Ένας στόχος για μηδενικές εκπομπές το 2050 μπορεί να χωρέσει σε μία γραμμή μιας έκθεσης βιωσιμότητας. Για να πείσει, όμως, μια τράπεζα, χρειάζεται πολύ περισσότερα: ποιες εγκαταστάσεις θα αλλάξουν, πόσο θα κοστίσει η μετάβαση, από πού θα βρεθούν τα χρήματα και πώς θα παραμείνει ανταγωνιστική η επιχείρηση μέχρι να ολοκληρωθεί.
.
Αυτή η απόσταση ανάμεσα στη δέσμευση και στο εφαρμόσιμο σχέδιο φαίνεται ότι αποκτά πλέον και χρηματοοικονομικό αντίκρισμα. Η μελέτη «The Debt Discount» του International Transition Plan Network (ITPN), που εκπονήθηκε σε συνεργασία με την SCS Consulting Services, συνδέει την πληρέστερη δημοσιοποίηση σχεδίων μετάβασης με χαμηλότερο κόστος χρέους.
Η έρευνα αξιοποίησε στοιχεία σχεδόν 8.000 εισηγμένων επιχειρήσεων διεθνώς, μεταξύ των οποίων περισσότερες από 3.300 είχαν δημοσιοποιήσει επιμέρους στοιχεία σχεδιασμού μετάβασης. Για τις εταιρείες που είχαν γνωστοποιήσει όλα τα εξεταζόμενα συστατικά ενός σχεδίου, πέτυχαν χαμηλότερο πραγματικό επιτόκιο δανεισμού κατά περίπου 0,8 ποσοστιαίες μονάδες (η ανάλυση καλύπτει την περίοδο 2016–2023)·
Το εύρημα χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση. Δεν σημαίνει ότι μια επιχείρηση καταθέτει ένα κλιματικό σχέδιο και εξασφαλίζει αυτομάτως χαμηλότερο επιτόκιο. Η μελέτη εξετάζει το μέσο ετήσιο κόστος του συνολικού υφιστάμενου χρέους, όχι αποκλειστικά την τιμολόγηση νέων τραπεζικών δανείων. Επιπλέον, η συγκεκριμένη εκτίμηση έχει ασθενέστερη στατιστική ισχύ και δεν αποτελεί εγγυημένο όφελος για κάθε εταιρεία.
Υπάρχει ακόμη μια ουσιαστική διάκριση: η πληρότητα των δημοσιοποιήσεων δεν ισοδυναμεί από μόνη της με ανεξάρτητη πιστοποίηση ότι το σχέδιο είναι εφικτό. Ούτε αποδεικνύει ότι η δημοσίευσή του προκαλεί τη μείωση του κόστους χρηματοδότησης. Καλύτερα οργανωμένες ή οικονομικά ισχυρότερες επιχειρήσεις ενδέχεται να έχουν ταυτόχρονα καλύτερα σχέδια και ευνοϊκότερη πρόσβαση σε κεφάλαια.
Οι τράπεζες κοιτούν πέρα από το σημερινό αποτύπωμα
Η σύνδεση κλιματικής στρατηγικής και χρηματοδότησης δεν εμφανίζεται μόνο στη συγκεκριμένη έρευνα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επισημαίνει, επικαλούμενη την έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων και σχετικές αναλύσεις, ότι οι όροι δανεισμού είναι ευνοϊκότεροι για επιχειρήσεις χαμηλών εκπομπών ή με αξιόπιστα σχέδια απανθρακοποίησης. Αντίθετα, οι επιχειρήσεις υψηλών εκπομπών χωρίς τέτοια σχέδια αντιμετωπίζουν αυστηρότερες συνθήκες.
Η λογική είναι πρωτίστως πιστωτική. Μια τράπεζα δεν εξετάζει μόνο εάν ο πελάτης της μπορεί να εξυπηρετήσει το δάνειο σήμερα, αλλά και εάν θα μπορεί να το κάνει όταν αλλάξουν το ενεργειακό κόστος, οι τεχνολογίες ή οι απαιτήσεις των αγοραστών του.
Μια ενεργοβόρα βιομηχανία, για παράδειγμα, δεν γίνεται λιγότερο επισφαλής επειδή ανακοινώνει έναν μακροπρόθεσμο στόχο. Ένα κοστολογημένο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, όμως, επιτρέπει στον χρηματοδότη να αξιολογήσει τις μελλοντικές ανάγκες κεφαλαίου, τις πιθανές εξοικονομήσεις και τους κινδύνους υλοποίησης.
Με αυτή την έννοια, το σχέδιο μετάβασης λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στην έκθεση βιωσιμότητας και στο επιχειρηματικό πλάνο.
Σύμφωνα με την καθοδήγηση του ΟΟΣΑ, η αξιοπιστία απαιτεί ενδιάμεσους στόχους, μετρήσιμους δείκτες, σύνδεση με τη συνολική στρατηγική, σαφείς ευθύνες διοίκησης και διαφάνεια στην παρακολούθηση της προόδου. Η χρηματοδότηση της μετάβασης αφορά, άλλωστε, και επιχειρήσεις που δεν είναι ακόμη «πράσινες», αλλά μπορούν να τεκμηριώσουν μια αξιόπιστη πορεία αλλαγής.
