Σημαντική εξέλιξη για τη λογοδοσία των επιχειρήσεων απέναντι στην κλιματική αλλαγή αποτελεί η απόφαση του Δικαστηρίου του Παρισιού, το οποίο έκρινε ότι η TotalEnergies οφείλει να γνωστοποιεί τους κλιματικούς κινδύνους που συνδέονται με τις εκπομπές από τη χρήση των πετρελαϊκών και φυσικού αερίου προϊόντων της και να παρουσιάσει σχέδιο αντιμετώπισής τους.
.
Η απόφαση θεωρείται μερική νίκη για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις που επιδιώκουν την εφαρμογή του γαλλικού νόμου του 2017 περί εταιρικής δέουσας επιμέλειας (duty of vigilance) και σε ζητήματα κλιματικής αλλαγής.
Το δικαστήριο, ωστόσο, δεν προχώρησε στην επιβολή δεσμευτικών επιχειρηματικών μέτρων, όπως ο περιορισμός των δραστηριοτήτων έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων στο εξωτερικό ή η υποχρεωτική υιοθέτηση συγκεκριμένων στόχων μείωσης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Καλύπτονται και οι κλιματικοί κίνδυνοι
Στην απόφασή του, το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι οι κλιματικοί κίνδυνοι στους οποίους μπορεί να συμβάλλει μια εταιρεία μέσω της δραστηριότητάς της εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας περί δέουσας επιμέλειας.
Όπως επισημαίνεται, ο νόμος δεν καθιστά τις επιχειρήσεις υπεύθυνες για την κλιματική αλλαγή συνολικά, αλλά απαιτεί από αυτές να ενεργούν με βάση τη θέση και τις επιπτώσεις της δραστηριότητάς τους, λαμβάνοντας τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης και διαχείρισης των σχετικών κινδύνων.
Στο πλαίσιο αυτό, η TotalEnergies καλείται να καταθέσει μέσα στους επόμενους έξι μήνες επικαιροποιημένο σχέδιο επαγρύπνησης (vigilance plan), το οποίο θα αξιολογηθεί από το δικαστήριο.
Διαφωνία για τις εκπομπές Scope 3
Η TotalEnergies είχε υποστηρίξει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ότι η νομοθεσία δεν θα έπρεπε να εφαρμόζεται στους κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη για τις λεγόμενες εκπομπές Scope 3, δηλαδή εκείνες που παράγονται από τη χρήση των καυσίμων της από τους τελικούς καταναλωτές.
Η υπόθεση είχε κατατεθεί το 2020 από συμμαχία περιβαλλοντικών οργανώσεων, μεταξύ των οποίων οι Association SHERPA, Notre Affaire à Tous, France Nature Environnement, καθώς και από τον Δήμο του Παρισιού. Οι προσφεύγοντες υποστήριξαν ότι η επιχειρηματική στρατηγική της TotalEnergies δεν συνάδει με τους στόχους για το κλίμα και παραβιάζει την υποχρέωση πρόληψης περιβαλλοντικών κινδύνων.
Η υπόθεση είχε αρχικά απορριφθεί ως απαράδεκτη το 2023, όμως η απόφαση αυτή ανατράπηκε σε δεύτερο βαθμό, επιτρέποντας την εξέταση της ουσίας της υπόθεσης.
Η απόφαση του γαλλικού δικαστηρίου έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής νομολογία για τις κλιματικές ευθύνες των πετρελαϊκών εταιρειών παρουσιάζει αντικρουόμενες εξελίξεις. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Shell, καθώς η ιστορική απόφαση ολλανδικού δικαστηρίου που υποχρέωνε την εταιρεία να μειώσει τις εκπομπές της ανετράπη σε δεύτερο βαθμό και εξετάζεται πλέον από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ολλανδίας.
Πηγή: Reuters
