Ομοσπονδιακός δικαστής στο Τέξας έκρινε αντισυνταγματικό τον πολιτειακό νόμο που προέβλεπε «μαύρη λίστα» για χρηματοοικονομικές εταιρείες οι οποίες ενσωματώνουν κριτήρια ESG (Περιβάλλον, Κοινωνία, Διακυβέρνηση) στις επενδυτικές τους αποφάσεις, ανοίγοντας τον δρόμο για αμφισβητήσεις παρόμοιων ρυθμίσεων σε άλλες Πολιτείες των ΗΠΑ.
.
Ο νόμος, γνωστός ως Energy Discrimination Elimination Act και ψηφισμένος το 2021, υποχρέωνε κρατικές υπηρεσίες και τοπικές αρχές να διακόπτουν σχέσεις και να αποεπενδύουν από εταιρείες που αρνούνταν να επενδύσουν σε ορισμένες πετρελαϊκές και αεριοπαραγωγικές επιχειρήσεις. Στο στόχαστρο είχαν βρεθεί μεταξύ άλλων η BlackRock, η HSBC, η BNP Paribas και η Danske Bank.
Το δικαστήριο έκρινε ότι η ρύθμιση παραβιάζει την Πρώτη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος περί ελευθερίας του λόγου, καθώς τιμωρεί επιχειρήσεις για τη στάση τους απέναντι στα ορυκτά καύσιμα και για τη συμμετοχή τους σε οργανισμούς που αντιτίθενται στη χρήση τους. Η Πολιτεία του Τέξας έχει ανακοινώσει ότι θα ασκήσει έφεση.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απόφαση δημιουργεί «οδικό χάρτη» για νομικές προσφυγές κατά παρόμοιων νόμων σε Πολιτείες όπως η Οκλαχόμα, το Κεντάκι, η Δυτική Βιρτζίνια, το Τενεσί και η Γιούτα. Σύμφωνα με στοιχεία της Pleiades Strategy, 26 σχετικές πρωτοβουλίες βρίσκονται σήμερα σε διάφορα στάδια εξέλιξης, ενώ από το 2022 συνολικά 391 προτάσεις νόμων κατά του ESG δεν κατάφεραν να εγκριθούν.
Οι υποστηρικτές των anti-ESG ρυθμίσεων τις παρουσιάζουν ως μέτρο προστασίας της ενεργειακής βιομηχανίας. Αντίθετα, επικριτές υποστηρίζουν ότι πρόκειται για πολιτικά υποκινούμενες παρεμβάσεις που δημιουργούν «αποτρεπτικό αποτέλεσμα» (chilling effect) στους επενδυτές.
Η συζήτηση εξελίσσεται σε μια περίοδο αυξανόμενου οικονομικού κόστους από την κλιματική αλλαγή. Η Munich Re εκτίμησε ότι οι ζημιές από φυσικές καταστροφές ανήλθαν το 2025 σε $224 δισ., ενώ μόνο οι πυρκαγιές στο Λος Άντζελες προκάλεσαν απώλειες περίπου $53 δισ., εκ των οποίων ασφαλισμένες ήταν περίπου $40 δισ.. Παράλληλα, μεγάλες επιχειρήσεις επανεξετάζουν στρατηγικές μετάβασης, με τη Stellantis να καταγράφει απομείωση επενδύσεων σε ηλεκτρικά οχήματα ύψους $27 δισ., οδηγώντας τη μετοχή της σε πτώση 30%.
Νομικοί και αναλυτές βιώσιμης χρηματοδότησης υποστηρίζουν ότι η απόφαση ενισχύει την άποψη πως η διαχείριση κλιματικών και ESG κινδύνων συνάδει με το θεσμικό καθήκον (fiduciary duty) των επενδυτών και δεν συνιστά πολιτική τοποθέτηση.
Πηγή: Reuters
