Τα μαγκρόβια θεωρούνται από τα πιο πολύτιμα παράκτια οικοσυστήματα στον κόσμο. Αναπτύσσονται σε τροπικές και υποτροπικές ακτές, σε συνθήκες υψηλής αλατότητας, χαμηλού οξυγόνου στο έδαφος και συνεχών μεταβολών της στάθμης του νερού.
.
Περισσότερα από 50 είδη δέντρων και θάμνων χαρακτηρίζονται ως «πραγματικά» μαγκρόβια, έχοντας αναπτύξει ιδιαίτερες προσαρμογές στις ρίζες και στα φύλλα τους ώστε να επιβιώνουν σε δύσκολες παράκτιες συνθήκες.
Η Dr. Amna Almansoori, θαλάσσια επιστήμονας στην Environment Agency Abu Dhabi, τονίζει στο CNN ότι τα συγκεκριμένα οικοσυστήματα προσφέρουν πολλαπλά οφέλη τόσο στη βιοποικιλότητα όσο και στους ανθρώπους.
Καταφύγιο για εκατοντάδες απειλούμενα είδη
Τα μαγκρόβια λειτουργούν ως βιότοποι για μεγάλο αριθμό ζώων και φυτών. Σε παγκόσμιο επίπεδο υποστηρίζουν τουλάχιστον 340 απειλούμενα είδη, παρέχοντας καταφύγιο και τροφή σε οργανισμούς που κυμαίνονται από θαλάσσια θηλαστικά έως πιθήκους.
Τα φύλλα τους, όταν πέφτουν στο έδαφος και αποσυντίθενται, δημιουργούν οργανική ύλη πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, υποστηρίζοντας ολόκληρες τροφικές αλυσίδες. Παράλληλα, οι πυκνές ρίζες τους σταθεροποιούν τα παράκτια εδάφη και περιορίζουν τη διάβρωση.
Φυσική προστασία από καταιγίδες και πλημμύρες
Τα μαγκρόβια λειτουργούν επίσης ως φυσικά αναχώματα. Η βλάστηση και το σύνθετο σύστημα ριζών μειώνουν την ταχύτητα των κυμάτων και μπορούν να περιορίσουν το ύψος των θαλάσσιων πλημμυρικών κυμάτων πριν φθάσουν στην ξηρά. Με αυτόν τον τρόπο, συμβάλλουν στην προστασία παράκτιων κοινοτήτων από καταιγίδες και πλημμύρες, ενώ παράλληλα συγκρατούν τα ιζήματα και ενισχύουν τη σταθερότητα των ακτών.
Τέσσερις φορές περισσότερο άνθρακα από ένα μέσο χερσαίο δάσος
Ιδιαίτερα σημαντικός είναι και ο ρόλος τους στην αποθήκευση άνθρακα. Σύμφωνα με στοιχεία της Mangrove Alliance που επικαλείται το CNN, τα μαγκρόβια μπορούν να απορροφούν και να αποθηκεύουν περισσότερο από τέσσερις φορές περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από ένα μέσο χερσαίο δάσος.
Παγκοσμίως εκτιμάται ότι αποθηκεύουν περίπου 21 δισ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα, με μέρος αυτού του άνθρακα να μπορεί να παραμένει δεσμευμένο για χιλιάδες χρόνια. «Από κλιματική άποψη, θα έλεγα ότι τα μαγκρόβια είναι ήρωες», σημειώνει η Almansoori.
Από 3.000 σε 17.600 εκτάρια
Η προστασία των μαγκρόβιων αποτελεί προτεραιότητα για το Άμπου Ντάμπι ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1960. Η ραγδαία αστικοποίηση που συνόδευσε την πετρελαϊκή ανάπτυξη είχε προκαλέσει απώλειες παράκτιας βλάστησης στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan είχε ξεκινήσει προγράμματα αποκατάστασης και φύτευσης, τα οποία αποτέλεσαν τη βάση της σημερινής πολιτικής προστασίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το CNN, η κάλυψη των μαγκρόβιων στο Άμπου Ντάμπι αυξήθηκε κατά 92% μεταξύ 1987 και 2022. Η Almansoori αναφέρει ότι η έκταση έχει αυξηθεί από περίπου 3.000 εκτάρια σε 17.600 εκτάρια.
Έξι εκατομμύρια σπόροι με drones
Η Abu Dhabi Mangrove Initiative εφαρμόζει αυτό που χαρακτηρίζει «επιστημονικά τεκμηριωμένη αποκατάσταση», χρησιμοποιώντας δεδομένα, χαρτογράφηση και παρακολούθηση για να εντοπίζει τις καταλληλότερες περιοχές φύτευσης.
Η πρωτοβουλία συμβάλλει στον εθνικό στόχο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για 100 εκατ. μαγκρόβια δέντρα έως το 2030. Μόνο το 2023 διανεμήθηκαν περισσότεροι από 6 εκατ. σπόροι μαγκρόβιων στο Άμπου Ντάμπι μέσω ειδικά προσαρμοσμένων drones. Κάθε drone μπορεί να μεταφέρει περίπου 6.000 σπόρους, διασκορπίζοντάς τους στη λάσπη των παλιρροϊκών περιοχών.
Η χρήση drones περιορίζει την ανάγκη παρουσίας μεγάλων ομάδων ανθρώπων σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, ενώ επιτρέπει την πρόσβαση σε απομακρυσμένες περιοχές που έχουν προηγουμένως επιλεγεί βάσει επιστημονικών δεδομένων.
Η κλιματική αλλαγή απειλεί και τα ίδια τα μαγκρόβια
Παρά τον ρόλο τους στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, τα μαγκρόβια απειλούνται και τα ίδια από τις συνέπειές της.
Τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί μικρή παγκόσμια ανάκαμψη, ωστόσο χώρες όπως η Μιανμάρ, η Ινδονησία και η Νιγηρία εξακολουθούν να καταγράφουν καθαρές απώλειες. Στο Άμπου Ντάμπι, παρά τη μεγάλη αύξηση της συνολικής έκτασης, τα μαγκρόβια εξακολουθούν να ταξινομούνται ως απειλούμενα λόγω των κινδύνων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.
Ένας από τους σημαντικότερους είναι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας. Όπως εξηγεί η Almansoori, υπερβολικά πολύ νερό μπορεί να «πνίξει» τα φυτά, ενώ πολύ λίγο νερό εμποδίζει την ανάπτυξή τους. Εάν η στάθμη της θάλασσας αυξηθεί γρηγορότερα από το ύψος των ιζημάτων πάνω στα οποία αναπτύσσονται, τα δέντρα κινδυνεύουν να παραμείνουν μόνιμα βυθισμένα.
Νέα έρευνα για τη ροή του νερού
Η Abu Dhabi Mangrove Initiative έχει ξεκινήσει νέο πρόγραμμα υδρολογικής αποκατάστασης με στόχο να προσδιορίσει τις βέλτιστες συνθήκες ροής του νερού για την υγεία των μαγκρόβιων. Το πρόγραμμα εξετάζει ποιες υδρολογικές συνθήκες μπορούν να στηρίξουν τη μακροπρόθεσμη ανάκαμψη υποβαθμισμένων περιοχών. Για την Almansoori, η αύξηση της έκτασης δεν αποτελεί από μόνη της επαρκές κριτήριο επιτυχίας.
Στόχος, όπως τονίζει, είναι η εξάπλωση των μαγκρόβιων να γίνεται με τρόπο που διασφαλίζει ότι τα οικοσυστήματα θα παραμένουν υγιή και λειτουργικά σε βάθος χρόνου, τόσο για τη βιοποικιλότητα όσο και για τους ανθρώπους και το κλίμα.
Πηγή: CNN
