Υποχρέωση να καταρτίσει δεσμευτικό σχέδιο μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με στόχο τις καθαρές μηδενικές εκπομπές έως το 2050, επέβαλε την Τετάρτη ολλανδικό δικαστήριο στο ολλανδικό κράτος, προκειμένου να προστατευτεί το νησί Bonaire από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η απόφαση χαρακτηρίστηκε από περιβαλλοντικές οργανώσεις ως ιστορική και με ευρύτερη σημασία για την κλιματική δικαιοσύνη.
.
Το δικαστήριο της Χάγης έδωσε στην Netherlands προθεσμία 18 μηνών για να παρουσιάσει ένα νομικά δεσμευτικό και ειδικά προσαρμοσμένο σχέδιο για τη Μποναίρ, κρίνοντας ότι τα υφιστάμενα εθνικά μέτρα δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσουν τις ιδιαίτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το νησί.
Η υπόθεση κατατέθηκε από την Greenpeace Netherlands εκ μέρους κατοίκων της Μποναίρ και θεωρείται από νομικούς ως μία από τις πρώτες που δοκιμάζουν στην πράξη τις υποχρεώσεις κρατών σε εθνικό επίπεδο, μετά την ευρωπαϊκή απόφαση-ορόσημο για το κλίμα το 2024 και τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου το 2025.
Κατά τη διάρκεια των ακροαματικών διαδικασιών, κάτοικοι του νησιού κατέθεσαν ότι η κλιματική αλλαγή έχει καταστήσει τις συνθήκες ζωής ολοένα και πιο δύσκολες, με υψηλότερες θερμοκρασίες και παρατεταμένη ξηρασία να πλήττουν τη γεωργία και την υγεία του πληθυσμού. Η Μποναίρ, πρώην ολλανδική αποικία που από το 2010 αποτελεί ειδικό δήμο της Ολλανδίας, έχει περίπου 20.000 κατοίκους, οι οποίοι είναι Ολλανδοί πολίτες.
Το δικαστήριο έκρινε ότι η ολλανδική κυβέρνηση παραβίασε τα ανθρώπινα δικαιώματα των κατοίκων του νησιού, ασκώντας διακριτική μεταχείριση εις βάρος τους, καθώς δεν είχε καταρτίσει ξεχωριστό σχέδιο για την αντιμετώπιση της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στη Μποναίρ. «Το κράτος δεν έλαβε επαρκή και έγκαιρα μέτρα για να προστατεύσει τους κατοίκους της Μποναίρ από τις αρνητικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής», ανέφερε ο προεδρεύων δικαστής.
Η Ολλανδή υπουργός Κλίματος δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα μελετήσει προσεκτικά την απόφαση, σημειώνοντας ότι, ακόμη και αν ασκηθεί έφεση, τα μέτρα που διατάχθηκαν από το δικαστήριο πρέπει να εφαρμοστούν στο μεταξύ.
Για τους κατοίκους του νησιού, η απόφαση είχε έντονη συναισθηματική φόρτιση. «Δεν είμαστε πλέον πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Υπάρχει ισότητα», δήλωσε κάτοικος της Μποναίρ έξω από το δικαστήριο, λίγο μετά την ανακοίνωση της ετυμηγορίας.
Η απόφαση ενισχύει τη δυναμική των κλιματικών προσφυγών διεθνώς και στέλνει σαφές μήνυμα ότι τα κράτη οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες ευαλωτότητες συγκεκριμένων περιοχών και κοινοτήτων, όταν σχεδιάζουν και εφαρμόζουν την κλιματική τους πολιτική.
Πηγή: Reuters
