Η επερχόμενη αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου βιώσιμης χρηματοδότησης φέρνει ανατροπές στην αγορά, καθώς η SFDR 2.0 αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο τα επενδυτικά προϊόντα χαρακτηρίζονται ως «βιώσιμα». Σύμφωνα με ανάλυση της Clarity AI, περίπου το 40% των Article 9 funds – της ανώτερης κατηγορίας βιωσιμότητας στην ΕΕ – ενδέχεται να μην πληρούν τα νέα, αυστηρότερα κριτήρια αποκλεισμών. Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα στα Article 8 funds, όπου το ποσοστό αποτυχίας εκτιμάται στο 80%.
.
Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση της SFDR 2.0 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σηματοδοτεί τη μετάβαση από το σημερινό καθεστώς αυτοχαρακτηρισμού σε ένα σύστημα με σαφείς κατηγορίες και ελάχιστα υποχρεωτικά standards. Οι νέες κατηγορίες – Transition, ESG Basics και Sustainable – θα συνοδεύονται από αυστηρούς κανόνες, όπως η υποχρέωση το 70% των επενδύσεων να ευθυγραμμίζεται με στόχους βιωσιμότητας, αλλά και συγκεκριμένα «αρνητικά» φίλτρα αποκλεισμών.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται τα κριτήρια αποκλεισμού που βασίζονται στα πρότυπα Paris-Aligned και Climate Transition Benchmarks. Αυτά περιλαμβάνουν αποκλεισμό εταιρειών που σχετίζονται με αμφιλεγόμενα όπλα, καπνό, παραβιάσεις διεθνών αρχών (UNGC, OECD), αλλά και δραστηριότητες σε άνθρακα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο, ακόμη και με χαμηλά ποσοστά εσόδων.
Η ανάλυση της Clarity AI, που βασίστηκε σε περισσότερα από 21.100 funds, αποτυπώνει την απόσταση της αγοράς από τα νέα standards. Μόλις το 20% των Article 6 funds πληροί τα κριτήρια των ενδιάμεσων κατηγοριών, ενώ μόνο περίπου το 10% καταφέρνει να ανταποκριθεί στα αυστηρά standards της κατηγορίας Sustainable. Στα Article 8 funds, περίπου το 35% περνά τα βασικά φίλτρα, αλλά μόλις το 20% καλύπτει τα αυστηρότερα κριτήρια.
Ακόμη και στην κορυφή της αγοράς, τα Article 9 funds εμφανίζουν σημαντικές αποκλίσεις: λιγότερο από το 70% συμμορφώνεται με τα βασικά exclusions και περίπου το 60% με τα πιο αυστηρά. Οι βασικοί λόγοι αποτυχίας εντοπίζονται κυρίως σε εκθέσεις σε ορυκτά καύσιμα, παραβιάσεις διεθνών κανόνων και – σε μικρότερο βαθμό – σε δραστηριότητες καπνού και όπλων.
Η σημασία των αλλαγών ξεπερνά τη συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο. Η SFDR 2.0 αναμένεται να επηρεάσει τον σχεδιασμό προϊόντων, τη σύνθεση χαρτοφυλακίων και τον τρόπο με τον οποίο οι επενδυτές αξιολογούν τις «πράσινες» επενδύσεις. Παράλληλα, αναδεικνύεται ένα σαφές χάσμα μεταξύ των σημερινών ESG χαρακτηρισμών και της πραγματικής σύνθεσης των χαρτοφυλακίων, ενισχύοντας τις ανησυχίες για greenwashing.
Αν και η πλήρης εφαρμογή του νέου πλαισίου δεν αναμένεται πριν από το 2028, οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές. Οι διαχειριστές κεφαλαίων καλούνται να επανεξετάσουν στρατηγικές, να αναπροσαρμόσουν χαρτοφυλάκια και να προετοιμάσουν εγκαίρως την επικοινωνία με τους επενδυτές. Η προσαρμογή δεν είναι απλή διαδικασία, καθώς απαιτεί αξιόπιστα δεδομένα, αναβάθμιση συστημάτων και συντονισμένες κινήσεις σε επίπεδο διακυβέρνησης.
Η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων σε επίπεδο ΕΕ αναμένεται εντός του 2026–2027, με πιθανή πολιτική συμφωνία το 2027 και μεταβατική περίοδο περίπου 18 μηνών. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, η προετοιμασία δεν μπορεί να περιμένει, καθώς οι αλλαγές στη δομή των προϊόντων και των χαρτοφυλακίων απαιτούν χρόνο και στρατηγικό σχεδιασμό.
Σε αυτό το πλαίσιο, η έγκαιρη προσαρμογή αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα για τη διατήρηση της αξιοπιστίας και της εμπιστοσύνης των επενδυτών σε μια αγορά που γίνεται ολοένα και πιο απαιτητική ως προς τη βιωσιμότητα.
Πηγή: Clarity AI
