Οι διαδοχικοί καύσωνες του καλοκαιριού του 2026 αλλάζουν τη στάση των Ευρωπαίων απέναντι στον κλιματισμό. Νέα έρευνα της YouGov σε έξι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες δείχνει ότι σημαντικό μέρος των πολιτών θεωρεί πλέον την προστασία από την ακραία ζέστη μεγαλύτερη προτεραιότητα από τον περιορισμό των πρόσθετων εκπομπών άνθρακα που μπορεί να προκαλέσει η ευρύτερη χρήση air conditioning.
.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία και Ισπανία και καταγράφει ισχυρή υποστήριξη για ευκολότερη πρόσβαση στον κλιματισμό. Μεταξύ 61% και 72% των ερωτηθέντων, ανάλογα με τη χώρα, τάσσονται υπέρ της εγκατάστασης κλιματιστικών ως στάνταρ εξοπλισμού στις νέες κατοικίες.
Ακόμη υψηλότερα, στο 65%-75%, κινούνται τα ποσοστά όσων υποστηρίζουν ότι πρέπει να γίνει ευκολότερη η εγκατάσταση συστημάτων κλιματισμού χωρίς την ανάγκη άδειας από τοπικές αρχές ή ιδιοκτήτες. Παράλληλα, το 52%-66% υποστηρίζει κρατικές επιδοτήσεις για την εγκατάσταση κλιματιστικών στα σπίτια.
Η πλήρης απαγόρευση της τεχνολογίας αποτελεί μειοψηφική θέση, καθώς μόλις το 4%-11% των ερωτηθέντων στις έξι χώρες τάσσεται υπέρ μιας τέτοιας επιλογής.
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα αφορά τη σύγκρουση ανάμεσα στην προστασία από τη ζέστη και στους κλιματικούς στόχους. Σε Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία και Ισπανία, 41%-48% θεωρεί ότι πρέπει να επιτραπεί και να ενθαρρυνθεί η ευρύτερη χρήση κλιματιστικών, ακόμη και εάν αυτό οδηγήσει σε υψηλότερες εκπομπές άνθρακα.
Αντίθετα, μεταξύ 20% και 33% δίνουν προτεραιότητα στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής, ακόμη και εάν αυτό σημαίνει μεγαλύτερη έκθεση του πληθυσμού στις επιπτώσεις των υψηλών θερμοκρασιών. Η Ιταλία εμφανίζεται περισσότερο διχασμένη, με 35% να προτάσσει την επέκταση του κλιματισμού και 32% τον περιορισμό των εκπομπών.
Μεγάλο χάσμα Βορρά και Νότου
Η χρήση κλιματιστικών παρουσιάζει τεράστιες διαφορές στην Ευρώπη. Στην Ιταλία, 63% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι διαθέτουν εγκατεστημένο ή φορητό κλιματιστικό και στην Ισπανία το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 58%.
Η εικόνα αλλάζει δραματικά προς τον βορρά. Στη Γαλλία κλιματισμό διαθέτει το 30%, στην Πολωνία το 23%, στη Γερμανία το 16%, ενώ στη Βρετανία μόλις 11%.
Οι διαφορές αυτές αποτυπώθηκαν έντονα κατά τους φετινούς καύσωνες. Μεταξύ όσων διαθέτουν κλιματισμό, 79%-85% δήλωσαν ότι κατάφεραν να διατηρήσουν το σπίτι τους σε ανεκτή θερμοκρασία. Αντίθετα, μεταξύ όσων δεν διαθέτουν air conditioning, το ποσοστό περιορίζεται στο 35%-47%.
Συνολικά, περισσότεροι από τους μισούς Γερμανούς δεν κατάφεραν να διατηρήσουν το σπίτι τους σε άνετη θερμοκρασία κατά τους πρόσφατους καύσωνες. Το ποσοστό έφτασε το 53% στη Γερμανία, 46% στη Βρετανία, 43% στην Πολωνία και 41% στη Γαλλία. Ακόμη και στην Ιταλία και την Ισπανία, όπου ο κλιματισμός είναι πολύ πιο διαδεδομένος, το 27%-28% ανέφερε αντίστοιχο πρόβλημα.
Το ζήτημα αποκτά και σαφή διάσταση δημόσιας υγείας. Το ποσοστό όσων ανησύχησαν για τη δική τους υγεία ή την υγεία κάποιου μέλους του νοικοκυριού κατά τη διάρκεια των καυσώνων κυμάνθηκε από 30% στη Βρετανία έως 52% στη Γαλλία.
Παράλληλα, η έρευνα δείχνει ότι το βασικό εμπόδιο στην εξάπλωση του κλιματισμού δεν είναι οι περιβαλλοντικές ανησυχίες αλλά το κόστος. Μεταξύ 51% και 75% όσων δεν διαθέτουν A/C αναφέρουν είτε το κόστος αγοράς και εγκατάστασης είτε το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος ως λόγο.
Η επίδραση στην κλιματική αλλαγή αναφέρεται πολύ λιγότερο συχνά: από μόλις 6%-17% στις περισσότερες χώρες έως 27% στη Γαλλία. Ακόμη και μεταξύ εκείνων που δηλώνουν ότι δεν θέλουν καθόλου κλιματισμό στο σπίτι τους, μόνο το 9%-22% επικαλείται την κλιματική αλλαγή, με τη Γαλλία να αποτελεί εξαίρεση στο 40%.
Η έρευνα καταγράφει όμως και μια δεύτερη πλευρά του προβλήματος: ακόμη και η κατοχή κλιματιστικού δεν εγγυάται προστασία όταν το κόστος χρήσης είναι υψηλό. Στην Ιταλία, τη Γαλλία και την Ισπανία, 14%-17% των ιδιοκτητών κλιματιστικών δήλωσαν ότι δεν μπορούσαν να τα χρησιμοποιήσουν όσο χρειαζόταν λόγω κόστους κατά τους πρόσφατους καύσωνες.
Ένα επιπλέον 18%-38% κατάφερε να χρησιμοποιήσει τον κλιματισμό όσο απαιτούνταν, αλλά δήλωσε ότι εξαιτίας των λογαριασμών θα χρειαστεί να περιορίσει άλλες δαπάνες.
Παρά τη σαφή στροφή υπέρ της ευκολότερης πρόσβασης σε air conditioning, οι Ευρωπαίοι δεν θεωρούν ότι αποτελεί τη μοναδική λύση. Σε όλες τις χώρες, περισσότεροι πολίτες τάσσονται υπέρ της προτεραιότητας σε εναλλακτικές λύσεις παθητικής ψύξης —όπως εξωτερικά σκίαστρα, καλύτερη μόνωση και ανακλαστικές στέγες— από όσους θεωρούν ότι ο κλιματισμός πρέπει να αποτελέσει την πρώτη επιλογή.
Η εικόνα που προκύπτει είναι χαρακτηριστική μιας νέας πρόκλησης για την κλιματική πολιτική στην Ευρώπη. Καθώς οι καύσωνες γίνονται συχνότεροι και εντονότεροι, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή αρχίζει να συγκρούεται με την προσπάθεια περιορισμού των εκπομπών.
Για εκατομμύρια Ευρωπαίους, το ερώτημα δεν είναι πλέον θεωρητικό. Όταν η θερμοκρασία στο σπίτι γίνεται ζήτημα υγείας, η άμεση προστασία από τη ζέστη φαίνεται να αποκτά μεγαλύτερο βάρος από το πρόσθετο ανθρακικό αποτύπωμα της ψύξης. Η πρόκληση για τις κυβερνήσεις είναι να αποφύγουν αυτό το δίλημμα, συνδυάζοντας ενεργειακά αποδοτικό κλιματισμό με καλύτερη μόνωση, σκίαση, σχεδιασμό κτιρίων και καθαρότερη ηλεκτροπαραγωγή.
Πηγή: YouGov, “What are European attitudes towards air conditioning?”, Matthew Smith, 25 Αυγούστου 2026.
