Η κλιματική αλλαγή αλλάζει ήδη τον κύκλο παραγωγής της σαμπάνιας στη Γαλλία, με τη φετινή συγκομιδή να ξεκινά νωρίτερα από κάθε άλλη φορά από τότε που τηρούνται αρχεία, στις αρχές του 20ού αιώνα.
.
Στην περιοχή της Καμπανίας, οι υψηλές θερμοκρασίες και η παρατεταμένη ξηρασία επιτάχυναν την ωρίμανση των σταφυλιών, αναγκάζοντας τους παραγωγούς να μπουν στους αμπελώνες πολύ νωρίτερα από το συνηθισμένο.
Η αρμόδια Επιτροπή Σαμπάνιας, CIVC, όρισε ως επίσημη ημερομηνία έναρξης του τρύγου τη 12η Αυγούστου, περισσότερο από μία εβδομάδα νωρίτερα από τις 20 Αυγούστου του 2025.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, παραγωγοί ξεκίνησαν ακόμη πιο νωρίς. Ο Vincent Finot, στο Montgueux, έλαβε ειδική άδεια να αρχίσει τη συγκομιδή στις 6 Αυγούστου, την πιο πρώιμη ημερομηνία που έχει καταγραφεί ποτέ στην περιοχή, καθώς οι μετρήσεις έδειχναν ότι η οξύτητα των σταφυλιών υποχωρούσε γρήγορα.
Οι τρύγοι έχουν μετακινηθεί κατά τρεις εβδομάδες
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τη φετινή χρονιά.
Σύμφωνα με τον αγροκλιματολόγο Serge Zaka, οι ημερομηνίες του τρύγου στους γαλλικούς αμπελώνες έχουν μετακινηθεί κατά περίπου 21 ημέρες νωρίτερα κατά μέσο όρο μέσα στα τελευταία 50 χρόνια.
Η άνοδος της θερμοκρασίας επηρεάζει ολόκληρο τον βιολογικό κύκλο του αμπελιού. Τα σταφύλια ωριμάζουν ταχύτερα, αποκτούν υψηλότερη περιεκτικότητα σε σάκχαρα και δυσκολεύουν τη διατήρηση της οξύτητας που αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της σαμπάνιας.
Για τους παραγωγούς, αυτό δεν είναι μόνο ζήτημα ημερομηνίας συγκομιδής αλλά και ποιότητας του τελικού προϊόντος.
Ο Denis Velut, παραγωγός στο Montgueux, θυμάται ότι όταν ήταν παιδί ο τρύγος γινόταν στα τέλη Σεπτεμβρίου ή ακόμη και τον Οκτώβριο. Σήμερα, η συγκομιδή πριν από τα μέσα Αυγούστου έχει γίνει πραγματικότητα.
Παγετός, ζέστη και ξηρασία πιέζουν τις αποδόσεις
Η φετινή χρονιά είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τον κλάδο, καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν περιορίστηκαν στο καλοκαίρι.
Σύμφωνα με την Επιτροπή Σαμπάνιας, περίπου το 30% της φετινής παραγωγής χάθηκε ήδη από τον ανοιξιάτικο παγετό.
Στη συνέχεια, οι καύσωνες και η ξηρασία μείωσαν περαιτέρω τις αποδόσεις. Ορισμένοι παραγωγοί αναφέρουν ότι τα τσαμπιά σταφυλιών έχουν βάρος σχεδόν 30% μικρότερο από το συνηθισμένο.
Η πίεση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η βιομηχανία της σαμπάνιας αντιμετωπίζει ήδη ασθενέστερες πωλήσεις λόγω αλλαγών στις καταναλωτικές συνήθειες.
Τα αποθέματα λειτουργούν ως «μαξιλάρι»
Για να αντιμετωπίσουν τις χαμηλότερες αποδόσεις, οι παραγωγοί στρέφονται στα αποθέματα κρασιού που διατηρούν από προηγούμενες χρονιές.
Το σύστημα αυτό επιτρέπει στις εταιρείες να επαναφέρουν στην παραγωγή κρασιά που βρίσκονται αποθηκευμένα σε δεξαμενές και να καλύπτουν μέρος της απώλειας από μια κακή συγκομιδή.
Πρόκειται για έναν μηχανισμό που αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται συχνότερα.
Η Αγγλία κερδίζει έδαφος
Οι αλλαγές στο κλίμα της Γαλλίας δημιουργούν ταυτόχρονα νέες ευκαιρίες για τη βρετανική οινοπαραγωγή.
Η νότια Αγγλία διαθέτει ασβεστολιθικά εδάφη και πιο ήπιες θερμοκρασίες, συνθήκες που θυμίζουν όλο και περισσότερο εκείνες που επικρατούσαν στην Καμπανία πριν από αρκετές δεκαετίες.
Μεγάλοι γαλλικοί οίκοι, όπως οι Taittinger και Pommery, έχουν ήδη επενδύσει στην Αγγλία, αναγνωρίζοντας ότι η γεωγραφία της παραγωγής αφρώδους οίνου μπορεί να μετακινηθεί σταδιακά βορειότερα.
Πώς μπορεί να αλλάξει η ίδια η σαμπάνια
Παρότι το αμπέλι θεωρείται ένα από τα πιο ανθεκτικά καλλιεργούμενα είδη στη Γαλλία, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι παραδοσιακές πρακτικές θα χρειαστεί να προσαρμοστούν.
Μεταξύ των λύσεων που εξετάζονται είναι η χρήση πιο ανθεκτικών ποικιλιών σταφυλιού και η διατήρηση φυτικής κάλυψης στο έδαφος ώστε να συγκρατείται περισσότερη υγρασία.
Οι παρεμβάσεις, ωστόσο, πρέπει να πραγματοποιούνται μέσα στα αυστηρά όρια των κανόνων της ονομασίας προέλευσης Champagne.
Οι ίδιοι οι παραγωγοί δεν αποκλείουν και μια πιο βαθιά αλλαγή στο προϊόν. Εάν οι θερμοκρασίες συνεχίσουν να αυξάνονται, η σαμπάνια μπορεί σταδιακά να αποκτήσει υψηλότερο αλκοολικό βαθμό και πιο «θερμό» χαρακτήρα, χάνοντας μέρος της ελαφρότητας και της οξύτητας που τη χαρακτηρίζουν σήμερα.
Η φετινή συγκομιδή δείχνει έτσι ότι η κλιματική αλλαγή δεν απειλεί μόνο τις αποδόσεις των αμπελώνων, αλλά μπορεί να αλλάξει και την ίδια την ταυτότητα ενός από τα πιο αναγνωρίσιμα προϊόντα της Γαλλίας.
Πηγή: Reuters
