Η κλιματική αλλαγή απειλεί να αναδιαμορφώσει ριζικά τα οικοσυστήματα του πλανήτη, με χιλιάδες είδη φυτών να κινδυνεύουν να χάσουν σχεδόν ολοκληρωτικά τους φυσικούς τους βιότοπους έως το τέλος του αιώνα, σύμφωνα με νέα διεθνή επιστημονική μελέτη.
.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science και επικαλείται το Reuters, ανέλυσε περισσότερα από 67.000 είδη αγγειακών φυτών, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο 18% της παγκόσμιας χλωρίδας. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι από 7% έως 16% των ειδών αυτών ενδέχεται να χάσουν πάνω από το 90% της γεωγραφικής εξάπλωσής τους έως το 2100, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο εξαφάνισης.
Μεταξύ των ειδών που θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτα περιλαμβάνονται ορισμένα είδη ευκαλύπτων στην Αυστραλία, το σπάνιο Catalina ironwood της Καλιφόρνιας, αλλά και αρχέγονα φυτά όπως το bluish spike-moss, που προέρχεται από φυτική γενεαλογία άνω των 400 εκατομμυρίων ετών.
Οι ερευνητές ανέλυσαν εκατομμύρια καταγραφές φυτικών πληθυσμών και διαφορετικά σενάρια εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για την περίοδο 2081-2100, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η άνοδος της θερμοκρασίας, οι μεταβολές στις βροχοπτώσεις, η ξηρασία, οι πυρκαγιές και οι αλλαγές στη χρήση γης περιορίζουν ολοένα και περισσότερο τις κατάλληλες συνθήκες επιβίωσης για πολλά είδη.
Όπως εξηγούν οι επιστήμονες Junna Wang από το Yale και Xiaoli Dong από το University of California Davis, τα φυτά ουσιαστικά προσπαθούν να «ακολουθήσουν» το μετακινούμενο κλιματικό τους περιβάλλον, μετατοπιζόμενα βορειότερα ή σε μεγαλύτερα υψόμετρα. Ωστόσο, η μετακίνηση αυτή συχνά δεν επαρκεί, καθώς δεν αλλάζει μόνο η θερμοκρασία αλλά και το σύνολο των περιβαλλοντικών συνθηκών που απαιτούνται για την επιβίωσή τους.
Η μελέτη υπογραμμίζει επίσης ότι ακόμη και αν τα φυτά μπορούσαν θεωρητικά να μετακινηθούν ελεύθερα προς νέες περιοχές, τα ποσοστά εξαφάνισης θα παρέμεναν υψηλά. Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την αδυναμία μετακίνησης, αλλά κυρίως τη συνολική συρρίκνωση των κατάλληλων οικοτόπων λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Ιδιαίτερα ευάλωτες εμφανίζονται οι αρκτικές περιοχές, οι μεσογειακές ζώνες και τμήματα της δυτικής Αμερικής και της Αυστραλίας, όπου η αύξηση της ξηρασίας και των πυρκαγιών αναμένεται να επιδεινώσει περαιτέρω τις συνθήκες.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις δεν αφορούν μόνο τη βιοποικιλότητα. Τα φυτά αποτελούν τη βάση σχεδόν όλων των χερσαίων οικοσυστημάτων, απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα, σταθεροποιούν τα εδάφη και στηρίζουν την παραγωγή τροφίμων, ξυλείας και φαρμάκων. Εάν η φυτική κάλυψη μειωθεί σημαντικά, ο πλανήτης θα απορροφά λιγότερο CO2, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που θα εντείνει ακόμη περισσότερο την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Πηγή: Reuters
