Νέα ευρωπαϊκή έρευνα για τη βία με βάση το φύλο καταγράφει υψηλά ποσοστά κακοποίησης σε ολόκληρη την ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενδοσυντροφική, ψυχολογική, οικονομική και διαδικτυακή βία.
.
Τα ευρήματα προέρχονται από τη δεύτερη πανευρωπαϊκή έρευνα με τίτλο «EU gender-based violence survey — Evidence for policy and practice», που υλοποιήθηκε από τη Eurostat, τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), βάσει περισσότερων από 114.000 συνεντεύξεων που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ Σεπτεμβρίου 2020 και Μαρτίου 2024.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, μία στις τρεις γυναίκες στην ΕΕ έχει υποστεί σωματική και/ή σεξουαλική βία. Η πλειονότητα των περιστατικών δεν καταγγέλλεται: μόνο το 6,1% των γυναικών ανέφερε στην αστυνομία σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση από σύντροφο και μόλις το 11,3% σε περιπτώσεις επίθεσης από μη σύντροφο. Ως βασικοί λόγοι μη καταγγελίας αναφέρονται η ντροπή, ο φόβος, η αυτοεπίρριψη ευθυνών και η έλλειψη εμπιστοσύνης στις αρχές.
Η έρευνα αναδεικνύει ότι η σεξουαλική βία συνδέεται συχνότερα με την απουσία ελεύθερης συναίνεσης παρά με άσκηση σωματικής βίας, με τις γυναίκες να έχουν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να βιαστούν μέσω εξαναγκασμού ή αδυναμίας άρνησης.
Η ψυχολογική και οικονομική ενδοσυντροφική βία καταγράφονται σε υψηλά ποσοστά. Το 29,9% των γυναικών δήλωσαν ότι έχουν υποστεί ψυχολογική βία από σύντροφο, ενώ το 12,7% ανέφεραν ότι τέτοιες συμπεριφορές ήταν συχνές. Επιπλέον, το 20,3% ανέφεραν οικονομική βία, όπως απαγόρευση εργασίας ή έλλειψη ελέγχου στα οικογενειακά οικονομικά.
Οι επιπτώσεις στην καθημερινότητα είναι σημαντικές. Το 9,8% υπέστησαν σωματικές βλάβες από σύντροφο και το 9,6% σημαντικές ψυχολογικές συνέπειες. Το 17,6% χρειάστηκε να απουσιάσουν από την εργασία τους και το 30,8% δεν μπορούσαν να εκτελέσουν οικιακές εργασίες λόγω της βίας. Το 25,8% κατέφυγαν σε φαρμακευτική αγωγή και το 17,1% σε αλκοόλ ή ναρκωτικά για να διαχειριστούν τον αντίκτυπο.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη βία κατά την παιδική ηλικία: το 32,9% των κοριτσιών ανέφεραν ότι υπέστησαν σωματική ή συναισθηματική βία από γονείς, ενώ όσες είχαν βιώσει σεξουαλική κακοποίηση ως παιδιά έχουν τρεις έως τέσσερις φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να υποστούν σεξουαλική βία ως ενήλικες.
Η ψηφιακή διάσταση της κακοποίησης παρουσιάζει αυξητικές τάσεις. Το 8,5% των γυναικών δήλωσαν ότι υπέστησαν διαδικτυακή καταδίωξη, το 7% των εργαζόμενων γυναικών ανέφεραν σεξουαλική παρενόχληση στο διαδίκτυο, ενώ το 10,2% δήλωσαν ότι ο σύντροφός τους παρακολουθούσε την τοποθεσία τους.
Η έκθεση επισημαίνει την ανάγκη ευθυγράμμισης νομοθεσίας, πολιτικής και πρακτικής με τις εμπειρίες των γυναικών. Παρά την ενίσχυση του νομικού πλαισίου σε επίπεδο ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της οδηγίας για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της επικύρωσης της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, τα ευρήματα δείχνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μέτρα για την πρόληψη, την προστασία και τη διασφάλιση πρόσβασης στη δικαιοσύνη.
Πηγή: FRA, EIGE, Eurostat
