Την αντίληψη ότι ο καφές robusta αποτελεί ασφαλή επιλογή για την προσαρμογή της παγκόσμιας παραγωγής καφέ στην κλιματική αλλαγή αμφισβητεί νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Sustainable Development. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, η ανθεκτικότητα του φυτού στη ζέστη έχει οδηγήσει σε υπερεκτίμηση της δυνατότητάς του να ανταποκριθεί σε ένα μεταβαλλόμενο κλίμα, παραβλέποντας την ευαισθησία του στην ξηρασία.
,
Ο Άαρον Ντέιβις, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ανώτερος ερευνητής για τις καλλιέργειες και την παγκόσμια αλλαγή στους Βασιλικούς Βοτανικούς Κήπους του Κιου, χαρακτήρισε «διαδικτυακό μύθο» τη γενικευμένη πεποίθηση περί μεγαλύτερης κλιματικής ανθεκτικότητας του robusta. Όπως εξήγησε, η επιστημονική γνώση δεν ερμηνεύθηκε σωστά, με αποτέλεσμα η συγκεκριμένη καλλιέργεια να παρουσιάζεται ως λύση για το μέλλον του κλάδου.
Η διάκριση είναι κρίσιμη: ο robusta αντέχει περισσότερο στη ζέστη από τον arabica, αλλά είναι ευάλωτος στην έλλειψη νερού. Επομένως, η αντοχή στις υψηλές θερμοκρασίες δεν αρκεί για να τεκμηριώσει την καταλληλότητά του σε περιοχές που αντιμετωπίζουν ξηρασία ή περιορισμένη διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων.
Η άρδευση πίσω από την εικόνα ανθεκτικότητας
Η έρευνα εντοπίζει αδυναμίες σε προηγούμενες αξιολογήσεις, μεταξύ των οποίων η αντιμετώπιση αρδευόμενων εκμεταλλεύσεων ως περιοχών με ιδανικές φυσικές συνθήκες καλλιέργειας. Με αυτόν τον τρόπο, η συμβολή της άρδευσης στην παραγωγή μπορεί να αποδοθεί λανθασμένα στην καταλληλότητα του κλίματος.
Σύμφωνα με τη μελέτη, περιοχές παραγωγής robusta στη Βραζιλία, στο Βιετνάμ και στην Ινδία δεν διαθέτουν επαρκώς κατάλληλες κλιματικές συνθήκες για την καλλιέργεια. Η άρδευση καλύπτει τις ανάγκες των φυτών σε νερό και στηρίζει την κερδοφορία των εκμεταλλεύσεων, συγκαλύπτοντας την ευαισθησία τους στην ξηρασία.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι αυτή η εξάρτηση εμπεριέχει κινδύνους τόσο για την οικονομική απόδοση όσο και, ενδεχομένως, για την επιβίωση των καλλιεργειών. Σε ορισμένες περιοχές, άλλωστε, οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρά προβλήματα πρόσβασης σε νερό για άρδευση.
Τα ευρήματα έχουν σημασία για ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα του καφέ. Δεκάδες εκατομμύρια σάκοι robusta διοχετεύονται κάθε χρόνο στις διεθνείς αγορές, κυρίως από το Βιετνάμ και τη Βραζιλία. Καθώς η ζήτηση αυξάνεται, η επανεκτίμηση των κλιματικών κινδύνων αφορά παραγωγούς, εμπόρους και καταναλωτές.
Η μελέτη υποστηρίζει ότι οι προηγούμενες εκτιμήσεις για την ανθεκτικότητα του robusta πρέπει να θεωρούνται, στην καλύτερη περίπτωση, προσωρινές. Κάθε επέκταση της παραγωγής χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη τις ευπάθειες του φυτού και τη διαθεσιμότητα νερού, αντί να βασίζεται αποκλειστικά στην ανοχή του στη ζέστη.
Για τη βιωσιμότητα του κλάδου, το βασικό ζήτημα είναι συνεπώς ευρύτερο από την επιλογή ανάμεσα σε robusta και arabica: αφορά το κατά πόσο η παραγωγή μπορεί να διατηρηθεί υπό αυξανόμενη πίεση στους φυσικούς πόρους. Όπως υπογραμμίζει ο Ντέιβις, η μακροπρόθεσμη επιβίωση της παγκόσμιας προσφοράς καφέ απαιτεί ουσιαστικές διαρθρωτικές και συστημικές αλλαγές.
Πηγή: Reuters, Oliver Griffin, 28 Αυγούστου 2026.
