers, ανάλογα με το ποιος οργανισμός αξιολογεί κάθε περίπτωση.
Το πλαίσιο αυτό έρχεται να «κουμπώσει» με την πολιτική κλιμάκωση που έχει ήδη ξεκινήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τον Δεκέμβριο του 2025, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο ζητά αυξημένη εποπτεία των proxy advisers, κατηγορώντας τους ότι αξιοποιούν τη δύναμή τους για να προωθούν «πολιτικά υποκινούμενες ατζέντες», με αιχμή τις πρωτοβουλίες για το περιβάλλον και τη διαφορετικότητα. Το διάταγμα δίνει εντολή στη SEC, στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανταγωνισμού (FTC) και στο υπουργείο Εργασίας να εξετάσουν αν η ISS και η Glass Lewis παραβιάζουν κανόνες περί απάτης, ανταγωνισμού ή και τις υποχρεώσεις θεσμικών επενδυτών ως προς το fiduciary duty των συνταξιοδοτικών ταμείων.
Η κίνηση του Λευκού Οίκου αντανακλά τη δυσαρέσκεια ισχυρών επιχειρηματικών κύκλων απέναντι στην επιρροή των proxy advisers, με στελέχη όπως ο Jamie Dimon και ο Elon Musk να έχουν κατά καιρούς επικρίνει δημόσια τις συστάσεις τους. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η στήριξη προτάσεων για ESG και diversity δεν συνδέεται με τη μεγιστοποίηση των αποδόσεων, η οποία –κατά την άποψή της– θα έπρεπε να αποτελεί τη μοναδική προτεραιότητα των επενδυτών.
Οι ίδιες οι εταιρείες proxy advice απαντούν με προσεκτικές τοποθετήσεις. Η ISS δήλωσε ότι θα μελετήσει το εκτελεστικό διάταγμα, υπογραμμίζοντας πως λειτουργεί ανεξάρτητα και προς το συμφέρον των πελατών της, χωρίς να επιβάλλει πρότυπα εταιρικής διακυβέρνησης. Η Glass Lewis, από την πλευρά της, τόνισε ότι συμμορφώνεται με τα υψηλότερα ηθικά πρότυπα και ότι οι πελάτες της βρίσκονται στο επίκεντρο της δραστηριότητάς της, ενώ παράλληλα έχει ήδη προχωρήσει σε κινήσεις προσαρμογής, όπως η απόσυρση των λεγόμενων «house recommendations».
Στο παρασκήνιο, η σύγκρουση αυτή εγείρει ευρύτερα ερωτήματα για την ισορροπία δυνάμεων στη σύγχρονη εταιρική διακυβέρνηση. Καθώς οι ρυθμιστικές αρχές εμφανίζονται πιο δεκτικές στις πιέσεις των εταιρειών και η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το ESG εντείνεται, ο ρόλος των proxy advisers ως διαμεσολαβητών μεταξύ μετόχων και διοικήσεων επαναπροσδιορίζεται. Το αποτέλεσμα δεν αφορά μόνο τις ίδιες τις εταιρείες συμβουλευτικής ψήφου, αλλά και το κατά πόσο οι μέτοχοι –ιδίως οι μικρότεροι και πιο «ακτιβιστικοί»– θα συνεχίσουν να έχουν ουσιαστικό λόγο στις στρατηγικές αποφάσεις των εισηγμένων.
Πηγή: Responsible Investor, Financial Times
