Η βιώσιμη ανάπτυξη και η μετάβασή της από τη στρατηγική στην πράξη, βρέθηκαν στο επίκεντρο δύο θεματικών συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν στο Hellenic Growth Agora, του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου, στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
.
Συγκεκριμένα, στη συζήτηση «Βιώσιμη Γαλάζια Ανάπτυξη: Χτίζοντας τους Λιμένες του Μέλλοντος» αναδείχθηκαν οι προϋποθέσεις για τη βιώσιμη μετάβαση των ελληνικών λιμένων, με έμφαση στις αναγκαίες επενδύσεις σε υποδομές, την ηλεκτροδότηση των πλοίων από τη στεριά (Onshore Power Supply – OPS) και την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.
Παράλληλα, στο πάνελ «Μετατρέποντας το ESG σε επιχειρησιακή αξία», η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ανάγκη η βιωσιμότητα να υπερβεί το επίπεδο της κανονιστικής συμμόρφωσης και του reporting και να ενσωματωθεί στον πυρήνα της επιχειρηματικής λειτουργίας, λειτουργώντας ως μοχλός ανθεκτικότητας, ανταγωνιστικότητας και δημιουργίας μετρήσιμης αξίας. Ο Γενικός Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Μανώλης Κουτουλάκης, υπογράμμισε ότι η πράσινη μετάβαση δεν πρέπει να αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά να συνδέεται με την ανταγωνιστικότητα των λιμένων, της ναυτιλίας και της ελληνικής οικονομίας.
Όπως τόνισε, οι επενδύσεις για τη μετάβαση οφείλουν να στηριχθούν και σε πόρους που ήδη καταβάλλονται από τις θαλάσσιες μεταφορές στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (Emissions Trading System – ETS), ώστε μέρος τους να επενδύεται στην ίδια αλυσίδα αξίας. «Μαζί με το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο φιλοδοξούμε να διαμορφώσουμε ένα εθνικό portfolio, όχι απλώς για τους λιμένες, αλλά για την οικονομία των λιμένων και των θαλάσσιων μεταφορών», ανέφερε χαρακτηριστικά. Πρόσθεσε ότι η συνεργασία με το Ταμείο έχει ήδη επιταχύνει κρίσιμες υποδομές και επενδύσεις, με σύγχρονη αντίληψη και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ο Principal Advisor της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, Αλέξανδρος Ζαχάρωφ, εστίασε στη μετατροπή των αναπτυξιακών ιδεών σε ώριμα και χρηματοδοτήσιμα έργα. Όπως επισήμανε, η ΕΤΕπ δεν παρέχει μόνο μακροπρόθεσμη χαμηλότοκη χρηματοδότηση, αλλά και τεχνική βοήθεια για τη σωστή προετοιμασία των έργων. Ιδιαίτερη αξία έχει ο συνδυασμός επιχορηγήσεων και δανεισμού (blended finance), ο οποίος μπορεί να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό και να διασφαλίσει τη μακροχρόνια βιωσιμότητά τους. Αναφερόμενος στις μελέτες κλιματικής τρωτότητας που εκπονήθηκαν, με τη συνεργασία του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου, για τα λιμάνια Πάτρας, Αλεξανδρούπολης, Βόλου και Ηρακλείου, ο κ. Ζαχάρωφ ανέφερε ότι οι απαιτούμενες παρεμβάσεις εκτιμώνται συνολικά σε περίπου 50 με 60 εκατ. ευρώ.
Ο Senior Advisor στη Διεύθυνση Έρευνας και Καινοτομίας του ΔΕΔΔΗΕ, Κωνσταντίνος Μαμμάσης, περιέγραψε το μέγεθος της ενεργειακής πρόκλησης: από τα περίπου 93 MVA σήμερα στα 20 μεγαλύτερα ελληνικά λιμάνια, οι ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας λόγω των υποδομών OPS που πρέπει να κατασκευαστούν εκτιμάται ότι θα αυξηθούν σε 622 MVA. Οι επενδύσεις για τις εγκαταστάσεις εντός λιμένων υπολογίζονται σε περίπου 340 εκατ. ευρώ, ενώ οι αναγκαίες παρεμβάσεις εκτός λιμένων εκτιμώνται σε περίπου 150 εκατ. ευρώ. Ο κ. Μαμμάσης ανέφερε ότι στην Ηγουμενίτσα βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη οι αναβαθμίσεις υποσταθμών και η κατασκευή των απαραίτητων γραμμών, με στόχο τη λειτουργία της υποδομής έως το τέλος του 2027, ενώ για τη Ραφήνα έχει προγραμματιστεί η ενίσχυση του δικτύου.
Για τα υπόλοιπα λιμάνια που εμπίπτουν στις σχετικές υποχρεώσεις, οι ανάγκες έχουν χαρτογραφηθεί και εντάσσονται στο πενταετές πλάνο ενίσχυσης του δικτύου. Η Προϊσταμένη της Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ του ΥΝΑΝΠ, Αθηνά Φωκά, αναφέρθηκε στην προτεραιοποίηση των λιμενικών υποδομών και στην ανάγκη ευθυγράμμισης των επενδύσεων με τις πραγματικές ανάγκες των πλοίων.
Ο Πρόεδρος της Ε.ΛΙΜ.Ε. και του ΟΛΠΑ, Παναγιώτης Αναστασόπουλος, στάθηκε στον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων και στην άμεση αξιοποίηση των μελετών για την υλοποίηση συγκεκριμένων έργων. Ο Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Ιωάννης Προυσαλίδης, υπογράμμισε ότι η επίτευξη των στόχων έως το 2030 απαιτεί επιτάχυνση, συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων υπουργείων, ενώ επισήμανε ότι είναι εξαιρετικά κρίσιμο να διαμορφωθεί ρυθμιστικό πλαίσιο που θα διέπει τη λειτουργία των νέων ενεργειακών υποδομών που θα κατασκευαστούν στους λιμένες. Την πρώτη συζήτηση συντόνισε ο Αχιλλέας Τόπας, Senior Manager, Corporate Communications & Affairs του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου.
