Ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής των τελευταίων δεκαετιών στην Αττική βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη, με στόχο να κλείσει μια εκκρεμότητα πολλών ετών: την απουσία οργανωμένου δικτύου αποχέτευσης σε μεγάλο μέρος της Ανατολικής Αττικής.
.
Το συνολικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ ανέρχεται σε 1 δισ. ευρώ, με περίπου 260 εκατ. ευρώ σε εργολαβίες που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις 530 εκατ. ευρώ, έργα ύψους 470 εκατ. ευρώ σε φάση ωρίμανσης και παρεμβάσεις 255 εκατ. ευρώ σε διαδικασία δημοπράτησης. Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, από το συνολικό πρόγραμμα αναμένεται να ωφεληθούν περίπου μισό εκατομμύριο κάτοικοι.
Το σχέδιο παρουσιάστηκε σε ευρεία σύσκεψη στο ΥΠΕΝ, με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας, της διοίκησης της ΕΥΔΑΠ, βουλευτών και δημάρχων της Ανατολικής Αττικής. Πρόκειται για το μεγαλύτερο μέρος του δεκαετούς επενδυτικού προγράμματος της ΕΥΔΑΠ, συνολικού ύψους 2,5 δισ. ευρώ, καθώς σχεδόν το 39% των προβλεπόμενων επενδύσεων κατευθύνεται στην Ανατολική Αττική.
70 εργοτάξια και 450 χιλιόμετρα αγωγών
Η εικόνα στο πεδίο είναι ήδη εκτεταμένη. Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη εννέα εργολαβίες σε πέντε δήμους και συνολικά 70 σημεία παρέμβασης. Μέχρι σήμερα έχουν κατασκευαστεί περίπου 450 χιλιόμετρα αγωγών και 14.000 εξωτερικές διακλαδώσεις.
Η μεγαλύτερη πρόοδος καταγράφεται στον Δήμο Παλλήνης, όπου το έργο έχει φτάσει στο 77%, με 118 χιλιόμετρα αγωγών και 3.890 διακλαδώσεις. Ακολουθεί ο Δήμος Μαραθώνος με ποσοστό ολοκλήρωσης 75% και 156 χιλιόμετρα δικτύου, ενώ στα Γλυκά Νερά του Δήμου Παιανίας η πρόοδος βρίσκεται στο 72%.
Στη Ραφήνα και το Πικέρμι το έργο έχει ολοκληρωθεί κατά 51%, με 119 χιλιόμετρα αγωγών, ενώ στα Σπάτα και την Αρτέμιδα, όπου οι εργασίες βρίσκονται σε πιο πρώιμο στάδιο, η πρόοδος διαμορφώνεται στο 13%.
Ο τελικός σχεδιασμός προβλέπει συνολικά 1.500 χιλιόμετρα αγωγών και τρία Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων, βάζοντας τέλος στη μακροχρόνια εξάρτηση πολλών περιοχών από βόθρους. Η έλλειψη επαρκών υποδομών είχε οδηγήσει επί σειρά ετών και σε ευρωπαϊκές κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση της Ελλάδας με την κοινοτική νομοθεσία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων.
Τα δύο νέα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων
Κρίσιμο κομμάτι του προγράμματος αποτελούν τα δύο νέα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων που σχεδιάζονται για τη Ραφήνα και τον Μαραθώνα.Το ΚΕΛ Ραφήνας–Πικερμίου και Σπάτων–Αρτέμιδος, προϋπολογισμού 100 εκατ. ευρώ, θα εξυπηρετεί τους δύο δήμους, ενώ το ανακτημένο νερό θα μπορεί να χρησιμοποιείται για την άρδευση καλλιεργειών και χώρων πρασίνου.
Αντίστοιχα, το ΚΕΛ Μαραθώνα, ύψους 52,6 εκατ. ευρώ, θα εξυπηρετεί τον Δήμο Μαραθώνος και θα διαθέτει ανακτημένο νερό για γεωργικές χρήσεις, όπως θερμοκήπια, κηπευτικά και ανθοκαλλιέργειες.
Στόχος είναι οι διαγωνισμοί για την ανάδειξη των αναδόχων των δύο μονάδων να έχουν ολοκληρωθεί εντός του 2027 και η κατασκευή τους έως το 2030, οπότε προβλέπεται η πλήρης λειτουργία του συστήματος συλλογής και επεξεργασίας λυμάτων.
Το επόμενο κύμα έργων
Παράλληλα, το πρόγραμμα διευρύνεται σε νέες περιοχές της Ανατολικής Αττικής.
Στο Κίτσι του Δήμου Κρωπίας προβλέπεται έργο περίπου 20 εκατ. ευρώ, με τη σχετική μελέτη να αναμένεται να ολοκληρωθεί σε περίπου έναν χρόνο. Στα παράλια του Δήμου Σαρωνικού σχεδιάζεται παρέμβαση της τάξης των 200 εκατ. ευρώ, με στόχο την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανάθεσης σε περίπου δύο χρόνια.
Στο Καπανδρίτι, το έργο προϋπολογισμού 36 εκατ. ευρώ προετοιμάζεται για δημοπράτηση μέσα στο επόμενο εξάμηνο. Με τις παρεμβάσεις αυτές, το πρόγραμμα αποχέτευσης επεκτείνεται συνολικά σε οκτώ δήμους της Ανατολικής Αττικής.
Από τα λύματα στο νερό για άρδευση
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην αποχέτευση. Η ΕΥΔΑΠ σχεδιάζει να μετατρέψει το επεξεργασμένο νερό από τα νέα ΚΕΛ σε έναν πρόσθετο υδατικό πόρο για την Ανατολική Αττική, σε μια περίοδο κατά την οποία η λειψυδρία αυξάνει την πίεση στα διαθέσιμα αποθέματα.
Ο σχεδιασμός προβλέπει περισσότερα από 13.000 στρέμματα που θα μπορούν να αρδεύονται με ανακτημένο νερό και ένα δίκτυο άνω των 134 χιλιομέτρων. Η χρήση του νερού θα αφορά την άρδευση καλλιεργειών και χώρων πρασίνου, ενώ εξετάζεται και ο εμπλουτισμός του υπόγειου υδροφορέα των Μεσογείων.
Ήδη από το 2018 έχει εκπονηθεί master plan για την επαναχρησιμοποίηση νερού από τα ΚΕΛ της Ανατολικής Αττικής, ενώ την περίοδο 2019-2026 πραγματοποιήθηκαν πιλοτικές εφαρμογές σε ελαιώνες, αμπελώνες και καλλιέργειες κηπευτικών σε συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Όπως ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο στόχος είναι μια «ολιστική διαχείριση του νερού» που θα συνδέει ύδρευση, άρδευση και αποχέτευση, με τα έργα να αποκτούν πλέον ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για την καθημερινότητα των κατοίκων, αλλά και για την προσαρμογή της Αττικής στις αυξανόμενες πιέσεις από τη λειψυδρία.
