Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει σημαντικές αλλαγές στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS), με στόχο να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες, επιβραδύνοντας τον ρυθμό μείωσης των εκπομπών και επεκτείνοντας τη χορήγηση δωρεάν δικαιωμάτων CO₂.
.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, οι προτάσεις, που αναμένεται να παρουσιαστούν στις 17 Ιουλίου, αποσκοπούν στην προσαρμογή του ETS στον νέο στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μείωση των καθαρών εκπομπών κατά 90% έως το 2040, ενώ παράλληλα επιχειρούν να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες κρατών-μελών και βιομηχανίας για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ένα από τα βασικά μέτρα που εξετάζονται είναι η παράταση της λειτουργίας του συστήματος πέραν του 2039, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να συνεχίσουν να εκπέμπουν CO₂ και κατά τη δεκαετία του 2040, αντί για τη σταδιακή ουσιαστική κατάργηση των εκπομπών που προβλέπει το ισχύον πλαίσιο.
Παράλληλα, η Επιτροπή σχεδιάζει να αυξήσει τον αριθμό των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών που λαμβάνει η βιομηχανία, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιχειρήσεις θα επενδύουν στην απανθρακοποίηση των παραγωγικών τους δραστηριοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και η παράταση της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων στις επιχειρήσεις που υπάγονται στον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), παρότι το ισχύον σχέδιο προέβλεπε την πλήρη κατάργησή τους έως το 2034.
Η Επιτροπή προτίθεται επίσης να τροποποιήσει τους κανόνες που καθορίζουν τον αριθμό των δωρεάν δικαιωμάτων με βάση την παραγωγή θερμότητας και τη χρήση καυσίμων. Σύμφωνα με τον Ευρωπαίο αξιωματούχο που επικαλείται το Reuters, η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να προσφέρει στη βιομηχανία επιπλέον δωρεάν δικαιώματα αξίας περίπου 6 δισ. ευρώ.
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη η μείωση του λεγόμενου «γραμμικού συντελεστή μείωσης» (linear reduction factor), ο οποίος σήμερα επιβάλλει ετήσια μείωση των εκπομπών κατά 4,3% για τις εγκαταστάσεις που συμμετέχουν στο ETS. Η αλλαγή θα επιβραδύνει τον απαιτούμενο ρυθμό περιορισμού των εκπομπών.
Παράλληλα, οι εθνικές κυβερνήσεις θα κληθούν να κατευθύνουν μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων CO₂ σε επενδύσεις που στηρίζουν τις βιομηχανίες οι οποίες επιβαρύνονται από το κόστος των εκπομπών.
Η Επιτροπή εξετάζει επίσης την παράταση της λειτουργίας του Ταμείου που χρηματοδοτεί την ενεργειακή μετάβαση των φτωχότερων κρατών-μελών μέσω των εσόδων του ETS, ικανοποιώντας σχετικό αίτημα χωρών όπως η Πολωνία.
Οι προτάσεις παραμένουν υπό διαμόρφωση και ενδέχεται να τροποποιηθούν πριν από την επίσημη παρουσίασή τους. Στη συνέχεια θα πρέπει να εγκριθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη, διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες. Μεταξύ των θεμάτων που εξακολουθούν να εξετάζονται είναι και ο τρόπος ενσωμάτωσης διεθνών πιστώσεων άνθρακα (carbon offsets) στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών.
