Στη μεγαλύτερη συμφωνία αφαίρεσης άνθρακα που έχει συνάψει μέχρι σήμερα προχωρά η Google, χρηματοδοτώντας έργο στη Βραζιλία που συνδυάζει τη μείωση των εκπομπών μεθανίου από την καλλιέργεια ρυζιού με την απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.
.
Το έργο αναπτύσσεται από την Terradot και θα καλύψει περισσότερα από 200.000 εκτάρια στην πολιτεία Rio Grande do Sul της νότιας Βραζιλίας. Σύμφωνα με το Reuters, πρόκειται για το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα project enhanced rock weathering, μιας μεθόδου που επιταχύνει τη φυσική διαδικασία μέσω της οποίας συγκεκριμένα πετρώματα αντιδρούν με το CO₂ και συμβάλλουν στην απομάκρυνσή του από την ατμόσφαιρα.
Η Google εκτιμά ότι το μοντέλο μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για μελλοντικά projects μεγάλης κλίμακας. Όπως δήλωσε ο Randy Spock, επικεφαλής carbon removal της εταιρείας, είναι η πρώτη φορά που ένα έργο τέτοιου μεγέθους επιχειρεί να συνδυάσει συστηματικά methane abatement και carbon removal.
Ο στόχος είναι να παραχθούν έως το 2030 πιστώσεις που αντιστοιχούν σε 1 εκατ. μετρικούς τόνους μείωσης εκπομπών μεθανίου, ενώ έως το 2040 προβλέπεται η δημιουργία πιστώσεων για 1 εκατ. τόνους απομάκρυνσης CO₂. Οι δύο κατηγορίες θα υπολογίζονται και θα επαληθεύονται ξεχωριστά.
Το σκέλος του carbon removal είναι περίπου δέκα φορές μεγαλύτερο από προηγούμενα έργα enhanced rock weathering, σύμφωνα με τις εταιρείες.
Η επιλογή των ορυζώνων δεν είναι τυχαία. Οι καλλιέργειες ρυζιού αποτελούν σημαντική πηγή μεθανίου, καθώς οι πλημμυρισμένες εκτάσεις δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την παραγωγή του αερίου. Σύμφωνα με αξιολόγηση του United Nations Environment Programme (UNEP) του 2021, οι ορυζώνες ευθύνονται για περίπου 10%-12% των παγκόσμιων εκπομπών μεθανίου.
Το μεθάνιο θεωρείται ιδιαίτερα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου με σημαντικά μεγαλύτερη επίδραση στη θέρμανση της ατμόσφαιρας σε βραχυπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα σε σύγκριση με το CO₂. Η ταχύτερη μείωσή του μπορεί επομένως να επιβραδύνει τον ρυθμό της υπερθέρμανσης, χωρίς ωστόσο να υποκαθιστά την ανάγκη για απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα που έχει συσσωρευθεί στην ατμόσφαιρα επί δεκαετίες.
«Πρέπει να κάνουμε και τα δύο», ανέφερε ο Spock, υποστηρίζοντας ότι η κλιματική στρατηγική δεν μπορεί να επικεντρωθεί αποκλειστικά ούτε στους βραχύβιους υπερρυπαντές ούτε μόνο στις μακροπρόθεσμες τεχνολογίες carbon removal.
Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω των αυξανόμενων ενεργειακών απαιτήσεων της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες βρίσκονται υπό αυξανόμενη πίεση να ενισχύσουν τις επενδύσεις τους σε καθαρή ενέργεια και αφαίρεση άνθρακα, καθώς η επέκταση των data centers για την υποστήριξη εφαρμογών AI αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και δυσκολεύει την επίτευξη των εταιρικών κλιματικών στόχων.
Η Google είναι ήδη επενδυτής στην Terradot, έχοντας αποκτήσει μετοχική συμμετοχή στην εταιρεία το 2024.
Η μέθοδος enhanced rock weathering βασίζεται στη διασπορά κατάλληλων θρυμματισμένων πετρωμάτων στο έδαφος. Μέσω φυσικών χημικών αντιδράσεων, τα ορυκτά δεσμεύουν CO₂, επιταχύνοντας μια διαδικασία που συμβαίνει ούτως ή άλλως στη φύση αλλά σε πολύ μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα.
Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) έχει επισημάνει ότι η απομάκρυνση άνθρακα θα χρειαστεί να αποτελέσει μέρος της προσπάθειας επίτευξης των διεθνών κλιματικών στόχων. Οι τεχνολογίες carbon removal εξακολουθούν πάντως να αποτελούν αντικείμενο αντιπαράθεσης, καθώς επικριτές υποστηρίζουν ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν από επιχειρήσεις ως υποκατάστατο της άμεσης μείωσης των εκπομπών τους.
Η Google και η Terradot βλέπουν σημαντικές δυνατότητες επέκτασης του νέου μοντέλου.
Η Βραζιλία διαθέτει περίπου 1,5 εκατ. εκτάρια ορυζώνων, γεγονός που προσφέρει σημαντικό περιθώριο κλιμάκωσης της συγκεκριμένης προσέγγισης. Παράλληλα, οι εταιρείες θεωρούν ότι το μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλες μεγάλες ρυζοπαραγωγικές χώρες, όπως η Ινδία και το Βιετνάμ.
Η Terradot σχεδιάζει να ξεκινήσει πιλοτικά προγράμματα σε πολλές χώρες μέσα στο 2026, με στόχο την εμπορική ανάπτυξη της τεχνολογίας σε μεγαλύτερη κλίμακα από το 2028.
Κρίσιμο ζήτημα παραμένει το κόστος.
Google και Terradot δεν αποκάλυψαν την τιμή των credits της νέας συμφωνίας. Ωστόσο, προηγούμενη δημόσια συμφωνία της Terradot το 2024 για 90.000 τόνους carbon removal υποδήλωνε κόστος περίπου 300 δολάρια ανά τόνο, αρκετά υψηλότερο από τον στόχο των 100 δολαρίων ανά τόνο που θεωρείται από πολλούς developers κρίσιμος για τη σημαντική διεύρυνση της ζήτησης.
Ο CEO της Terradot, James Kanoff, ανέφερε ότι το νέο project θα έχει χαμηλότερο κόστος σε σχέση με προηγούμενες συμφωνίες. Παρότι η τιμή δεν έχει ακόμη φτάσει στο επίπεδο των 100 δολαρίων ανά τόνο, χαρακτήρισε το νέο έργο «ένα μεγάλο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση».
Ένα από τα σημαντικά κόστη του enhanced rock weathering είναι η διαδικασία επαλήθευσης. Σύμφωνα με την Terradot, το verification μπορεί να προσθέσει πάνω από 100 δολάρια ανά τόνο στο συνολικό κόστος.
Στο νέο μοντέλο, η εταιρεία σχεδιάζει να επιτρέπει στο carbon removal να συσσωρεύεται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα πριν από την ανεξάρτητη επαλήθευσή του, περιορίζοντας έτσι το κόστος ανά τόνο.
Η συμφωνία της Google επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να απαντήσει σε μία από τις βασικές προκλήσεις της αγοράς carbon removal: πώς οι τεχνολογίες που σήμερα παραμένουν σχετικά ακριβές μπορούν να περάσουν σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και να μειώσουν σταδιακά το κόστος τους.
Ταυτόχρονα, ο συνδυασμός απομάκρυνσης CO₂ και περιορισμού του μεθανίου δημιουργεί ένα διαφορετικό μοντέλο κλιματικής παρέμβασης, το οποίο η Google επιδιώκει να χρησιμοποιήσει ως βάση για μεγαλύτερα έργα στο μέλλον.
Πηγή: Reuters
