Σε μια περίοδο όπου η βιωσιμότητα μετατρέπεται από εθελοντική επιλογή σε επιχειρηματική αναγκαιότητα, η KYKNOS επιχειρεί να αποδείξει ότι η ηλικία δεν αποτελεί εμπόδιο στον μετασχηματισμό. Η ιστορική ελληνική βιομηχανία τροφίμων, με παρουσία 111 ετών στην αγορά, δημοσίευσε την τρίτη Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης για τη χρήση 2024-2025, παρουσιάζοντας μια εικόνα οργανωμένης προόδου στους τομείς του ESG, αλλά και ορισμένα κενά που αναδεικνύουν τις προκλήσεις της επόμενης ημέρας.
Η εταιρεία επιλέγει να περιγράψει τον εαυτό της ως «start-up 111 ετών», ένα αφήγημα που επιχειρεί να συνδυάσει την εμπειρία ενός αιώνα με τη φιλοσοφία της συνεχούς προσαρμογής και καινοτομίας. Πέρα όμως από το επικοινωνιακό μήνυμα, η έκθεση καταγράφει μια ουσιαστική προσπάθεια ενσωμάτωσης των αρχών βιωσιμότητας στη στρατηγική και τη λειτουργία της επιχείρησης.
Κέρδη και ανθεκτικότητα σε μια δύσκολη συγκυρία
Η χρήση 2024-2025 έκλεισε με θετικό οικονομικό πρόσημο για την KYKNOS. Ο κύκλος εργασιών ανήλθε στα 40,5 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 3%, ενώ τα EBITDA ενισχύθηκαν κατά 10,9%, εξέλιξη που η εταιρεία αποδίδει στη βελτίωση της λειτουργικής αποδοτικότητας, στις επενδύσεις σε τεχνολογικό εξοπλισμό και στη βελτιστοποίηση των παραγωγικών διαδικασιών. Τα καθαρά κέρδη μετά φόρων αυξήθηκαν κατά 10,1%, φθάνοντας τις 709 χιλιάδες ευρώ. Τα αποτελέσματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η εξεταζόμενη περίοδος χαρακτηρίστηκε από αυξημένο κόστος πρώτων υλών, ενεργειακές πιέσεις και συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Παράλληλα, η εξωστρέφεια ενισχύθηκε περαιτέρω. Το 14% του συνολικού κύκλου εργασιών προέρχεται πλέον από εξαγωγές, με την εταιρεία να διαθέτει παρουσία σε περισσότερες από 30 χώρες και τη βρετανική αγορά να παραμένει η σημαντικότερη στο εξωτερικό. Η εικόνα αυτή ενισχύει το επιχείρημα της διοίκησης ότι οι επενδύσεις σε βιώσιμες πρακτικές λειτουργούν ως μοχλός ανταγωνιστικότητας και όχι απλώς ως υποχρέωση συμμόρφωσης.
Το μεγάλο βήμα προς τα ευρωπαϊκά πρότυπα ESG
Αν υπάρχει ένα σημείο στο οποίο η KYKNOS δείχνει να βρίσκεται μπροστά από πολλές ελληνικές μεσαίες επιχειρήσεις, αυτό είναι η εφαρμογή της Διπλής Σημαντικότητας (Double Materiality Assessment). Η μεθοδολογία αυτή, που αποτελεί πλέον τον πυρήνα των ευρωπαϊκών προτύπων ESRS, αξιολογεί αφενός τις επιπτώσεις της εταιρείας στο περιβάλλον και την κοινωνία και αφετέρου τον τρόπο με τον οποίο οι παράγοντες βιωσιμότητας επηρεάζουν την οικονομική της επίδοση.
Η ανάλυση ανέδειξε ως σημαντικότερα θέματα την κλιματική αλλαγή, τη διαχείριση των υδάτινων πόρων και το ανθρώπινο δυναμικό, επιβεβαιώνοντας ότι οι βασικές προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας για τη βιομηχανία τροφίμων βρίσκονται ακριβώς σε αυτά τα πεδία. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι η εταιρεία αναγνωρίζει ανοιχτά κινδύνους που σχετίζονται με τη λειψυδρία, τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις καλλιέργειες, την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και τη διασφάλιση της ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Το ισχυρό χαρτί των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
Στο περιβαλλοντικό σκέλος, η πιο απτή πρόοδος αφορά την ενεργειακή μετάβαση. Η KYKNOS έχει ήδη επενδύσει σε φωτοβολταϊκά συστήματα συνολικής ισχύος 2 MWp στις εγκαταστάσεις της στην Ηλεία, ενώ συνεχίζει να αναβαθμίζει τον παραγωγικό της εξοπλισμό με στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης. Σε έναν κλάδο με υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις, οι συγκεκριμένες επενδύσεις λειτουργούν διπλά: περιορίζουν το λειτουργικό κόστος και ταυτόχρονα μειώνουν την έκθεση της εταιρείας στις μελλοντικές απαιτήσεις για περιορισμό των εκπομπών άνθρακα. Η έκθεση αποτυπώνει μια στρατηγική που δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες περιβαλλοντικές δράσεις, αλλά ενσωματώνει τη βιωσιμότητα στην ίδια τη λειτουργία της παραγωγής.
Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που ξεκινά από το χωράφι
Για την KYKNOS, η βιωσιμότητα δεν σταματά στις εγκαταστάσεις της εταιρείας. Ξεκινά από τα χωράφια των παραγωγών βιομηχανικής τομάτας που αποτελούν τη βάση του επιχειρηματικού της μοντέλου. Η εταιρεία συνεχίζει να επενδύει στη γεωπονική υποστήριξη, στην εκπαίδευση των συνεργαζόμενων παραγωγών και στην εφαρμογή ολοκληρωμένων συστημάτων διαχείρισης καλλιεργειών, αναγνωρίζοντας ότι η ανθεκτικότητα της αγροτικής παραγωγής συνδέεται άμεσα με τη δική της επιχειρηματική βιωσιμότητα. Σε μια εποχή κατά την οποία η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ολοένα περισσότερο τις γεωργικές αποδόσεις, η στενή σχέση με τον πρωτογενή τομέα εξελίσσεται σε σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα. Η συγκεκριμένη διάσταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η ίδια η εταιρεία αναγνωρίζει ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με το νερό, το έδαφος και τις καλλιέργειες συγκαταλέγονται πλέον στους σημαντικότερους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την πορεία της.
Περισσότεροι κανόνες, μεγαλύτερη λογοδοσία
Η εταιρική διακυβέρνηση αποτελεί έναν ακόμη τομέα στον οποίο η KYKNOS εμφανίζει βελτιωμένη ωριμότητα. Η εταιρεία δηλώνει ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς δεν καταγράφηκαν περιστατικά διαφθοράς ούτε παραβάσεις κανονιστικής συμμόρφωσης. Παράλληλα, διαθέτει πλέον ένα ευρύ πλέγμα πολιτικών που καλύπτει θέματα επιχειρηματικής ηθικής, προστασίας προσωπικών δεδομένων, καταπολέμησης της δωροδοκίας, πρόληψης παρενόχλησης και διαχείρισης αναφορών μέσω μηχανισμού whistleblowing. Πρόκειται για πρακτικές που μέχρι πριν από λίγα χρόνια συναντούσε κανείς κυρίως σε μεγάλες εισηγμένες επιχειρήσεις και οι οποίες πλέον μεταφέρονται σταδιακά και στη μεσαία ελληνική επιχειρηματικότητα. Η ενίσχυση αυτών των μηχανισμών αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η KYKNOS αντιμετωπίζει τη διακυβέρνηση ως βασικό πυλώνα της στρατηγικής βιωσιμότητας.
Τα κενά που μένει να καλυφθούν
Παρά τη συνολική πρόοδο, η έκθεση αφήνει ορισμένα κρίσιμα ερωτήματα αναπάντητα. Το σημαντικότερο αφορά την κλιματική στρατηγική. Παρότι η κλιματική αλλαγή κατατάσσεται μεταξύ των σημαντικότερων θεμάτων για την εταιρεία, δεν παρουσιάζονται συγκεκριμένοι ποσοτικοί στόχοι μείωσης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ούτε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα απαλλαγής από τον άνθρακα. Απουσιάζει επίσης μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις εκπομπές Scope 3, δηλαδή για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα που προκύπτει από την αγροτική παραγωγή, τις μεταφορές, τους προμηθευτές και το σύνολο της αλυσίδας αξίας. Για μια εταιρεία τροφίμων, το συγκεκριμένο αποτύπωμα αποτελεί συνήθως το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών εκπομπών. Ένα ακόμη ζήτημα αφορά την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα. Η ίδια η εταιρεία αναγνωρίζει ότι η συγκέντρωση της παραγωγής σε μία βασική εγκατάσταση συνιστά δυνητικό κίνδυνο σε περίπτωση ακραίων καιρικών φαινομένων ή άλλων διαταραχών. Ωστόσο, η έκθεση δεν αναλύει σε βάθος τους μηχανισμούς αντιμετώπισης ενός τέτοιου σεναρίου. Παράλληλα, ενώ το νερό αναδεικνύεται ως κορυφαίο θέμα σημαντικότητας, απουσιάζουν πιο φιλόδοξοι και σαφώς μετρήσιμοι στόχοι εξοικονόμησης και βελτίωσης της αποδοτικότητας χρήσης του. Τέλος, στον τομέα της διακυβέρνησης, το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθεί να εμφανίζει περιορισμένη πολυμορφία, ενώ δεν προκύπτει η ύπαρξη εξειδικευμένης επιτροπής βιωσιμότητας ή ισχυρότερης ενσωμάτωσης ESG δεικτών σε επίπεδο εποπτείας.
Πρόοδος με ουσία, αλλά όχι χωρίς εκκρεμότητες
Η τρίτη Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης της KYKNOS δείχνει μια εταιρεία που έχει αφήσει πίσω της τη λογική των αποσπασματικών πρωτοβουλιών και επιχειρεί να ενσωματώσει τη βιωσιμότητα στον πυρήνα της επιχειρηματικής της στρατηγικής. Η υιοθέτηση της Διπλής Σημαντικότητας, οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η σύνδεση με τον πρωτογενή τομέα και η ενίσχυση των μηχανισμών διακυβέρνησης συνιστούν ουσιαστικές εξελίξεις που διαφοροποιούν θετικά την εταιρεία μέσα στον ελληνικό μεταποιητικό κλάδο. Ωστόσο, η επόμενη φάση θα κριθεί λιγότερο από τις δεσμεύσεις και περισσότερο από τα μετρήσιμα αποτελέσματα. Η θέσπιση σαφών κλιματικών στόχων, η πλήρης αποτύπωση του ανθρακικού αποτυπώματος και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα αποτελέσουν τα πραγματικά κριτήρια αξιολόγησης των επόμενων εκθέσεων. Για την KYKNOS, το στοίχημα δεν είναι πλέον να αποδείξει ότι διαθέτει ESG στρατηγική. Είναι να αποδείξει ότι η στρατηγική αυτή παράγει μετρήσιμη αξία για το περιβάλλον, την κοινωνία και την ίδια την επιχείρηση.