Σε ένα ακόμη βήμα προς την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού εποπτικού πλαισίου, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) δημοσίευσε τις αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές για τη Διαδικασία Εποπτικής Εξέτασης και Αξιολόγησης (Supervisory Review and Evaluation Process – SREP) και τις εποπτικές ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων.
.
Οι νέες οδηγίες αποτελούν βασικό μέρος της στρατηγικής της EBA για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της συνοχής της τραπεζικής εποπτείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διατηρώντας παράλληλα υψηλά επίπεδα προστασίας της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Απλούστερο και πιο ευέλικτο εποπτικό πλαίσιο
Οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές μειώνουν κατά περίπου 30% τον συνολικό όγκο του υφιστάμενου κειμένου, περιορίζοντας τις επικαλύψεις και ενοποιώντας διαφορετικές οδηγίες σε ένα ενιαίο πλαίσιο.
Παράλληλα, ευθυγραμμίζονται με τις νέες απαιτήσεις του CRR III και της CRD VI, καθώς και με τις πιο πρόσφατες κανονιστικές εξελίξεις στον ευρωπαϊκό τραπεζικό τομέα.
Η EBA επισημαίνει ότι στόχος είναι οι εποπτικές αρχές να μπορούν να επικεντρώνουν περισσότερο την προσοχή τους στους ουσιαστικούς κινδύνους και λιγότερο στις γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Μεγαλύτερη έμφαση στους αναδυόμενους κινδύνους
Σημαντική καινοτομία του νέου πλαισίου αποτελεί η ενίσχυση της αξιολόγησης αναδυόμενων κινδύνων που ενδέχεται να επηρεάσουν τη σταθερότητα των τραπεζών.
Ειδικότερα, οι εποπτικές αρχές καλούνται να δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στους κινδύνους που σχετίζονται με:
- τους περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG) παράγοντες,
- τους κινδύνους που απορρέουν από τις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ICT),
- την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα,
- καθώς και τον κίνδυνο μεταβολής των πιστωτικών περιθωρίων σε δραστηριότητες εκτός χαρτοφυλακίου συναλλαγών (CSRBB).
Η προσέγγιση αυτή αντανακλά τη σταδιακή ενσωμάτωση των κινδύνων βιωσιμότητας στις βασικές διαδικασίες εποπτείας των ευρωπαϊκών τραπεζών.
Ενσωμάτωση του DORA
Οι νέες οδηγίες ενσωματώνουν επίσης τις απαιτήσεις του Κανονισμού για την Ψηφιακή Επιχειρησιακή Ανθεκτικότητα (DORA).
Έτσι, η αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με τις ψηφιακές υποδομές, την κυβερνοασφάλεια και τη λειτουργική ανθεκτικότητα θα αποτελεί πλέον οργανικό μέρος της διαδικασίας SREP.
Η EBA θεωρεί ότι η αυξανόμενη εξάρτηση των τραπεζών από ψηφιακές τεχνολογίες καθιστά αναγκαία μια πιο ολοκληρωμένη εποπτική προσέγγιση, η οποία να λαμβάνει υπόψη τόσο τους τεχνολογικούς όσο και τους επιχειρησιακούς κινδύνους.
Αναλογικότητα και καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων στοιχείων
Ένα ακόμη βασικό χαρακτηριστικό του νέου πλαισίου είναι η ενίσχυση της αρχής της αναλογικότητας.
Οι εποπτικές αξιολογήσεις θα προσαρμόζονται περισσότερο στο μέγεθος, το επιχειρηματικό μοντέλο και το προφίλ κινδύνου κάθε πιστωτικού ιδρύματος.
Παράλληλα, οι εποπτικές αρχές καλούνται να αξιοποιούν περισσότερο τις ήδη διαθέσιμες πληροφορίες, περιορίζοντας τις περιττές απαιτήσεις υποβολής στοιχείων και εξοικονομώντας εποπτικούς πόρους.
Σαφέστερη σύνδεση αξιολόγησης και εποπτικών μέτρων
Οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές εισάγουν επίσης ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο κλιμάκωσης των εποπτικών παρεμβάσεων.
Η EBA επιδιώκει να υπάρχει σαφέστερη σύνδεση μεταξύ των διαπιστώσεων των εποπτών και των μέτρων που επιβάλλονται στις τράπεζες, καθώς και μεγαλύτερη διαφάνεια στην επικοινωνία των αποτελεσμάτων της διαδικασίας SREP.
Παράλληλα, αποσαφηνίζεται η αλληλεπίδραση μεταξύ των απαιτήσεων Πυλώνα 1 και Πυλώνα 2, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής του λεγόμενου output floor, το οποίο περιορίζει την απόκλιση μεταξύ εσωτερικών μοντέλων και τυποποιημένων υπολογισμών κεφαλαιακών απαιτήσεων.
Ενιαίο πλαίσιο εποπτείας
Η νέα έκδοση των οδηγιών ενοποιεί τις μέχρι σήμερα ξεχωριστές κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση των κινδύνων ICT και ενσωματώνει τις νέες απαιτήσεις που εισήγαγε η CRD VI, όπως η εποπτεία υποκαταστημάτων τραπεζών τρίτων χωρών.
Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα ενιαίο και πιο συνεκτικό εποπτικό πλαίσιο, το οποίο αναμένεται να διευκολύνει τόσο τις εποπτικές αρχές όσο και τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα.
Εφαρμογή από το 2027
Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές θα τεθούν σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Ωστόσο, η EBA ενθαρρύνει τις αρμόδιες εθνικές εποπτικές αρχές να αρχίσουν να ενσωματώνουν τις νέες πρακτικές ήδη από τους επόμενους κύκλους εποπτικού σχεδιασμού, ώστε η μετάβαση στο νέο πλαίσιο να γίνει ομαλά.
Η αναθεώρηση των οδηγιών αποτελεί το τρίτο σημαντικό βήμα της πρωτοβουλίας της EBA «Simplifying to strengthen», η οποία στοχεύει στη δημιουργία ενός πιο αποτελεσματικού, συνεκτικού και σύγχρονου ευρωπαϊκού συστήματος τραπεζικής εποπτείας.
Πηγή: European Banking Authority (EBA).
