Το μακρινό 1939 δύο Μικρασιάτες, ο Παντελής και ο Νίκος Κωνσταντινίδης αποκτούν τη βιοτεχνία ζυμαρικών «ΕΡΜΗΣ» στη Θεσσαλονίκη. Σχεδόν ένα αιώνα μετά η ΜΑΚΒΕΛ-EURIMAC, με έδρα πλέον το Κιλκίς, έχει μετεξελιχθεί σε έναν απ΄τους δυνατότερους παίκτες της εγχώριας μακαρονοβιομηχανίας, με ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης, νέα προϊόντα και ένα πρόγραμμα βιωσιμότητας που εφαρμόζει την βασική αρχή της κυκλικής οικονομίας στην πράξη, φέρνοντάς τη στο 5% των πιο βιώσιμων εταιριών παγκοσμίως σύμφωνα με το ECOVADIS.
Κυκλικότητα: Ο ρυζοφλοιός από παραπροϊόν σε βραχίονα ανάπτυξης
Το ταξίδι της βιωσιμότητας για την ΜΑΚΒΕΛ, ξεκινά ήδη από το 2013, πολύ πριν μπει στο λεξιλόγιο των επιχειρήσεων το «ESG». Η εταιρία ξεκίνησε με την κατασκευή της μονάδας καύσης βιομάζας, αντιλαμβανόμενη την αξία χρήσης των υπολειμμάτων της παραγωγής. Σήμερα το 70% της ενέργειας του εργοστασίου είναι η θερμική ενέργεια από την καύση του ρυζοφλοιού, ενώ το υπόλοιπο 30% αποτελεί ηλεκτρική ενέργεια από ΑΠΕ μέσω συμφωνίας με τους παρόχους της εταιρίας.
Η «δεύτερη ζωή» του ρυζοφλοιού δεν σταματά μόνο στην παραγωγή θερμικής ενέργειας. Ακόμα και η στάχτη που μένει ως παραπροϊόν έχει γίνει στη ΜΑΚΒΕΛ ένα προϊόν με σημασία προς πώληση. Σήμερα, η στάχτη που μένει πωλείται στη βιομηχανία του χάλυβα, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς της σε πυρίτιο, ενώ παράλληλα τα τελευταία δύο χρόνια γίνονται δοκιμές για πιθανή εντατική χρήση της στάχτης και στον αγροτικό τομέα.
Μια ποσότητα της στάχτης μεταβιβάστηκε σε αγρότες της περιοχής, οι οποίοι και την διέσπειραν στην καλλιέργειά τους και κατάφεραν να μειώσουν το ανθρακικό τους αποτύπωμα, καθώς ακριβώς αυτή η υψηλή περιεκτικότητα σε πυρίτιο δεσμεύει υγρασία με αποτέλεσμα να χρειάζονται λιγότερα ποτίσματα, ενώ παράλληλα παρατηρήθηκε πως η στάχτη λειτούργησε και ως λίπασμα λόγω των ανόργανων συστατικών που φέρει.
Η νοοτροπία της ΜΑΚΒΕΛ είναι κανένα συστατικό να μην πηγαίνει χαμένο, εξού και η διαδικασία της κυκλικότητας εφαρμόζεται σε κάθε στάδιο της παραγωγής. Εκτός από τον ρυζοφλοιό, αξιοποιούνται προς πώληση και τα πίτυρα που προκύπτουν από την άλεση του σκληρού σιταριού που χρησιμοποιείται στην παραγωγή, και πωλούνται στη βιομηχανία ζωοτροφών. Το ίδιο και τα ζυμάρια, που παράγονται από τη συνεχή παραγωγή, που κατευθύνονται επίσης προς τη βιομηχανία ζωοτροφών. Να σημειώσουμε, εδώ, ότι το εργοστάσιο του Κιλκίς λειτουργεί 24 ώρες, παράγοντας καθημερινά περίπου 2 τόνους προϊόντος.
Zero Waste to Landfill: Η ΜΑΚΒΕΛ έγινε η πρώτη εταιρία τροφίμων στην Ελλάδα σε Platinum επίπεδο
Η εταιρία έχει καταφέρει να εφαρμόσει ένα μοντέλο σχεδόν πλήρους εκτροπής αποβλήτων από την ταφή, οδηγώντας τα υλικά είτε σε ανακύκλωση είτε σε επαναχρησιμοποίηση και ενεργειακή αξιοποίηση. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: σύμφωνα με δημόσια στοιχεία της εταιρίας και σχετικά ρεπορτάζ, το 2024 το ποσοστό εκτροπής αποβλήτων άγγιξε το 99,98%. Με άλλα λόγια, σχεδόν τίποτα δεν καταλήγει σε ΧΥΤΑ.
Η επίδοση αυτή χάρισε στη μονάδα της EURIMAC–ΜΑΚΒΕΛ στο Κιλκίς την πιστοποίηση Zero Waste to Landfill σε επίπεδο Platinum, καθιστώντας την πρώτη εταιρία τροφίμων στην Ελλάδα που πετυχαίνει αυτή τη διάκριση. Πρόκειται για ένα πρότυπο που αξιολογεί όχι απλώς την ανακύκλωση, αλλά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο μια βιομηχανία αντιμετωπίζει τα απόβλητά της: αν δηλαδή τα θεωρεί «σκουπίδια» ή πρώτες ύλες με δεύτερη ζωή.
Η ίδια φιλοσοφία αποτυπώνεται και στη συσκευασία των προϊόντων. Σύμφωνα με τη στρατηγική της εταιρίας, τα υλικά συσκευασίας σχεδιάζονται έτσι ώστε να αποτελούνται από συνδυασμό ίδιων πολυμερών, κάτι που διευκολύνει ουσιαστικά την πλήρη ανακύκλωσή τους. Είναι μια τεχνική λεπτομέρεια που ο καταναλωτής πιθανότατα δεν θα προσέξει ποτέ στο ράφι, αλλά είναι ακριβώς αυτού του τύπου οι λεπτομέρειες που τελικά καθορίζουν αν μια βιομηχανία λειτουργεί πραγματικά με όρους κυκλικής οικονομίας ή αν απλώς χρησιμοποιεί τον όρο στις παρουσιάσεις της.
Η συνολική στρατηγική βιωσιμότητας της ΜΑΚΒΕΛ αποτιμήθηκε και από την ECOVADIS, η οποία κατέταξε την εταιρία στο κορυφαίο 5% των επιχειρήσεων παγκοσμίως σε επίπεδο συνολικής αξιολόγησης ESG, ενώ στον τομέα της φροντίδας των εργαζομένων βρέθηκε στο κορυφαίο 1%.
Social: Το αποτύπωμα πέρα από το εργοστάσιο
Για τη διοίκηση της ΜΑΚΒΕΛ, η βιωσιμότητα δεν σταματά στις ενεργειακές επενδύσεις και στα ποσοστά ανακύκλωσης. Συνδέεται άμεσα και με το κοινωνικό αποτύπωμα της εταιρίας στην περιοχή όπου δραστηριοποιείται εδώ και δεκαετίες. Στο Κιλκίς, όπου η βιομηχανία αποτελεί έναν από τους βασικούς εργοδότες της περιοχής, αυτή η σχέση είναι ιδιαίτερα έντονη.
Η φιλοσοφία που περιγράφει η ίδια η διοίκηση είναι η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής μέσα από δράσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των κατοίκων και δημιουργούν «κίνητρα ζωής για τους νέους». Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρία έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες δενδροφυτεύσεις στο πάρκο της Δοϊράνης, επιχειρώντας να αναβαθμίσει έναν δημόσιο χώρο με ιδιαίτερη περιβαλλοντική και συμβολική σημασία για την περιοχή.
Παράλληλα, στηρίζει τοπικούς συλλόγους, πολιτιστικές δράσεις και φεστιβάλ, επιδιώκοντας να διατηρήσει ενεργό τον κοινωνικό ιστό σε μια περιφερειακή περιοχή που, όπως πολλές στην Ελλάδα, βλέπει συχνά τους νέους να αναζητούν προοπτικές αλλού.
Στο πεδίο της διαφορετικότητας και της συμπερίληψης, η ΜΑΚΒΕΛ έχει υπογράψει τη Χάρτα Διαφορετικότητας, εντάσσοντας επίσημα τις αρχές ίσης μεταχείρισης και ίσων ευκαιριών στη λειτουργία της. Παράλληλα, έχει υλοποιήσει και δράσεις με εκπαιδευτικό πρόσημο, όπως η αποστολή tablets σε ακριτικά νησιά, επιχειρώντας να καλύψει, κατά το δυνατόν, το ψηφιακό χάσμα που παραμένει έντονο σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.