Σε 914,4 εκατ. ευρώ υπολογίζει το Green Tank την επιβάρυνση της ελληνικής χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από την πρόσθετη χρήση φυσικού αερίου για εξαγωγές την περίοδο Ιανουαρίου 2024 – Ιουλίου 2026.
.
Σύμφωνα με την ανάλυση «Εξαγωγές ηλεκτρισμού από ορυκτό αέριο: το κόστος για την ελληνική αγορά και το κλίμα», την οποία υπογράφει ο επικεφαλής αναλυτής πολιτικής του Green Tank Νίκος Μάντζαρης, η επιπλέον παραγωγή από μονάδες αερίου οδήγησε τη μέση τιμή της Αγοράς Επόμενης Ημέρας (DAM) κατά 6,23 ευρώ/MWh υψηλότερα.
Η μελέτην επισημαίνει ότι το κόστος αυτό αφορ’α ολόκληρη την εγχώρια κατανάλωση και όχι μόνο τις ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που κατευθύνθηκαν στο εξωτερικό. Δεδομένης της στενής σύνδεσης των τιμών χονδρικής με τη λιανική αγορά, η επιβάρυνση περνά τελικά και στους λογαριασμούς των καταναλωτών.
Για το διάστημα έως τον Ιούνιο του 2026, ώστε η σύγκριση να γίνεται με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η εκτιμώμενη επιβάρυνση φθάνει τα 889,4 εκατ. ευρώ. Υπερβαίνει δηλαδή το σωρευτικό όφελος των 821,2 εκατ. ευρώ που είχε καταγράψει την ίδια περίοδο το εμπορικό ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Ελλάδα έγινε καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας το 2024, αρκετά νωρίτερα από την περίοδο 2032 – 2035 που προέβλεπε το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα.
Οι καθαρές εξαγωγές δεκαπλασιάστηκαν το 2025 σε σύγκριση με το 2024. Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2026 έφθασαν τις 5.243,6 GWh, ποσότητα κατά 74% μεγαλύτερη από το σύνολο του προηγούμενου έτους.
Από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, η αξία των εξαγωγών ξεπέρασε εκείνη των εισαγωγών στους 23 από τους 30 μήνες. Το σωρευτικό εμπορικό όφελος διαμορφώθηκε στα 821,2 εκατ. ευρώ, από 121,5 εκατ. το 2024, 261,8 εκατ. το 2025 και 437,8 εκατ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2026.
Το Green Tank σημειώνει, ωστόσο, ότι η θετική εικόνα του εμπορικού ισοζυγίου δεν αποτυπώνει την επίδραση που έχει στην ελληνική αγορά η λειτουργία των μονάδων αερίου για την κάλυψη της ζήτησης γειτονικών χωρών.
Το 35,8% της παραγωγής προερχόταν από αέριο
Τα στοιχεία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας που επεξεργάστηκε η δεξαμενή σκέψης δείχνουν ότι, κατά τις ώρες στις οποίες η Ελλάδα ήταν καθαρά εξαγωγική, το μέσο μερίδιο του φυσικού αερίου στο εγχώριο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής έφθανε το 35,8%.
Σε μηνιαία βάση κυμάνθηκε από 20,5% τον Απρίλιο του 2025 έως 49,5% τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους. Οι εξαγωγές, επομένως, δεν καλύπτονταν μόνο από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αλλά σε σημαντικό βαθμό και από μονάδες αερίου.
Η ανάλυση εκτιμά ότι, εάν το αέριο χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά για την κάλυψη της εγχώριας ζήτησης και των αναγκών καθοδικής εφεδρείας, η παραγωγή του θα ήταν κατά 6,56 TWh χαμηλότερη. Η ποσότητα αντιστοιχεί στο 11,4% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής από αέριο κατά την εξεταζόμενη περίοδο.
Σε αυτό το υποθετικό σενάριο, η μέση τιμή της DAM θα ήταν χαμηλότερη κατά 6,23 ευρώ/MWh ή κατά 6,2%. Ειδικά στο επτάμηνο του 2026, θα είχε διαμορφωθεί στα 87,6 ευρώ/MWh αντί των πραγματικών 94,9 ευρώ/MWh.
Οι υψηλότερες μηνιαίες επιβαρύνσεις εντοπίζονται τον Νοέμβριο του 2024, με 75,3 εκατ. ευρώ, τον Ιανουάριο του 2026, με 67 εκατ., και τον Φεβρουάριο του 2025, με 58,2 εκατ. ευρώ.
Το σενάριο αντικατάστασης με ΑΠΕ
Η μελέτη εξετάζει και ένα δεύτερο υποθετικό σενάριο, στο οποίο οι εξαγωγές διατηρούνται στα πραγματικά τους επίπεδα, αλλά η ηλεκτρική ενέργεια που παρήχθη από αέριο αντικαθίσταται από ισόποση πρόσθετη παραγωγή ΑΠΕ.
Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα πάντα με το Green Tank, η μέση χονδρεμπορική τιμή θα ήταν χαμηλότερη κατά 7,24 ευρώ/MWh ή κατά 7,2% την περίοδο των 31 μηνών. Για το επτάμηνο του 2026 θα είχε περιοριστεί στα 85,8 ευρώ/MWh, έναντι 94,9 ευρώ/MWh.
Το όφελος για την ελληνική αγορά υπολογίζεται σε 1,065 δισ. ευρώ, ενώ το εμπορικό ισοζύγιο θα παρέμενε θετικό κατά 605,4 εκατ. ευρώ έως τον Ιούνιο του 2026. Τα έσοδα των παραγωγών από τις εξαγωγές θα ήταν πάντως χαμηλότερα κατά 215,7 εκατ. ευρώ, λόγω της πτώσης της χονδρεμπορικής τιμής.
Κατά το Green Tank, μεγάλο μέρος της πρόσθετης παραγωγής ΑΠΕ που απαιτεί το συγκεκριμένο σενάριο θα μπορούσε να είχε εξασφαλιστεί εάν υπήρχαν επαρκείς υποδομές αποθήκευσης. Την εξεταζόμενη περίοδο οι περικοπές πράσινης ενέργειας ανήλθαν σε 4,5 TWh.
Οι εκπομπές και η μεθοδολογία
Η πρόσθετη παραγωγή από αέριο για εξαγωγές συνδέεται βάσει την υπολογισμών της μελέτης με 2,6 εκατ. τόνους ειπλέον εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Για την εκτίμηση της επίδρασης στις τιμές χρησιμοποιήθηκε μοντέλο μηχανικής μάθησης Extra Trees, το οποίο εκπαιδεύτηκε με 18.960 ωριαίες παρατηρήσεις της περιόδου Ιανουαρίου 2024 – Φεβρουαρίου 2026. Το μοντέλο λαμβάνει υπόψη 14 μεταβλητές, μεταξύ των οποίων η παραγωγή ανά τεχνολογία, οι καθαρές εξαγωγές, η εγχώρια ζήτηση, οι τιμές του TTF και το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών.
Τα ποσά, συνεπώς, αποτελούν εκτιμήσεις που προκύπτουν από την προσομοίωση δύο υποθετικών σεναρίων και όχι καταγεγραμμένες χρηματικές ροές. Τα ποσά συνεπώς αποτελούν εκτιμήσεις που προκύπτουν από την προσομοίωση δύο υποθετικών σεναρίων και οχι καταγεγγραμμένος χρηματικές ροές. Με βάση τα ευρήματα του, το Green Tank υποστηρίζει ότι η ενεργειακή πολιτική πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην ανάπτυξη ΑΠΕ και αποθηκεύσης, αντί στην περαιτέρω επέκταση των μονάδων φυσικού αερίου με εξαγωγικό προσανατολισμό.
