Ο SFDR εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2021 και σχεδιάστηκε ως κανονισμός διαφάνειας και υποχρεώνει διαχειριστές κεφαλαίων και άλλους χρηματοπιστωτικούς φορείς να εξηγούν πώς λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους βιωσιμότητας και πώς τεκμηριώνουν τους σχετικούς ισχυρισμούς τους. Στην πράξη, ωστόσο, οι αναφορές στα άρθρα 8 και 9 κατέληξαν να λειτουργούν ως εμπορικές ετικέτες. Το άρθρο 8 αφορά προϊόντα που προωθούν περιβαλλοντικά ή κοινωνικά χαρακτηριστικά, ενώ το άρθρο 9 προϊόντα με στόχο τις βιώσιμες επενδύσεις. Η διάκριση συχνά παρουσιάστηκε σαν μια απλή κλίμακα: το ένα προϊόν «πράσινο», το άλλο «ακόμη πιο πράσινο». Η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το σύστημα εξελίχθηκε σε άτυπο μηχανισμό σήμανσης, δημιουργώντας σύγχυση και κινδύνους greenwashing ή ακατάλληλης προώθησης προϊόντων.
.
Ας το δούμε όμως πιο αναλυτικά. Ένα επενδυτικό προϊόν μπορεί να ονομάζεται «πράσινο», να προβάλλει κοινωνικά χαρακτηριστικά ή να υπόσχεται ότι χρηματοδοτεί την ενεργειακή μετάβαση. Για τον επενδυτή, όμως, το βασικό ερώτημα παραμένει: πού πηγαίνουν τελικά τα χρήματά του και τι ακριβώς υποστηρίζουν;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί, λοιπόν, να δώσει πιο καθαρή απάντηση, αλλάζοντας τους κανόνες με τους οποίους η χρηματοπιστωτική αγορά παρουσιάζει τα προϊόντα ESG. Η αναθεώρηση του Κανονισμού για τις γνωστοποιήσεις βιωσιμότητας στον χρηματοπιστωτικό τομέα, γνωστού ως SFDR, προβλέπει τρεις νέες κατηγορίες: «Sustainable», «Transition» και «ESG Basics».
Η κατηγορία Sustainable προορίζεται για προϊόντα που συμβάλλουν σε στόχους βιωσιμότητας. Η Transition αφορά επενδύσεις σε επιχειρήσεις ή δραστηριότητες που δεν είναι ακόμη βιώσιμες, αλλά ακολουθούν αξιόπιστη πορεία μετασχηματισμού. Η ESG Basics καλύπτει άλλες στρατηγικές ενσωμάτωσης περιβαλλοντικών, κοινωνικών και διακυβερνητικών παραμέτρων, χωρίς να πληρούνται τα κριτήρια των δύο προηγούμενων κατηγοριών.
Στην πρόταση της Επιτροπής, τουλάχιστον το 70% των επενδύσεων ενός κατηγοριοποιημένου προϊόντος πρέπει να υποστηρίζει τη συγκεκριμένη στρατηγική του. Αυτό δεν σημαίνει ότι το 70% κάθε τέτοιου χαρτοφυλακίου πρέπει να είναι ευθυγραμμισμένο με την ευρωπαϊκή Ταξινομία. Η Ταξινομία αποτελεί συγκεκριμένο σύστημα ταξινόμησης οικονομικών δραστηριοτήτων· οι προτεινόμενες κατηγορίες προϊόντων έχουν διαφορετική λειτουργία.
Η δύσκολη γραμμή ανάμεσα στη μετάβαση και στο greenwashing
Το πιο ευαίσθητο σημείο είναι η χρηματοδότηση επιχειρήσεων που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στα ορυκτά καύσιμα. Ο αποκλεισμός τους από κάθε χρηματοδότηση μετάβασης θα μπορούσε να δυσκολέψει επενδύσεις απανθρακοποίησης. Η πολύ εύκολη ένταξή τους, όμως, θα μπορούσε να επιτρέψει τη συνέχιση του ίδιου επιχειρηματικού μοντέλου με διαφορετική ονομασία.
Η θέση του Συμβουλίου προβλέπει δυνατότητα ένταξης επενδύσεων σε τέτοιες εταιρείες στην κατηγορία Transition, εφόσον κατευθύνουν το 20% των κεφαλαιουχικών δαπανών τους σε δραστηριότητες ευθυγραμμισμένες με την Ταξινομία και διαθέτουν σαφή, χρονικά προσδιορισμένη στρατηγική μείωσης εκπομπών.
Αντίστοιχη σημασία έχουν οι δείκτες για τις κύριες δυσμενείς επιπτώσεις των επενδύσεων, γνωστοί ως PAI. Δεν εξετάζουν μόνο τι κινδύνους αντιμετωπίζει το χαρτοφυλάκιο, αλλά και τι επιπτώσεις προκαλούν οι επενδύσεις του στο περιβάλλον και στην κοινωνία. Το Συμβούλιο ζητά τουλάχιστον τρεις σχετικούς δείκτες για τις κατηγορίες Sustainable και Transition, με πρόσθετη απαίτηση για τις συγκεκριμένες επενδύσεις σε εταιρείες ορυκτών καυσίμων.








