Νέο πλαίσιο διαφάνειας για το ενεργειακό και υδατικό αποτύπωμα των data centers προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει τις πιέσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα και στους υδάτινους πόρους της Ευρώπης.
.
Η Κομισιόν παρουσίασε στις 21 Σεπτεμβρίου κοινό ευρωπαϊκό σύστημα αξιολόγησης και σήμανσης των data centers, το οποίο θα καλύπτει εγκαταστάσεις με ισχύ τουλάχιστον 500 kW. Στόχος είναι να καταστούν περισσότερο διαφανείς οι επιδόσεις τους ως προς την κατανάλωση ενέργειας και νερού και να ενισχυθεί η βιώσιμη ενσωμάτωσή τους στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.
Το νέο σύστημα δεν θέτει, σε αυτή τη φάση, ανώτατα όρια στην κατανάλωση ενέργειας ή νερού και δεν υποχρεώνει τα data centers να δημοσιοποιούν τη συνολική τους κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Θα απαιτεί, όμως, από τους operators να παρέχουν στοιχεία για την ενεργειακή και υδατική αποδοτικότητα των εγκαταστάσεών τους, τα οποία θα αποτυπώνονται σε κοινή ευρωπαϊκή ηλεκτρονική ετικέτα.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη σχέση μεταξύ κατανάλωσης νερού και των πραγματικών συνθηκών στην περιοχή όπου βρίσκεται κάθε data center. Οι operators θα πρέπει να παρέχουν πληροφορίες για το επίπεδο water stress στην τοπική περιοχή, ώστε η ίδια ποσότητα κατανάλωσης νερού να μπορεί να αξιολογείται διαφορετικά ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των τοπικών υδάτινων πόρων.
Το σύστημα θα εξετάζει επίσης κατά πόσο οι εγκαταστάσεις μπορούν να συνεισφέρουν στο ευρύτερο ενεργειακό σύστημα, για παράδειγμα μέσω της επαναχρησιμοποίησης της απορριπτόμενης θερμότητας, της χρήσης καθαρής ενέργειας ή της παροχής ευελιξίας στο δίκτυο. Η στρατηγική της Επιτροπής προβλέπει ότι η ευρωπαϊκή αξιολόγηση θα καλύπτει ενεργειακή αποδοτικότητα, υδατική αποδοτικότητα, χρήση καθαρής ενέργειας, αξιοποίηση waste heat και flexibility.
Η νέα πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει μεγάλη αύξηση της υπολογιστικής της ισχύος, ώστε να υποστηρίξει την ανάπτυξη της AI και να ενισχύσει την τεχνολογική της κυριαρχία. Η επίσημη στρατηγική της Επιτροπής προβλέπει τριπλασιασμό της δυναμικότητας των ευρωπαϊκών data centers έως το 2035.
Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, η εγκατεστημένη δυναμικότητα των data centers στην ΕΕ αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί ήδη έως το 2030, φθάνοντας περίπου τα 28 GW από 12 GW το 2025. Τα data centers αντιπροσωπεύουν σήμερα περίπου 2,5% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ.
Η ταχεία αυτή επέκταση δημιουργεί ένα δύσκολο ενεργειακό και περιβαλλοντικό ισοζύγιο. Από τη μία πλευρά, οι Βρυξέλλες θεωρούν τις ψηφιακές υποδομές κρίσιμες για την ανταγωνιστικότητα, την AI και τη μείωση της εξάρτησης από αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες. Από την άλλη, η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να επιβαρύνει τα δίκτυα και, ανάλογα με το ενεργειακό μείγμα, να αυξήσει τις εκπομπές, ενώ οι ανάγκες ψύξης δημιουργούν πρόσθετη πίεση στο νερό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει το νέο rating scheme ως ενδιάμεσο βήμα προς αυστηρότερους κανόνες. Την ίδια ημέρα ξεκίνησε 12 εβδομάδων δημόσια διαβούλευση για την ενδεχόμενη θέσπιση υποχρεωτικών ελάχιστων προτύπων ενεργειακής απόδοσης για τα data centers. Η διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 14 Δεκεμβρίου 2026, ενώ η σχετική νομοθετική πρόταση προγραμματίζεται για το δεύτερο τρίμηνο του 2027.
Η κατεύθυνση αυτή σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή «ετικέτα» μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μελλοντικά minimum performance standards, τα οποία θα καθορίζουν πλέον όχι μόνο τι πρέπει να δημοσιοποιεί ένα data center, αλλά και ποια επίπεδα αποδοτικότητας ενδέχεται να απαιτούνται για τη λειτουργία του στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το πακέτο εντάσσεται στην Energy Efficiency Directive, η οποία είχε ήδη δημιουργήσει την πρώτη βάση reporting για την ενεργειακή απόδοση και το υδατικό αποτύπωμα των data centers. Η Κομισιόν χρησιμοποιεί πλέον τα δεδομένα αυτά για τη δημιουργία του κοινού συστήματος αξιολόγησης.
Το νέο καθεστώς αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή στην ευρωπαϊκή πολιτική για την τεχνητή νοημοσύνη: η συζήτηση μετακινείται σταδιακά από το πόσο γρήγορα μπορεί να αυξηθεί η υπολογιστική ισχύς στο πού και με ποιο ενεργειακό και υδατικό κόστος μπορεί να αναπτυχθεί.
Για operators και επενδυτές, η ενεργειακή αποδοτικότητα, η πρόσβαση σε νερό, η δυνατότητα αξιοποίησης της απορριπτόμενης θερμότητας και η σχέση μιας εγκατάστασης με το τοπικό ηλεκτρικό σύστημα αποκτούν έτσι μεγαλύτερη βαρύτητα στην αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας ενός project.
Η πρόκληση για την ΕΕ είναι να επιτύχει ταυτόχρονα δύο στόχους που μπορεί να βρίσκονται σε ένταση μεταξύ τους: να αναπτύξει γρήγορα την υποδομή που χρειάζεται για την AI και την ψηφιακή οικονομία και, παράλληλα, να αποτρέψει αυτή την ανάπτυξη από το να μετατραπεί σε νέα πηγή πίεσης για την ενέργεια, το νερό και τους κλιματικούς στόχους.
Πηγή: Reuters,
