Η παρουσία των γυναικών στη Δικαιοσύνη συνεχίζει να ενισχύεται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις χώρες όπου οι γυναίκες αποτελούν πλέον τη συντριπτική πλειονότητα των επαγγελματιών δικαστών. Τα νέα στοιχεία της Eurostat, που δημοσιεύθηκαν με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Ποινικής Δικαιοσύνης, αποτυπώνουν μια σημαντική αλλαγή στη σύνθεση των δικαστικών σωμάτων, αναδεικνύοντας την πρόοδο που έχει σημειωθεί στον τομέα της ισότητας των φύλων.
.
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία δείχνουν ότι ο συνολικός αριθμός των επαγγελματιών δικαστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μειωθεί την τελευταία δεκαετία, γεγονός που αναδεικνύει τις διαφορετικές προσεγγίσεις που ακολουθούν τα κράτη-μέλη ως προς την οργάνωση των δικαστικών τους συστημάτων.
Οι γυναίκες αποτελούν πλέον την πλειονότητα- Στο 75,5% η Ελλάδα
Ακόμη πιο ενδιαφέροντα είναι τα στοιχεία για τη συμμετοχή των γυναικών στη Δικαιοσύνη. Η Eurostat καταγράφει ότι σχεδόν σε όλα τα κράτη-μέλη οι γυναίκες αποτελούν πλέον την πλειονότητα των επαγγελματιών δικαστών.
Η μοναδική εξαίρεση είναι η Ιρλανδία, όπου οι άνδρες εξακολουθούν να υπερτερούν αριθμητικά, αποτελώντας το 56,4% των δικαστών, έναντι 43,6% των γυναικών. Στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης βρίσκεται η Σλοβενία, όπου οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 81,4% του συνόλου των δικαστών. Ακολουθεί η Λετονία με 79,7%, ενώ ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό καταγράφεται και στην Ελλάδα, όπου οι γυναίκες αποτελούν το 75,5% των επαγγελματιών δικαστών.
Πρακτικά, στην ελληνική Δικαιοσύνη υπηρετούν 2.042 γυναίκες δικαστές, έναντι 662 ανδρών, στοιχείο που κατατάσσει τη χώρα στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης ως προς τη γυναικεία εκπροσώπηση στον συγκεκριμένο κλάδο.
Αντίθετα, στη Γερμανία η εικόνα είναι σχεδόν ισορροπημένη, καθώς οι γυναίκες αποτελούν το 50,7% των επαγγελματιών δικαστών, με 11.139 γυναίκες και 10.813 άνδρες.
Η ισότητα των φύλων περνά και από τους θεσμούς
Η αυξημένη συμμετοχή των γυναικών στη Δικαιοσύνη αποτελεί έναν από τους δείκτες που χρησιμοποιούνται ευρύτερα για την αξιολόγηση της ισότητας των φύλων στους δημόσιους θεσμούς. Στο πλαίσιο του πυλώνα Social του ESG, η ισόρροπη εκπροσώπηση σε θέσεις ευθύνης συνδέεται με τη διαφάνεια, τη θεσμική αξιοπιστία και τη συμπερίληψη.
Παρότι η αριθμητική υπεροχή των γυναικών δεν συνεπάγεται από μόνη της πλήρη ισότητα σε όλα τα επίπεδα της δικαστικής ιεραρχίας, τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν μια σαφή μεταβολή σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες, όταν τα ανώτερα δικαστικά αξιώματα αποτελούσαν κυρίως ανδρικό πεδίο.
Η δημοσίευση των στοιχείων συμπίπτει με τη Διεθνή Ημέρα Ποινικής Δικαιοσύνης, η οποία τιμάται κάθε χρόνο στις 17 Ιουλίου, ημερομηνία κατά την οποία υιοθετήθηκε το Καταστατικό της Ρώμης το 1998. Η διεθνής συνθήκη αποτέλεσε το θεμέλιο για τη δημιουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ICC), του μοναδικού μόνιμου διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου με καθολική αποστολή για τη δίωξη εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας.
Η μεγάλη εικόνα: Πανευρωπαϊκή μείωση των δικαστών
Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντιστοιχούσαν 15,7 επαγγελματίες δικαστές ανά 100.000 κατοίκους, έναντι 17,7 το 2014, γεγονός που καταγράφει μια σταδιακή μείωση του ανθρώπινου δυναμικού στα ευρωπαϊκά δικαστήρια.
Μεγάλες διαφορές εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών. Η Κροατία διαθέτει τη μεγαλύτερη αναλογία, με 43,3 δικαστές ανά 100.000 κατοίκους, ενώ ακολουθούν η Σλοβενία (40,2), το Λουξεμβούργο (36), η Βουλγαρία (35,4) και η Ρουμανία (35,3). Στον αντίποδα βρίσκονται η Ιρλανδία, με μόλις 3,6 δικαστές ανά 100.000 κατοίκους, η Αυστρία (4,3), η Ισπανία (6,2), η Τσεχία (6,7) και η Ιταλία (7,9).
Η εικόνα της Ελλάδας
Η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με περίπου 26 επαγγελματίες δικαστές ανά 100.000 κατοίκους, καταλαμβάνοντας μία από τις υψηλότερες θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών. Η εικόνα αυτή αντανακλά τη διαφορετική δομή του ελληνικού δικαστικού συστήματος σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου μεγαλύτερο μέρος των υποθέσεων διαχειρίζονται διαφορετικοί θεσμοί ή διοικητικοί μηχανισμοί.
